I CSK 1319/22

WyrokIzba Cywilna2022-07-08

Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd jest uprawniony do ustalenia wynagrodzenia za służebność przesyłu ustanawianej na nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym w wariancie jak dla działki zabudowanej, w sytuacji, gdy stacja transformatorowa nie jest częścią składową gruntu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Problem prawny odnosił się do specyficznych okoliczności sprawy, a nie miał abstrakcyjnego charakteru, który przyczyniałby się do rozwoju prawa. Wniosek zmierzał do weryfikacji stanowiska sądów meriti co do sposobu określenia wynagrodzenia za służebność przesyłu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym. W sprawie istotne było ustalenie wysokości wynagrodzenia za tę służebność, zwłaszcza w kontekście zabudowania nieruchomości stacją transformatorową, która nie była częścią składową gruntu. Sądy niższych instancji ustaliły wynagrodzenie, uwzględniając zabudowanie nieruchomości. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące sposobu ustalenia wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 1319/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z wniosku E. […] spółki akcyjnej z siedzibą w G. przy uczestnictwie I. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Aktywów Niepublicznych w W. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lipca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt XVI Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o 2 charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca E. […] S.A. powołała się na istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru odpowiedniego wynagrodzenia z tytułu służebności przesyłu ustanawianej na nieruchomości obciążonej użytkowaniem wieczystym. Zdaniem skarżącej, konieczne jest wyjaśnienie, czy sąd jest uprawniony do ustalenia wynagrodzenia za służebność przesyłu na prawie użytkowania wieczystego w wariancie jak dla działki zabudowanej, w sytuacji, w której stacja transformatorowa nie jest częścią składową gruntu. W świetle utrwalonego stanowiska, powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Problem wskazany we wniosku nie spełniał tych wymagań. Pomijając niejasny sposób jego ujęcia, odnosił się on stricte do specyficznych okoliczności rozstrzygniętej sprawy, w której stacja transformatorowa została zabudowana budynkiem galerii handlowej, stanowiącym odrębną własność użytkownika wieczystego. Wniosek nie prezentował tym samym zagadnienia o abstrakcyjnym charakterze, którego rozstrzygnięcie przyczyniałoby się do realizacji publicznoprawnych celów skargi kasacyjnej, lecz zmierzał do weryfikacji stanowiska zajętego przez Sądy meriti co do wyboru jednego z wariantów określenia wynagrodzenia należnego uczestniczce. O takim ukierunkowaniu wniosku 3 świadczyły jasno jego motywy, w których podniesiono m.in., że skarżąca stoi konsekwentnie na stanowisku, iż odpowiednie wynagrodzenie za służebność przesyłu na działce o nr. […]/7 w K. powinno „opierać się na prawie użytkowania wieczystego”. Za niejasne należało ponadto uznać położenie w skardze akcentu na okoliczność, że stacja transformatorowa nie stanowi części składowej gruntu (art. 49 § 1 k.c.). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynikało, aby Sąd Okręgowy negował to stanowisko, a tym bardziej, aby pogląd przeciwny stanowił podłoże zasądzenia na rzecz uczestnika wynagrodzenia w kwestionowanej przez skarżącą kwocie. Sąd przyjął natomiast, że wynagrodzenie zasądzane z tytułu ustanowienia służebności przesyłu powinno uwzględniać zabudowanie nieruchomości i fakt, że stacja jest obecnie elementem budynku stanowiącego własność użytkownika wieczystego, rzutując na możliwy sposób jego eksploatacji. Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 49 § 1 KCart. 3989 § 2art. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy