I CSK 1377/23

I CSK 1377/23 POSTANOWIENIE 29 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Dończyk na posiedzeniu niejawnym 29 czerwca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z wniosku E. spółki akcyjnej w G. z udziałem D. W. o stwierdzenie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej E. spółki akcyjnej w G. od postanowienia Sądu Okręgowego w Elblągu z 9 grudnia 2022 r., I Ca 123/22, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika D. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i I CSK 1377/23 2 uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Elblągu z 9 grudnia 2022 r. (sygn. akt I Ca 123/22) wnioskodawczyni E. Spółka Akcyjna w G. oparła wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., stwierdzając, że Sąd Okręgowy w Elblągu dopuścił się rażącego i oczywistego naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie skarżącej Sąd Okręgowy błędnie uznał, iż zasiedzenie służebności przesyłu lub też służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu jest możliwe wyłącznie w odniesieniu do całości sieci przebiegającej przez daną nieruchomość. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, Sąd Okręgowy w Elblągu dokonał nieprawidłowej wykładni przepisu art. 3051 k.c., poprzez błędnie wskazanie na istotę oraz cel służebności przesyłu. Jak stwierdziła skarżąca, w jej ocenie, dopuszczalne jest zasiedzenie służebności przesyłu lub służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu także w stosunku do części urządzeń posadowionych na nieruchomości obciążonej i stanowiących fragmenty większej sieci. W takiej, bowiem, sytuacji cała nieruchomość będzie obciążona służebnością, co zdaniem skarżącej, odpowiada prawu. Odnosząc się do skonkretyzowanej przez skarżącą Spółkę przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy stwierdzić, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że zachodzi ona wówczas, kiedy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do wykazania oczywistej zasadności I CSK 1377/23 3 skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu. Na tym właśnie polega „oczywista” zasadność środka zaskarżenia w rozumieniu przyjętym w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, niepubl.). Zdaniem Sądu Najwyższego, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera wywodu prawnego wykazującego, że w świetle ukształtowanego orzecznictwa sądów, czy też stanowisk wyrażonych w piśmiennictwie prawniczym skarga kasacyjna oparta na podstawie kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. i wypełniona zarzutem naruszenia art. 3051 k.c. w zw. z art. 172 § 1 k.c. i art. 175 k.c. jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca przedstawiła w nim bowiem jedynie własne – jej zdaniem zasadne – stanowisko prawne w odniesieniu do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Nie może też uiść uwagi uchybienie w konstrukcji zarzutu, który w odniesieniu do kwestii zasiedzenia służebności przesyłu pomija art. 292 k.c. określający dodatkowe przesłanki warunkujące nabycie służebności przez zasiedzenie i odsyłający do odpowiedniego stosowania przepisów o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie. Tylko więc ubocznie należy też dostrzec, że całościowa lektura skargi kasacyjnej uzasadnia również wniosek, że skarżąca wbrew zakazowi wyrażonemu w art. 3983 § 3 k.p.c., dąży do zakwestionowania części dokonanych przez Sąd Okręgowy w Elblągu ustaleń faktycznych, co pozostaje w sprzeczności z zakazem wyrażonym w tym przepisie, zgodnie z którym podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące prawidłowości ustalenia faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Wskazać należy również, że nie zachodzi też nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c., w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c., w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). I CSK 1377/23 4 O kosztach postępowania kasacyjnego - na stosowany wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną - orzeczono na podstawie 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 39821 i 13 § 2 k.p.c. oraz przepisów § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst Dz.U. z 2018 r., poz. 265). [ł.n] [W.R.] I CSK 1377/23 5