I CSK 137/14
WyrokIzba Cywilna2014-11-20
Skład orzekający: Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o tożsame roszczenie między tymi samymi stronami, która została prawomocnie osądzona, powinna skutkować odrzuceniem kolejnego pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., nawet jeśli prawomocny wyrok nie zawierał rozstrzygnięcia o żądaniu w sentencji, a jedynie w uzasadnieniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że tożsamość roszczenia w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. zachodzi, gdy identyczny jest przedmiot i podstawa sprawy. Prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do przedmiotu rozstrzygnięcia, a nie jego przesłanek. Powaga rzeczy osądzonej zachodzi, gdy sąd rozstrzygnął sprawę merytorycznie w sentencji wyroku. Jeśli sąd ustosunkował się do żądania jedynie w uzasadnieniu, pomijając je w sentencji, strona może wytoczyć nowe powództwo.Stan faktyczny
Powódki wniosły pozew o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa. Pozwany wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, argumentując, że sprawa o tożsame roszczenie została już prawomocnie osądzona przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że prawomocny wyrok Sądu Okręgowego nie zawierał rozstrzygnięcia o żądaniu powódek w sentencji, a jedynie w uzasadnieniu, co uniemożliwiało uznanie sprawy za prawomocnie osądzoną w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódek koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 137/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa J. V. i E. V.-K. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej obecnie Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od pozwanego na rzecz każdej z powódek kwoty po 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania.
2 UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej pozwanego Skarbu Państwa - Ministra Infrastruktury i Rozwoju od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 października 2013 r., wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparty został na przesłance nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Skarżący wskazywał, że sprawa o tożsame roszczenie między tymi samymi stronami została już uprzednio rozstrzygnięta przez Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010 r., zatem pozew wniesiony w sprawie niniejszej przez J. V. i E. V.-K. powinien być odrzucony na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd odrzuca pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Tożsamość roszczenia w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. zachodzi w przypadku identyczności zarówno przedmiotu jak i podstawy sprawy. Prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia między tymi samymi stronami (art. 366 k.p.c.). Z powagi rzeczy osądzonej korzysta tylko rozstrzygnięcie o żądaniu pozwu i nie obejmuje ona przesłanek tego rozstrzygnięcia. Powaga rzeczy osądzonej zachodzi wówczas, gdy sąd wyrokiem rozstrzygnął sprawę merytorycznie (uchwała SN z dnia 24 listopada 1966 r., III CZP 91/66, OSNCP 1967, nr 3, poz. 47). Jeżeli sąd ustosunkował się do żądania strony jedynie w uzasadnieniu wyroku, pomijając tę część w sentencji wyroku to strona, która nie żądała uzupełnienia wyroku może wytoczyć nowe powództwo o to roszczenie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w których prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie sygn. akt I C […] nie wymienia w komparycji J. V. I E. V.-K., jako powódek i nie zasądza na ich rzecz dochodzonych kwot, nie można uznać, że zawiera on rozstrzygnięcie o dochodzonym przez nie roszczeniu. Na pominięcie przez Sąd Okręgowy w wymienionej sprawie rozstrzygnięcia o dochodzonym przez nie roszczeniu,
3 tożsamym z roszczeniem dochodzonym w obecnej sprawie wskazują wprost pisemne motywy wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r. Wyrok nie został w tym zakresie uzupełniony, co skutkowało odrzuceniem przez Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt I ACa [X.] apelacji wniesionej od niego przez E. V.-K., jako niedopuszczalnej. Z tych względów, nie można podzielić stanowiska skarżącego, że zaskrzony wyrok wydany został w warunkach nieważności w następstwie merytorycznego orzekania w niniejszej sprawie, pomimo istniejącego prawomocnego wyroku rozstrzygającego o tożsamych roszczeniach powódek. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a w zakresie kosztów postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., orzekł jak w sentencji. [aw]
Powiązane orzeczenia
- III CSK 43/13 2013-11-21Czy roszczenie o odsetki za opóźnienie w wypłacie odszkodowania lub wykupie nieruchomości, oparte na tych samych okolicznościach faktycznych, które były podstawą wcześniejszego prawomocnie oddalonego powództwa o odsetki,…
- I CSK 277/10 2011-02-11Czy tożsamość podstawy faktycznej i prawnej powództwa jest warunkiem koniecznym do zastosowania art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w sytuacji, gdy powód dochodzi tego samego roszczenia pieniężnego w kwocie 200 000 zł, ale opiera…
- IV CSK 477/08 2009-04-02Czy tożsamość stron i przedmiotu postępowania, skutkująca powagą rzeczy osądzonej, zachodzi w sytuacji, gdy jeden z podmiotów w poprzedniej sprawie był przedsiębiorstwem państwowym, a w kolejnej sprawie występuje Skarb P…
- II CSK 58/16 2016-10-12Czy w sytuacji, gdy sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, sąd drugiej instancji może odrzucić pozew z powodu braku przesłanki, której istnienie poprzednio stwierdził,…
- II CSK 483/07 2008-02-14Czy roszczenie o zapłatę kwoty 765.466 zł, stanowiące różnicę między pierwotnie sprecyzowanymi przez powodów żądaniami a sumą roszczeń rozpoznanych w poprzednich postępowaniach, zostało prawomocnie osądzone w rozumieniu…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 366 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 3§ 1 pkt 2§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy