I CSK 166/17

WyrokIzba Cywilna2017-12-20

Skład orzekający: Wojciech Katner, Marian Kocon, Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przyznając legitymację do złożenia wniosku o wpis ograniczenia własności nieruchomości w księdze wieczystej staroście lub organowi wykonawczemu jednostki samorządu terytorialnego, wyłącza możliwość złożenia takiego wniosku przez inne podmioty, w tym właściciela urządzeń, któremu przysługują uprawnienia wynikające z decyzji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ogranicza kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpis ograniczenia własności nieruchomości w księdze wieczystej wyłącznie do starosty lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Przepis ten należy interpretować w taki sposób, że przyznaje on legitymację do złożenia wniosku również innym osobom, które mogą być zainteresowane wpisem, nie wyłączając tym samym stosowania art. 6262 § 5 k.p.c. Błędne założenie interpretacyjne sądu okręgowego, że krąg wnioskodawców jest zamknięty, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca (P. S.A.) złożył wniosek o wpis ograniczenia własności nieruchomości w księdze wieczystej, wynikającego z decyzji wydanej na podstawie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że legitymację do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej na podstawie art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami posiadają jedynie starosta lub organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 166/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku P. S.A. w K. przy uczestnictwie K. J. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2017 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt V Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 października 2016 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację wnioskodawcy P. S.A. w K. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 czerwca 2016 r. oddalającego wniosek o wpis w dziale III księgi wieczystej ograniczenia własności nieruchomości, wynikającego z decyzji wydanej na 2 podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm., dalej: "ustawa z 1958 r."). U podłoża tego rozstrzygnięcia legło stanowisko, że zgodnie z literalną treścią art. 124 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. 2016 r., poz. 2147 ze zm. - dalej: "u.g.n.") wpisu dokonuje się albo na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki. Nie przewidziano natomiast dokonywania wpisu na wniosek innych osób, w tym właściciela urządzeń, któremu przysługują uprawnienia wynikające z decyzji. Skarga kasacyjna wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego, zawiera zarzut naruszenia art. 6262 § 5, 6268, 9 k.p.c., art. 124 ust. 7 u.g.n., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy rozstrzygając w sprawie wyszedł z założenia, że ustawodawca przyznając w art. 124 ust. 7 u.g.n. legitymację do składania wniosku o wpis w księdze wieczystej osobom wymienionym w tym przepisie ograniczył tym samym w tym zakresie przepisy kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 6262 § 5 k.p.c. Krąg osób, które mogą być wnioskodawcami w sprawie o wpis - na zasadzie przepisu szczególnego - reguluje art. 6262§ 5 k.p.c. Według tego przepisu wniosek o wpis może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej, a także organ uprawniony do złożenia wniosku w sprawach o wpis obciążeń powstałych z mocy ustawy. W doktrynie ugruntowany jest pogląd, że art. 6262§ 5 k.p.c. ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, co rodzi ten skutek, że w postępowaniu wieczystoksięgowym legitymację do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie wpisu w księdze wieczystej posiadają jedynie te podmioty, które zostały wymienione w przytoczonym przepisie. Jednakże nie jest to katalog zamknięty dla 3 ustawodawcy, albowiem z przepisów szczególnych może ponadto wynikać legitymacja do złożenia wniosku. Takim przepisem jest niewątpliwie art. 124 ust. 7 u.g.n., na podstawie którego osobą legitymowaną do złożenia wniosku o wpis na podstawie decyzji ostatecznej ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 u.g.n.) jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki. Wyposażenie w art. 124 ust. 7 u.g.n. starosty, bądź organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego w legitymację do złożenia wniosku o wpis na podstawie decyzji przewidzianej w art. 124 ust. 1u.g.n. nie uprawnia do poglądu, że przepis ten wyraźnie w tym zakresie ogranicza krąg osób oznaczonych w art. 6262 § 5 k.p.c. do złożenia takiego wniosku. W tej sytuacji uzasadniona jest taka wykładnia art. 124 ust. 7 u.g.n., która zmierza w kierunku przyjęcia, że zawarta w nim regulacja przyznaje także osobom w nim wymienionym legitymację do złożenia wniosku. Zatem zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać skoro u jego podłoża legło błędne odmienne założenie interpretacyjne Sądu Okręgowego. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. jw r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 35 ust. 1art. 124 ust. 7art. 6262 § 5art. 6262 § 5 KPCart. 6262§ 5 KPCart. 124 ust. 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy