I CSK 14/18

Sygn. akt I CSK 14/18 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości D. P. przeciwko S. W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt V Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2) odmawia zasądzenia powodowi od pozwanego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 lipca 2017 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację pozwanego S. W. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 listopada 2016 r., którym zasądzona została od pozwanego na rzecz powódki D. P. kwota 50 000 złotych wraz z odsetkami oraz orzekł o kosztach procesu. Sąd drugiej instancji przyjął jako swoje własne ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną, wskazującą na umowę pożyczki, która wymagała zwrotu. W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 i 2 w związku z art. 3531 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie odnośnie do przyjęcia, że między stronami została zawarta umowa pożyczki; art. 6 w związku z art. 3531 i art. 83 § 1 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i nie uznanie zawartej między stronami umowy za pozorną; art. 83 § 1 k.c. oraz art. 3531 k.c. oraz ten przepis w związku z art. 875 § 2 k.c., a także art. 720 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa w całości. W odpowiedzi strony powodowej - syndyk masy upadłości firmy C. D. P. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący powołał się na podstawę z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., czyli na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które odniósł do umowy konsorcjum oraz na potrzebę wykładni budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie sądów art. 3531 w związku z art. 875 § 2 k.c. lub art. 3531 w związku z art. 720 k.c. lub art. 3531 w związku z art. 405 k.c. w odniesieniu do kwestii rozliczeń w przypadku rozwiązania umowy konsorcjum, zwłaszcza co do stosowania w takim wypadku zasad odnoszących się do umowy spółki cywilnej lub umowy pożyczki, ewentualnie 3 do bezpodstawnego wzbogacenia albo też do innych, jak stwierdził przepisów kodeksu cywilnego. Przede wszystkim skarżący winien zdecydować się, jakie przepisy w danej sprawie mają zastosowanie i jeżeli nawet jest co do tego alternatywa, to winien przeprowadzić profesjonalny wywód prawny, który przedstawi istotę zagadnienia prawnego oraz ewentualnie rozbieżności interpretacyjne powołanych przepisów, z wykorzystaniem doktryny i orzecznictwa, prezentując własny pogląd i go uzasadniając. Tymczasem skarżący sformułował zagadnienie prawne i potrzebę wykładni wskazanych we wniosku przepisów niezależnie od ustalonego stanu faktycznego i ocen prawnych. W ustaleniach tych nie jest rozważane istnienie konsorcjum, więc wątpliwości prawne skarżącego odnoszą się do pewnych wyobrażeń, a nie do ustalonej rzeczywistości i ocen prawnych dokonanych na jej podstawie. Jeżeli kwestie podnoszone przez skarżącego wiązały się z zasadą swobody umów i umową nienazwaną (art. 3531 k.c.), to należało wskazać jej treść, gdyż umowa nienazwana zawarta w konkretnej sprawie nie stanowi zamierzeń na przyszłość, lecz istniejące już porozumienie stron, tym bardziej, że umowa nienazwana konsorcjum ma również swoją treść ustaloną przez praktykę (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2014 r., V CSK 177/14, nie publ. oraz powołany szeroko przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2015 r., II CSK 630/14, nie publ. i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2015 r., III CZP 113/14, nie publ.). Jako umowa nienazwana, wbrew twierdzeniu skarżącego w uzasadnieniu wniosku nie ma jednak essentialia negotii, a kwestia jej zawarcia per facta concludentia jest odrębnym zagadnieniem od jej charakteru prawnego i bliskości, np. ze spółką cywilną. Z tego wynika, że podniesione przez skarżącego zagadnienie prawne nie wymaga rozważenia na tle zawartej umowy pożyczki, a ta umowa jest stwierdzona w ustaleniach faktycznych Sądu drugiej instancji. Nie może być to kwestionowane przez skarżącego w taki sposób, że wywodzi on w sprawie własną wersję stanu faktycznego, gdyż jest to niedopuszczalne w świetle art. 3983 § 3 k.p.c., a Sąd Najwyższy jest związany ustalonym w sprawie stanem faktycznym (art. 39813 4 § 2 k.p.c.). Bezsporne jest w tej sprawie, że nastąpił przepływ środków pieniężnych oraz że strony zawarły umowę pożyczki. Trudno z reguł przyszłej współpracy wywieść uzasadnienie dla wskazywanej pozorności problemowej umowy. Prowadzone rozmowy miały charakter wstępny, więc wystąpienie z żądaniem przekazania projektów produktów, o których mowa w sprawie jest niewystarczające. W efekcie skarga znajduje się obok głównego nurtu orzeczenia i stanowi próbę dyskusji z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów. Z tego powodu przedstawione argumenty nie mają zastosowania do rozpoznawanej sprawy. Z tych względów należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania. Jednocześnie nie należało zasądzać kosztów postępowania powodowi, gdyż odpowiedź na skargę kasacyjną nie odnosi się jakby do tej skargi i do wniosku skarżącego, który odwołuje się do przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., a nie do art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Tymczasem powód analizuje wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wyłącznie ze względu na oczywistą zasadność skargi, a tej przesłanki skarżący w ogóle nie podnosi. jw