I CSK 133/18
WyrokIzba Cywilna2018-06-25
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje Ministra Infrastruktury i Budownictwa stwierdzające nieważność decyzji Wojewody mogą stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej, usuwającego niezgodność między treścią księgi a rzeczywistym stanem prawnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazali oczywistej zasadności skargi. Wpis do księgi wieczystej może nastąpić na podstawie dokumentu, który bezpośrednio świadczy o istnieniu określonego stanu prawnego nieruchomości lub dokumentuje czynność materialnoprawną powodującą powstanie, zmianę lub ustanie prawa podlegającego wpisowi. Decyzje Ministra stwierdzające nieważność wcześniejszych decyzji nie zawsze spełniają te wymogi, a wyjaśnienie kwestii własności może wymagać odrębnego postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające wpisu do księgi wieczystej. Podstawą wniosku o wpis były decyzje Ministra Infrastruktury i Budownictwa stwierdzające nieważność decyzji Wojewody dotyczącej prawa użytkowania wieczystego. Sąd drugiej instancji uznał, że wyjaśnienie kwestii własności wymaga odrębnego postępowania, a wpis może nastąpić na podstawie wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek Prokuratorii Generalnej o przyznanie kosztów.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 133/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku M.O. i M.A. przy uczestnictwie J.S., A.N., B.R., J.N., J.N., G.N.-S., Skarbu Państwa - Prezydenta m. W,. oraz PKP S.A. w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt V Ca […]/17, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego od wnioskodawców. UZASADNIENIE
2 W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawców M.O. i M.A. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 września 2017 r., należy podnieść, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołali się na oczywistą zasadność skargi, polegającą na oczywistym naruszeniu art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1007 - dalej: „u.k.w.h.”) przez uznanie, że decyzje Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 12 maja 2016 r. i z dnia 12 sierpnia 2016 r. nie stanowią „odpowiednich dokumentów” w rozumieniu tej normy, mogących stanowić podstawę żądanego wpisu usuwającego niezgodność między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie) bez konieczności pogłębionej analizy zaskarżonego orzeczenia i studiowania akt sprawy, sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów
3 lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, niepubl., z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, niepubl., z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, niepubl., z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, niepubl. oraz z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, niepubl.). W ramach swojej kognicji sąd wieczystoksięgowy bada treść i formę wniosku o wpis oraz dołączone do wniosku dokumenty, a także treść księgi wieczystej. Wpis może być dokonany na podstawie takiego dokumentu, który świadczy o istnieniu określonego stanu prawnego nieruchomości lub dokumentuje czynność materialnoprawną powodującą powstanie, zmianę lub prawa podlegającego wpisowi do księgi wieczystej, a więc z którego wynika bezpośrednio, komu przysługuje określone prawo do nieruchomości. Przedmiotem odmiennych ocen prawnych jest w rozpoznawanej sprawie to, czy przedłożone przez wnioskodawców decyzje Ministra Infrastruktury i Budownictwa, stwierdzające w swej sentencji nieważność decyzji Wojewody […] z dnia 27 lutego 2004 r. w zakresie stwierdzającym nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe PKP, prawa użytkowania wieczystego części bliżej opisanych dawnych działek nr […] i […] (ujawnionych w księdze wieczystej jako własność Skarbu Państwa na podstawie innej - nie usuniętej z obrotu prawnego - decyzji Prezydium Rady Narodowej m. W. z dnia 30 kwietnia 1953 r.) może być podstawą odłączenia działek objętych wnioskiem od dotychczasowej księgi wieczystej, założenia dla nich nowej księgi wieczystej oraz ujawnienia w niej jako współwłaścicieli, osób fizycznych wskazanych we wniosku. Sąd drugiej instancji zaaprobował bowiem pogląd Sądu Rejonowego, że wyjaśnienie wszystkich kwestii dotyczących prawa własności działek objętych wnioskiem. może nastąpić tylko w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.w.h., zaś wpis może nastąpić na podstawie wydanego w tym postępowaniu wyroku We wniosku o przyjęcie skargi, skarżący nie przedstawili wywodu jurydycznego, przekonującego o oczywistym w przedstawionym wyżej rozumieniu, naruszeniu prawa przez Sąd Okręgowy, stąd orzeczono, jak w sentencji. Sąd Najwyższy oddalił zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek uczestnika postępowania Skarbu Państwa zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego uznając, że nie zachodzą
4 podstawy do odejścia od reguły wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1999 r., III CKN 497/98, OSNC 2000, nr 6, poz. 116). aj ał
Powiązane orzeczenia
- II CSK 225/19 2019-11-12Czy skarga kasacyjna w sprawie wpisu do księgi wieczystej, dotycząca uzgodnienia stanu nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywist…
- III CSK 301/16 2017-01-17Czy zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności uwzględnienia w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zasiedzenia nieruchomości, stwierdzonego prawomocnym postanowieniem sądu po za…
- III CSK 247/14 2014-10-29Czy w sytuacji, gdy decyzja administracyjna stanowiąca podstawę wpisu prawa własności do księgi wieczystej została uchylona przez sąd administracyjny, istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze wz…
- III CSK 320/15 2015-12-15Czy wniosek o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności nabytego w drodze zasiedzenia, w sytuacji sprzeczności oznaczenia nieruchomości w katastrze z danymi w księdze wieczystej, wymaga od wnioskodawcy przedstaw…
- I CSK 720/20 2021-04-15Czy w przypadku wykazania wadliwego ustalenia udziałów właścicieli w nieruchomości wspólnej, przed wydaniem wyroku uzgadniającego treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, sąd powinien respektować stan wynik…
Powołane przepisy
art. 31 ust. 2art. 10 ust. 1art. 520 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy