I CSK 1548/25

I CSK 1548/25 POSTANOWIENIE 17 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba na posiedzeniu niejawnym 17 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku B.S. z udziałem miasta […] o zasiedzenie nieruchomości, na skutek skargi kasacyjnej B.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 10 stycznia 2025 r., XXVII Ca 1716/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawczyni B.S. na rzecz uczestnika miasta […] kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia wnioskodawczyni odpisu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie stwierdził, że wnioskodawczyni B.S. z dniem 17 lipca 2017 r. nabyła przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną numer […] z obrębu […], o pow. 800 m2, położoną w W., przy ulicy I CSK 1548/25 2 […], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy- Mokotowa w Warszawie prowadzi księgę wieczystą […] i orzekł o kosztach postępowania. Postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględniając apelację uczestnika miasta […] zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wniosek o stwierdzenia zasiedzenia oddalił i rozstrzygnął o kosztach postępowania. U podstaw oddalenia wniosku i uwzględnienia apelacji legło stwierdzenie, że w okolicznościach sprawy nie została spełniona przesłanka samoistności posiadania umożliwiająca stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie. Faktycznie manifestowane przez poprzednika prawnego wnioskodawczyni władztwo nad nieruchomością objętą sporem oraz jego postawa wobec właściciela nieruchomości jednoznacznie bowiem wskazuje na zależny charakter posiadania (użytkowanie wieczyste), które ostatecznie nie zostało ustanowione (art. 172 § 1 i 2 w zw. z art. 336 k.c.). Taki też charakter miało posiadanie wnioskodawczyni, której czynności wskazują na respektowanie prawa własności służącego uczestnikowi. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez wnioskodawczynię. Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołała się na przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Jej zdaniem w sprawie występują istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytania: 1. „Czy przesłanka samodzielności posiadania nieruchomości w ujęciu art. 172 k.c. i art. 336 k.c. jest spełniona tylko wtedy, gdy w zakresie elementu corpus posiadacz wykazał, że legitymuje się wszystkimi uprawnieniami określonymi w art. 140 k.c., czy też wystarczającym jest wykazanie tylko niektórych uprawnień, odpowiednich i charakterystycznych dla posiadania rozumianego jako faktyczne władztwo nad nieruchomością?”; 2. „Czy przy ustaleniu samoistności posiadania nieruchomości w ujęciu art. 172 k.c. sąd meriti jest uprawniony do ustalenia stanu psychicznego (mentalnego) nieżyjącego poprzednika wnioskodawcy w sposób inny, niż I CSK 1548/25 3 poprzez materialne efekty jego działań podjętych w stosunku do posiadanej nieruchomości oraz czy dopuszczalnym jest przyjęcie, że wzniesienie na nieruchomości przez jej posiadacza budynku mieszkalnego i następnie wieloletnie mieszkanie w nim nie stanowi przejawu dostatecznego zamanifestowania zamiaru posiadania takiej nieruchomości dla siebie?”; 3. „Czy w kontekście skutków prawnych, jakie w odniesieniu do nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe spowodowała ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, zasadnym i zgodnym z ustrojową zasadą ochrony prawa własności, jest dyferencjonowanie posiadania właścicielskiego takiej nieruchomości oraz posiadania charakterystycznego dla użytkowania wieczystego, w tym kwalifikowanie posiadania charakterystycznego dla użytkowania wieczystego jako posiadania zależnego?”; 4. „Czy posiadanie nieruchomości rozumiane jako faktyczne władztwo nad rzeczą charakterystyczne dla użytkowania wieczystego różni się w jakimkolwiek zakresie od posiadania właścicielskiego przy uwzględnieniu normy określonej przepisem art. 233 k.c.?”; 5. „Czy wydanie przez podmiot prawa publicznego w posiadanie nieruchomości osobie fizycznej w związku z decyzją administracyjną o oddaniu w użytkowanie wieczyste tej nieruchomości, która to decyzja nie zmaterializowała się następnie w postaci umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste - z przyczyn innych niż leżące po stronie takiej osoby - uprawnia do twierdzenia, że posiadanie tej nieruchomości przez taką osobę jest posiadaniem charakterystycznym dla użytkowania wieczystego i jako takie jest posiadaniem zależnym?”; 6. „Czy jest zgodnym z zasadą państwa prawa oraz ze standardem ochrony prawa własności, że mimo oczywistego samoistnego posiadania przez stronę nieruchomości przez okres niezbędny do jej zasiedzenia w złej wierze, strona nie może uzyskać stwierdzenia takiego zasiedzenia, w sytuacji, gdy nabyłaby własność tej nieruchomości z mocy prawa na skutek ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania I CSK 1548/25 4 wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności, gdyby podmiot prawa publicznego […] dopełnił obowiązku zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste?”; 7. „Czy wieloletnia zwłoka właściciela nieruchomości (będącego podmiotem prawa publicznego, co nakazuje stosować do oceny jego działania miarę najwyższej staranności, albowiem działalność władzy publicznej powinna wyznaczać standardy zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów) w doprowadzeniu do uregulowania prawa do tej nieruchomości jej posiadacza, zgodnie ze znajdującą się w obrocie prawnym decyzją administracyjną, uzasadnia przyznanie takiemu właścicielowi ochrony prawa w przypadku ubiegania się posiadacza o stwierdzenie zasiedzenia takiej nieruchomości po upływie okresu wymaganego dla posiadania w złej wierze?”; 8. „Czy zawarcie przez samoistnego posiadacza nieruchomości z jej właścicielem, umowy (lub umów) najmu lub dzierżawy tej nieruchomości tylko z tej przyczyny, że właściciel pozostaje w zwłoce w doprowadzeniu do trwałego uregulowania prawa posiadacza do tej nieruchomości, w sytuacji, gdy taka umowa (lub umowy) nie zmieniają charakteru faktycznego władztwa posiadacza nad rzeczą, a posiadacz zawiera taką umowę (lub umowy) tylko z tej przyczyny, że obawia się pozbawienia go władztwa nad nieruchomością, może zostać uznane za przejaw posiadania zależnego, ewentualnie za przejaw zmiany charakteru posiadania z samoistnego na zależne?”; 9. „Czy uprawnionym jest stanowisko, że właściciel nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste jest jej posiadaczem samoistnym, a użytkownik wieczysty jest posiadaczem zależnym, w sytuacji, gdy w tym samym czasie możliwym jest wykonywanie tylko jednego rodzaju faktycznego władztwa nad rzeczą?”; 10. „Czy dla ustalenia samoistnego charakteru posiadania nieruchomości jako przesłanki stwierdzenia jej zasiedzenia przez stronę, prawną relewancję posiada zachowanie strony w stosunku do takiej nieruchomości już po upływie terminu zasiedzenia?”. I CSK 1548/25 5 Ponadto zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na błędną wykładnię i zastosowanie przez Sąd Okręgowy art. 172 k.c. i art. 336 k.c. do prawidłowo ustalonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stanu faktycznego. Uczestnik w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie ewentualnie odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Wbrew stanowisku uczestnika zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę treść pełnomocnictwa wskazuje, że jego zakres obejmuje także reprezentację w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości objętej sporem w postępowaniu kasacyjnym ( k. 24) Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania prawa w każdej indywidualnej sprawie. W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że wskazanie przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek I CSK 1548/25 6 przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa. Nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia. Zagadnienie ma cechować się istotnością, czyli być doniosłe z uwagi na rangę zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczenie wykraczające poza potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiono skargę (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Wymogi te w rozpoznawanym przypadku nie zostały zrealizowane. Skarżąca prezentując szereg silnie kazuistycznych pytań na tle specyfiki stanu faktycznego sprawy nie wykazała by w sprawie ujawniły się istotne zagadnienia prawne mające charakter precedensowy, których rozstrzygnięcie wymaga zaangażowania Sądu Najwyższego i przyczyni się do rozwoju prawa. Wskazane przez skarżącą wątpliwości orzecznicze nie mają charakteru abstrakcyjnego, syntetycznego i uniwersalnego, lecz są osadzone w okolicznościach sprawy, i sprowadzają się w istocie do pytań o trafność wykładni i zastosowania przez Sąd Okręgowy przepisów prawa materialnego stanowiących podstawy skargi kasacyjnej. Skarżąca zmierza bowiem do wyjaśnienia, czy Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że posiadanie nieruchomości objętej sporem przez jej poprzednika prawnego oraz skarżącą miało charakter samoistny, czy zależny. Takie ujęcie zagadnienia prawnego nie zawiera w sobie elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy – w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze. Ocenę tę wzmacnia brak w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen przedstawionego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej kwestii nie doczekały się wykładni. Skarżąca poza przedstawionymi wątpliwościami nie I CSK 1548/25 7 zaprezentowała odpowiedniego wywodu prawnego i nie dokonała w najmniejszym nawet zakresie analizy orzecznictwa i poglądów doktryny, z której wynikałyby jakiekolwiek rozbieżności i nie rozstrzygnięte problemy prawne. W konsekwencji nie wykazała, że w sprawie ujawniły się zagadnienia wykładnicze o problemowym czy precedensowym charakterze, których wyjaśnienie wymaga zaangażowania Sądu Najwyższego i będzie sprzyjało rozwojowi prawa. Ponadto istota posiadania samoistnego i posiadania zależnego oraz jego związek z okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy, była już wielokrotnie wyjaśniana w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008, nr 5, poz. 43; uchwała Sądu Najwyższego z 28 marca 2014 r., III CZP 8/14, OSNC 2015, nr 1, poz. 6; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1991r., III CZP 108/91, OSNCP 1992, nr 4, poz. 48, postanowienia Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 1961r., CR 961/60, NP. 1962, nr 12, s. 1688, z 7 maja 1986 r., III CRN 60/86, OSNCP 1987, nr 9, poz. 138, z 4 października 1979 r., II CRN 163/79, OSNCP 1980, nr 5, poz. 95, z 9 października 1996r., III CKU 8/96, OSNC 1997, nr 4, poz. 38, z 16 stycznia 2001r, II CKN 901/00, niepubl., z 1 kwietnia 2011r., III CSK 184/10, OSNC-ZD 2012, nr B, poz. 24, z 11 marca 2009 r., I CSK 360/08, niepubl.; z 17 czerwca 2015 r., I CSK 309/14, niepubl.; z 19 lutego 2015 r., III CSK 188/14; z 3 października 2014 r., V CSK 579/13, niepubl.; z 7 kwietnia 2011 r., IV CSK 425/10, OSNC-ZD nr B/2012, poz. 27, z 9 grudnia 2014r., III CSK 336/13, OSNC-ZD 2016, nr 1, poz. 16, z 12 grudnia 2014 r., IV CSK 271/13, niepubl., z 20 marca 2014 r., II CSK 279/13, OSNC 2015, nr 3, poz. 35). Samoistnym posiadaczem nieruchomości jest ten, kto włada nią jak właściciel dlatego, że z przyczyn usprawiedliwionych uważa się za właściciela albo dlatego, że chce rzeczą władać jak właściciel, chociaż wie, że nie jest właścicielem (art. 336 k.c.). Tych cech nie można przypisać tym, którzy władają nieruchomością w zakresie innego prawa zależnego, a także tym, którzy korzystają z nieruchomości za zgodą właściciela, w zakresie przez właściciela określonym i tolerowanym, choćby nie łączył ich z właścicielem żaden stosunek prawny. Nie ulega żadnych wątpliwości, że ustalenie, czy posiadanie ma charakter samoistny może wymagać odwołania się do podstawy objęcia rzeczy we władanie a osoba, której właściciel I CSK 1548/25 8 nieruchomości zezwolił na korzystanie z niej do czasu zawarcia z nią zamierzonej umowy nie jest jej posiadaczem samoistnym (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2007 r., I CSK 300/07, OSNC – ZD 2008, nr 3, poz. 91 i z 17 kwietnia 2015 r., IV CSK 222/14 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2012 r., I CSK 360/11; z 8 października 2008 r., V CSK 146/08, niepubl., z 9 grudnia 2014 r., III CSK 354/13, niepubl., i z 21 maja 2015 r., IV CSK 531/14, OSNC-ZD 2016, nr D, poz. 63). Wprawdzie w prawie polskim nie obowiązuje zasada, że nikt nie może zmienić sobie podstawy posiadania (zob. m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego z 12 maja 1959 r., ICR 167/59, OSNCK 1961, nr 1, poz. 8 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca 1971 r., III CRN 516/70, OSPiKA 1971, nr 11, poz. 207). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest jednak pogląd, że zmiana charakteru posiadania musi być, w sposób niebudzący wątpliwości zamanifestowana zarówno wobec otoczenia jak i, czy też przede wszystkim, wobec właściciela. Właściciel, który wydał nieruchomość w posiadanie pod tytułem niestanowiącym zagrożenia utratą prawa własności, musi bowiem wiedzieć, że z oznaczoną chwilą, na skutek jawnych zachowań posiadacza jego prawo staje się zagrożone (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 marca 1998 r., I CKN 538/97, niepubl.; z 25 marca 1999 r., III CKN 214/98, niepubl.; z 7 października 1999 r., I CKN 224/97, niepubl.; i z 17 grudnia 1999 r., III CKN 9/99, niepubl.). W orzecznictwie nie budzi także wątpliwości pogląd, iż do okresu posiadania samoistnego prowadzącego do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia nie dolicza się okresu posiadania rzeczy jak użytkownik wieczysty. Natomiast pojęcie przeniesienia posiadania, – przy którym możliwe jest doliczenie posiadania poprzednika – ma ściśle określoną treść i oznacza przejście posiadania na inną osobę w sposób unormowany w art. 348-351 k.c. Oznacza to, iż art. 176 § 1 k.c. nie znajdzie zastosowania między innymi w przypadku istnienia posiadania zależnego lub dzierżawienia (zob. m.in. uchwały Sądu Najwyższego: z 28 marca 2014 r., III CZP 8/14, Prokuratura i Prawo – wkładka 2015, nr 7-8, s. 38 i z 23 lipca 2008 r., III CZP 68/08, OSNC 2009, nr 7-8, poz. 109; postanowienie Sądu Najwyższego z 29 kwietnia 1987 r., III CRN 96/87, OSNC 1988, nr 11, poz. 157). Nie ulega, bowiem wątpliwości, że przesłanką konieczną do nabycia własności I CSK 1548/25 9 nieruchomości przez zasiedzenie jest, aby zarówno obecny posiadacz, jak i jego poprzednicy – w przypadku doliczenia okresu ich posiadania - byli posiadaczami samoistnymi, a nie zależnymi. Wielokrotnie również Sąd Najwyższy zajmował stanowisko, że jeżeli dochodzi do przekształcenia posiadania zależnego w samoistne, posiadacz nie może powołać się na domniemanie z art. 339 k.c. bez uprzedniego wykazania, że dokonał zmiany charakteru posiadania przez udowodnienie konkretnych okoliczności faktycznych, które o tym świadczyły, jak również umiejscowienie ich w czasie (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CSK 54/08, niepubl.; z 4 kwietnia 2012 r., I CSK 360/11, niepubl.; z 19 marca 2015 r., IV CSK 360/14, niepubl.; z 16 października 2015 r., I CSK 885/14, niepubl.; z 18 maja 2016 r., V CSK 590/15, niepubl; i z 1 czerwca 2017r., I CSK 587/16, niepubl.). Celem domniemania z art. 339 k.c. jest ochrona posiadania, a nie wykorzystanie go przeciwko innemu posiadaniu samoistnemu. Z tej przyczyny, mimo że często posiadacz zależny wykonuje te same lub zbliżone czynności faktyczne jak posiadacz samoistny, by nastąpiło przekształcenie statusu posiadania bez zgody właściciela (posiadacza samoistnego) niezbędne jest wystąpienie szczególnych, nowych okoliczności potwierdzających ten fakt, których wykazanie zgodnie zasadą rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) obarcza posiadacza zależnego. Za takim stanowiskiem przemawiają także istotne racje aksjologiczne mające oparcie w konstytucyjnej ochronie własności. Wskazują one na niedopuszczalność interpretowania instytucji zasiedzenia w sposób rozszerzający, skoro jest ona daleko idącym odstępstwem od zasady nienaruszalności prawa własności, a posiadanie, jest tylko stanem faktycznym, nie mającym charakteru prawa podmiotowego, także wtedy, gdy posiadacz znajduje się w trakcie biegu okresu zasiedzenia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2003 r., P 3/03, OTK 2003, nr 8, poz. 82). W związku z poruszoną przez skarżącą problematyką ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności, ubocznie dostrzeżenia wymaga, że w okolicznościach sprawy nie doszło ostatecznie do ustanowienia użytkowania wieczystego, a jego planowany zakres nie dotyczył zabudowy na cele I CSK 1548/25 10 mieszkaniowe. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy natomiast rozumieć sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym – a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl. i z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, niepubl. i przywołane tam orzecznictwo). Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona w wyżej wskazanym rozumieniu. Skarżąca powołując się ogólnikowo na oczywiste naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 172 k.c. i art. 336 k.c. nie uwzględniła, że na etapie przedsądu Sąd Najwyższy nie bada podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna być zatem tak zredagowana i skonstruowana, by Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w jej podstawach lub ich uzasadnieniu elementów kreatywnych skargi. Wbrew stanowisku wnioskodawczyni uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego nie wykazuje oczywistych i rażących uchybień, które mogłyby odpowiadać analizowanej przesłance. Nie wynika z niego w szczególności by Sąd ten w sposób oczywiście wadliwy zakwalifikował posiadanie przez wnioskodawczynię i jej poprzednika prawnego nieruchomości objętej sporem jako mające charakter zależny. I CSK 1548/25 11 O oczywistej zasadności skargi nie była przy tym przekonana sama skarżąca skoro w dziesięciu szczegółowych pytaniach mających stanowić istotne problemy prawne upatrywała istnienia podstaw do przyjęcia skargi do rozpoznania. Wobec kształtu tych przesłanek nie jest natomiast możliwe jednoczesne skuteczne wykazywanie, że w sprawie istnieją wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisów prawa i że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest oczywiście uzasadniona (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14, niepubl. i z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że ta sama kwestia nie może stanowić źródła zagadnienia o problemowym i niejasnym charakterze i zarazem podstawę ewidentnej zasadności skargi kasacyjnej, możliwej do stwierdzenia, bez prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Podkreślenia także wymaga, że w tego rodzaju sprawach istotne znaczenie dla kwalifikacji posiadania, jako samoistnego i dokonania subsumpcji pod określoną normę prawną, ma dokonanie uprzedniej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, będących podstawą ustaleń faktycznych, a więc kwestie usuwające się spod kontroli sądu kasacyjnego (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.). Uwzględniając spoczywający na wnioskodawczyni ciężar dowodu i wnioski wynikające z wyżej wymienionego orzecznictwa nie można przy tym stwierdzić, by stanowisko zajęte przez Sąd Okręgowy i dokonana kwalifikacja posiadania skarżącej i jej poprzednika prawnego, nie odpowiadała wypracowanym w tym zakresie w orzecznictwie Sądu Najwyższego kryteriom. W konsekwencji argumentacja przytoczona we wniosku – akcentująca wybiórczo tylko niektóre elementy stanu faktycznego sprawy - nie wykazuje tezy, że zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję kardynalnych błędów w zakresie stosowania prawa, których efektem jest orzeczenie oczywiście wadliwe. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 530 § 3, art. 98 § 1 i 3, art. 99 oraz art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c., a także § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 7 i w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia I CSK 1548/25 12 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935, ze zm.). (M.M.) [a.ł]