I CSK 133/17
WyrokIzba Cywilna2017-09-25
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagadnienia prawne dotyczące wpływu potrącenia na wpis hipoteki przymusowej, ograniczenia wysokości wpisu oraz przeszkód do dokonania wpisu w rozumieniu art. 6269 k.p.c. spełniają kryteria istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące wpływu potrącenia na wpis hipoteki przymusowej nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Kwestie te, w tym zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz instrumenty prawne przysługujące dłużnikowi powołującemu się na potrącenie, zostały szeroko omówione w orzecznictwie Sądu Najwyższego i literaturze przedmiotu.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. dotyczącego wpisu hipoteki przymusowej. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na twierdzeniu o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego, związanego z wpływem potrącenia wierzytelności na dokonanie wpisu hipoteki przymusowej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 133/17 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku B. M.-S. przy uczestnictwie A. C. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 września 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt V Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje ze środków Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w W.) na rzecz radcy prawnego S. J. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, 3) zasądza od A. C. na rzecz B. M.-S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W związku z wniesieniem przez uczestnika A. C. skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego należy podnieść, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący oparł na pierwszej ze wskazanych przyczyn kasacyjnych. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 punkt 1 k.p.c. jest objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia wyniku przedstawionej sprawy, nowe i dotychczas w orzecznictwie nie rozstrzygnięte zagadnienie jurydyczne, którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej może przyczynić się nie tylko do rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, a przez to do rozwoju prawa i jurysprudencji. Oparcie wniosku na pierwszej z wymienionych przyczyn kasacyjnych obliguje skarżącego do sformułowania tego zagadnienia, wskazania argumentów prawnych, uzasadniających jego przedstawienie oraz prezentacji własnego uargumentowanego
3 należycie stanowiska; wywód skarżącego powinien być zbliżony do przyjętego przy stosowaniu przez sądy powszechne art. 390 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ.). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny ma walor nowości, nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją w odniesieniu do niego rozbieżne poglądy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, nie publ. i z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, nie publ.). Skarżący wskazał, że istotne zagadnienia prawne dotyczy tego, czy dokonane potrącenie nie ma wpływu na wpis hipoteki przymusowej, czy sąd dokonując wpisu hipoteki przymusowej i posiadając informacje o dokonanym potrąceniu wzajemnych wierzytelności może nie dokonywać ograniczenia wysokości dokonywanego wpisu do kwoty wymaganej, czy dokonane potrącenie stanowi przeszkodę w rozumieniu art. 6269 k.p.c. do dokonania wpisu hipoteki przymusowej oraz czy sąd nie powinien oddalić wniosku o wpis. Przedstawione problemy nie spełniają wymagań pierwszej przyczyny kasacyjnej w przedstawionym wyżej rozumieniu. Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego w sprawę o wpis hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego wyroku zasądzającego od dłużnika na rzecz wierzyciela określoną kwotę oraz rodzaj przeszkód do dokonania wpisu to kwestie szeroko omówione w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz literaturze przedmiotu, podobnie jak instrumenty prawne przysługujące dłużnikowi powołującemu się na potrącenie wierzytelności przysługującej mu wobec wierzyciela, w postaci m.in. powództwa przeciwegzekucyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 84, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2016 r., I CSK 435/15, nie publ., z dnia 8 marca 2007 r., III CSK 347/06, nie publ. oraz z dnia 4 września 2008 r., IV CSK 200/08, nie publ.). W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. aw jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 597/15 2016-02-25Czy kwestie podniesione w skardze kasacyjnej dotyczące wykreślenia hipoteki wpisanej po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności, ale przed wpisem własności do księgi wieczystej, stanowią istotne zagadn…
- III CSK 281/14 2014-11-13Czy w sprawie o wpis hipoteki przymusowej, w której skarżąca powołuje się na istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz potrzebę wykładni prz…
- V CSK 491/18 2019-04-24Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej, oparta na zarzucie naruszenia art. 6268 § 2 k.p.c., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli wnioskodawca nie wykazał istnienia istotnego z…
- V CSK 145/13 2013-12-17Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej, oparta na zarzutach związanych z brakiem upomnienia i administracyjnego tytułu wykonawczego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie…
- II CSK 95/14 2014-09-10Czy w sprawie o wpis hipoteki przymusowej występują istotne zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1art. 390 § 1 KPCart. 6269 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy