I CSK 1294/23
WyrokIzba Cywilna2024-04-10
Skład orzekający: Beata Janiszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oczywista zasadność skargi kasacyjnej, uzasadniona zarzutami dotyczącymi wykładni przepisów prawa ochrony środowiska, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz sposobu wyceny nieruchomości, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącą argumenty nie wykazały oczywistej zasadności skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazano, że lakoniczne uzasadnienie wniosku, powtarzające zarzuty kasacyjne bez pogłębionej analizy prawnej, nie spełnia wymogów stawianych przez przepisy proceduralne. Sąd podkreślił, że dla przyjęcia skargi na tej podstawie konieczne jest wykazanie niewątpliwej sprzeczności przyjętej wykładni z prawem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji, a nie jedynie potencjalnego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Powód T. K. dochodził zapłaty od Gminy Miasto Łódź. Skarżąca gmina wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który oddalił jej apelację. Gmina zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu błędne zastosowanie przepisów Prawa ochrony środowiska i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także wadliwą wycenę jednej z działek. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Gminy Miasto Łódź na rzecz T. K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1294/23 POSTANOWIENIE 10 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 10 kwietnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa T. K. przeciwko Gminie Miasto Łódź o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Gminy Miasto Łódź od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 28 października 2022 r., I ACa 152/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Gminy Miasto Łódź na rzecz T. K. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwana Gmina Łódź wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, oddalającego w zasadniczej części apelację skarżącej od wyroku Sądu pierwszej instancji w sprawie o zapłatę z powództwa T. K.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała oczywistą zasadność skargi. Podniosła przy tym trzy niezależne, lakonicznie uzasadnione wątki.
I CSK 1294/23 2 Po pierwsze, zdaniem pozwanej Sąd Apelacyjny błędnie zastosował przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.), pomijając, że zabudowę nieruchomości powoda wykluczały już regulacje dotyczące ochrony środowiska. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego odzwierciedlał jedynie ten stan, stosownie do art. 73 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., wobec czego ewentualne odszkodowanie mogło przysługiwać powodowi nie na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., lecz jedynie stosownie do art. 129 p.o.ś. (pozwana nie wskazała przy tym bliżej jednostki redakcyjnej – ani w ramach zarzutów skargi, ani w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania). Po drugie, zdaniem skarżącej w sprawie nie doszło do spełnienia się przesłanek odpowiedzialności gminy na podstawie art. 36 ust. 1 oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., gdyż Sąd Apelacyjny badał jedynie potencjalne „przeznaczenie nieruchomości, które to wynikać by miało z hipotetycznej decyzji wz, która w rzeczywistości nigdy nie zaistniała i nie można stwierdzić w 100% że zaistniałaby nawet po przeprowadzeniu stosownego postępowania o jej wydanie”. Po trzecie, pozwana zakwestionowała sposób wyceny jednej z działek należących do powoda, wskazując, że wyceny dokonano w sposób nierynkowy. Wątku tego nie rozwinięto ponad wskazanie na opisane tu stanowisko. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (zob. postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Oczywista wadliwość kwestionowanego orzeczenia musi występować w ramach podstaw skargi (zob. postanowienie SN z 20 grudnia 2001 r., III CKN 557/01). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności
I CSK 1294/23 3 powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (zob. postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). Uzasadnienie wniosku pozwanej wymaganiom tym nie odpowiada i sprowadza się do powtórzenia zarzutów kasacyjnych oraz skróconej, zmodyfikowanej wersji ich uzasadnienia. Zestawienie stanowiska skarżącej z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia nie świadczy o tym, by w sprawie wystąpiła oczywista zasadność skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny jednoznacznie ustalił, że regulacje związane z prawem ochrony środowiska nie uniemożliwiały powodowi zabudowania nieruchomości, a zabudowę wykluczył dopiero miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (s. 14-15). Odmienne stanowisko pozwanej, nieumotywowane we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, nie mogło zatem przekonać o wystąpieniu przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Nadto ten wątek wywodów skarżącej nie mieści się w ramach podstaw skargi, gdyż w zarzutach nie wskazano na żaden konkretny spośród licznych przepisów zawartych w art. 129 p.o.ś.; przywołanie samego tego artykułu nie może być przy tym wystarczające, gdyż nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie za skarżącego konkretnego unormowania, które miało zostać naruszone przez Sąd drugiej instancji. Kwestia tego, jak należy rozumieć przesłankę uniemożliwienia lub istotnego ograniczenia korzystania z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem (art. 36 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) była już wielokrotnie rozważana w orzecznictwie. Wbrew założeniom pozwanej niewydanie decyzji o warunkach zabudowy nie stało na przeszkodzie przyznaniu powodowi odszkodowania; wystarczające jest ustalenie, że doszło do pozbawienia właściciela nieruchomości potencjalnej, a zarazem realnej, formy czynienia użytku z jego nieruchomości. (zob. wyrok SN z 26 stycznia 2024 r., II CSKP 1657/22, i przywołane tam orzecznictwo). Z kolei kwestia ustalenia wartości działki wskazanej w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogła przełożyć się na
I CSK 1294/23 4 stwierdzenie wystąpienia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, a w konsekwencji – na kierunek rozstrzygnięcia wieńczącego etap tzw. przedsądu, skoro w sprawie ustalono, że szkoda powoda z tytułu utraty wartości pozostałych działek znacznie przewyższała dochodzoną w sprawie kwotę (s. 7 uzasadnienia). Skarżąca nie rozwinęła w ogóle tego wątku swojej argumentacji, co uniemożliwia szersze odniesienie się do zajętego przez nią stanowiska; w świetle wiążących Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.) ustaleń faktycznych należy jednak uznać, że co najmniej nie wykazano, by błąd dotyczący wyceny wspomnianej przez pozwaną działki mógł uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2519/23 2023-12-20Czy skarga kasacyjna spełnia przesłankę oczywistej zasadności, uzasadniającą jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy zarzuty dotyczą wadliwości ustaleń faktycznych i wyceny nieruchomości?
- II CSK 423/14 2015-02-18Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, gdy zarzucane naruszenie prawa nie jest oczywiste i nie prowadzi do oczywistej wadliwości orzeczenia?
- IV CSK 196/15 2015-10-15Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy kwestia wymagająca wykładni przepisów prawa ma charakter uboczny w stosunku do zasadniczych motywów rozstrzygnięcia i nie stanowi jego podstawy?
- I CSK 153/26 2026-05-05Czy skarga kasacyjna wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę, w której Sąd Najwyższy rozpoznał ją na posiedzeniu niejawnym, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 398…
- IV CSK 595/18 2019-06-12Czy oczywista zasadność skargi kasacyjnej, jako przesłanka jej przyjęcia do rozpoznania, może być jednocześnie podstawą do twierdzenia o istnieniu poważnych wątpliwości interpretacyjnych co do stosowanych przepisów prawa…
Powołane przepisy
art. 73 ust. 1art. 37 ust. 1art. 129art. 36 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPC§ 1 pkt 4§ 2§ 1§ 2 pkt 6§ 10 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy