I CSK 1345/24

I CSK 1345/24 POSTANOWIENIE 28 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze na posiedzeniu niejawnym 28 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A. C. przeciwko B. S.A. w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej B. S.A. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 27 września 2023 r., V Ca 1265/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od B. S.A. w W. na rzecz A. C. 2700 (dwa tysiące siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia zobowiązanemu. (G.G.) I CSK 1345/24 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z 28 lutego 2022 r., I C 2853/20, Sąd Rejonowy dla Warszawy - Woli zasądził od pozwanego banku na rzecz kredytobiorcy 66 067,70 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 7 sierpnia 2020 roku. Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił apelację banku. Sąd drugiej instancji ustalił, że 13 stycznia 2005 r. kredytobiorca zawarła z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę kredytu hipotecznego, denominowanego we frankach szwajcarskich (CHF). Bank udzielił kredytu w wysokości 38 656 CHF z okresem spłaty do stycznia 2035 roku. Spłata kredytu miała następować w złotych, zgodnie z zasadami określonymi w załączniku do umowy. Kredytu lub jego transza miała zostać wypłacana w złotych po przeliczeniu według kursu kupna CHF obowiązującego w banku w dniu wypłaty, zgodnie z tabelą kursów ogłaszaną przez bank. Spłaty miały być przeliczane na CHF po kursie sprzedaży CHF obowiązującym w banku w dniu spłaty. Strony 14 sierpnia 2006 r. podpisały aneks do umowy kredytu na skutek złożonego przez kredytobiorczynię wniosku o obniżenie marży kredytu. Kredyt został całkowicie spłacony 21 grudnia 2015 r. W okresie od 11 lutego 2005 roku do 21 grudnia 2015 roku kredytobiorca wpłaciła tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych 165 558,97 złotych. Sąd drugiej instancji uznał, że przewidziane w umowie dokonywanie przeliczeń walutowych kursami jednostronnie ustalanymi przez bank wykracza poza granice swobody umów określone w art. 3531 k.c. i umowa jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c. Umowa pozbawiona nieważnych postanowień kursowych byłaby sprzeczna z art. 69 ust. 2 pkt 2 pr.bank. i dlatego jest nieważna w całości. Ponadto postanowienia kursowe w umowie są niedozwolone na podstawie art. 3851 § 1 k.c. Pozwany bank wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne I CSK 1345/24 3 wątpliwości i wywołujących rozbieżności w praktyce sądów powszechnych tj. art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 pr.bank. w zw. z art. 58 § 1 k.c., Nadto zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w świetle naruszenia art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż: 1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów; 2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu drugiej instancji o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu denominowanego w walucie obcej. Sąd odwoławczy podwójnie uzasadnił nieważność umowy: sprzecznością z art. 3531 k.c. oraz niedozwolonym charakterem sposobu ustalania kursu do przeliczeń walutowych. Odwołanie się do art. 3531 k.c. było zbędne – umowa jest ważna w świetle tego przepisu. Jednak abuzywność sposobu ustalania kursu, niepodważana skargą kasacyjną, na mocy uchwały z 25 kwietnia 2024 r. prowadzi do nieważności umowy. W uchwale tej Sąd Najwyższy uznał także, że bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się co do I CSK 1345/24 4 zasady od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy. Konsekwentnie należy uznać, że roszczenie kredytobiorcy o zwrot rat staje się wymagalne z chwilą wezwania banku do zwrotu spłat z powołaniem się na podniesiony jednocześnie lub uprzednio zarzut niezwiązania postanowieniami umowy. Zarzut naruszenia art. 455 k.c. jest niezasadny. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Na podstawie art. 98 § 1 i 11 k.p.c. kredytobiorcy przysługuje od skarżącego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (G.G.) [a.ł]