I CSK 117/18

Sygn. akt I CSK 117/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa J.M. i M.M. przeciwko ,,P.” S.A. w L. o nakazanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 czerwca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt V Ca […]/17, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu – w interesie publicznym – ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Do oceny podstaw skargi kasacyjnej dochodzi dopiero na etapie jej rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Powodowie J.M. oraz M.M. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 czerwca 2017 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejowego […] w W. z dnia 17 listopada 2016 r. przez oddalenie powództwa o nakazanie usunięcia naniesień na nieruchomości w postaci urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zdaniem powodów w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: czy działanie komercyjne 3 strony mogą stanowić wystarczającą przesłankę do przyjęcia, ze strona może w sposób całkowicie dowolny ograniczać prawo własności. Według nich, kwestia ta nie znajdowała się w polu zainteresowania Sądu Najwyższego, a pojedyńcze orzeczenia na poziomie Sądów Okręgowych nie dają dostatecznej odpowiedzi z uwzględnieniem konstytucyjnej gwarancji prawa własności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale i innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zagadnienia muszą mieć charakter rzeczywisty i konkretny. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinna nawiązywać do przesłanek przedsądu, a ponadto stanowić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanych okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, nie publ.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, nie publ.; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia tych wymagań. Przedstawione zagadnienie ma otwarty charakter i jego rozstrzygnięcie zależy każdorazowo od okoliczności faktycznych sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd szeroko wyjaśnił, jakie okoliczności przemawiały za oddaleniem powództwa i nie było dla tego Sądu wystarczające uwzględnienie komercyjnego charakteru działalności pozwanej Spółki. Poza tym, kwestia stosowania art. 5 k.c. wobec roszczeń negatoryjnych była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu 4 Najwyższego o czym świadczą chociażby judykaty przytoczone przez Sąd Okręgowy. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. postanowił jak wyżej. Sąd Najwyższy uwzględniając sytuację materialną powoda na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. nie obciążył ich kosztami postępowania kasacyjnego. aj ał