I CSK 1157/23

WyrokIzba Cywilna2025-03-19

Skład orzekający: Mariusz Załucki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na odmiennej interpretacji stanu faktycznego od ustaleń sądów meriti, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, jeśli jej uzasadnienie opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy obu instancji. Oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, widocznej prima facie, bez konieczności analizy stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania o stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku wniosła skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego. Skarżąca zarzuciła sądom powszechnym, że błędnie ustaliły, iż spadkodawca nie zamanifestował w dostateczny sposób swojej woli władania nieruchomością jako właściciel ponad przysługujący mu udział we współwłasności. Skarżąca uzasadniła skargę kasacyjną własną interpretacją stanu faktycznego, odmienną od ustaleń sądów meriti.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie z udziałem następcy prawnego K. K. w osobie K. G.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 1157/23 POSTANOWIENIE 19 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 19 marca 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A. K. i K. K. z udziałem K. G., A. T. poprzednio L., D. L., K. L. i W. P. o stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku, na skutek skargi kasacyjnej K. G. od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 5 lipca 2022 r., II Ca 533/22, 1. podejmuje zawieszone postępowanie z udziałem następcy prawnego K. K. w osobie K. G. 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE K. G. – uczestniczka postępowania z wniosku A. K. i K. K. o stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 5 lipca 2022 r. Skarżąca wskazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na pozbawione podstaw przyjęcie przez sądy powszechne rozpoznające sprawę, że spadkodawca nie zamanifestował w dostateczny sposób swej woli władania nieruchomością jako właściciel ponad przysługujący mu udział we współwłasności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I CSK 1157/23 2 Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno zostać oparte o jedną z przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. Każda z nich z kolei wymaga przytoczenia ustalonych w orzecznictwie elementów koniecznych do wykazania, iż wskazana przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania występuje w danej sprawie. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20). Skarżąca nie uzasadnił wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w wymagany prawem sposób. Na uzasadnienie przesłanki oczywistej zasadności przytoczyła bowiem własną interpretację stanu faktycznego sprawy, odmienną od ustaleń poczynionych przez sądy meriti. Przede wszystkim sądy obu instancji ustaliły, ze siostra spadkodawcy – E. C. czynnie uczestniczyła w prowadzeniu gospodarstwa, m.in. przygotowując posiłki dla wszystkich domowników oraz biorąc udział w decyzjach dotyczących produkcji rolnej. Charakter jej współposiadania nieruchomości rolnej nie miał charakteru zależnego wobec posiadania spadkodawcy. I CSK 1157/23 3 Kwestionowanie ustaleń faktycznych sądów powszechnych rozpoznających sprawę jest natomiast niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego ze względu na brzmienie art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie orzekał o kosztach postępowania wobec braku wniosku o ich zasądzenie w przypadku odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania. [a.ł] Mariusz Załucki

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1art. 13 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy