I CSK 166/17
WyrokIzba Cywilna2017-12-20
Skład orzekający: Wojciech Katner, Marian Kocon, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przyznając legitymację do złożenia wniosku o wpis ograniczenia własności nieruchomości w księdze wieczystej staroście lub organowi wykonawczemu jednostki samorządu terytorialnego, wyłącza możliwość złożenia takiego wniosku przez inne podmioty, w tym właściciela urządzeń, któremu przysługują uprawnienia wynikające z decyzji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ogranicza kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpis ograniczenia własności nieruchomości w księdze wieczystej wyłącznie do starosty lub organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Przepis ten należy interpretować w taki sposób, że przyznaje on legitymację do złożenia wniosku również innym osobom, które mogą być zainteresowane wpisem, nie wyłączając tym samym stosowania art. 6262 § 5 k.p.c. Błędne założenie interpretacyjne sądu okręgowego, że krąg wnioskodawców jest zamknięty, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Wnioskodawca (P. S.A.) złożył wniosek o wpis ograniczenia własności nieruchomości w księdze wieczystej, wynikającego z decyzji wydanej na podstawie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że legitymację do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej na podstawie art. 124 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami posiadają jedynie starosta lub organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 166/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku P. S.A. w K. przy uczestnictwie K. J. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2017 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt V Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 października 2016 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację wnioskodawcy P. S.A. w K. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 czerwca 2016 r. oddalającego wniosek o wpis w dziale III księgi wieczystej ograniczenia własności nieruchomości, wynikającego z decyzji wydanej na
2 podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm., dalej: "ustawa z 1958 r."). U podłoża tego rozstrzygnięcia legło stanowisko, że zgodnie z literalną treścią art. 124 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst: Dz. U. 2016 r., poz. 2147 ze zm. - dalej: "u.g.n.") wpisu dokonuje się albo na wniosek starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki. Nie przewidziano natomiast dokonywania wpisu na wniosek innych osób, w tym właściciela urządzeń, któremu przysługują uprawnienia wynikające z decyzji. Skarga kasacyjna wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego, zawiera zarzut naruszenia art. 6262 § 5, 6268, 9 k.p.c., art. 124 ust. 7 u.g.n., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy rozstrzygając w sprawie wyszedł z założenia, że ustawodawca przyznając w art. 124 ust. 7 u.g.n. legitymację do składania wniosku o wpis w księdze wieczystej osobom wymienionym w tym przepisie ograniczył tym samym w tym zakresie przepisy kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 6262 § 5 k.p.c. Krąg osób, które mogą być wnioskodawcami w sprawie o wpis - na zasadzie przepisu szczególnego - reguluje art. 6262§ 5 k.p.c. Według tego przepisu wniosek o wpis może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej, a także organ uprawniony do złożenia wniosku w sprawach o wpis obciążeń powstałych z mocy ustawy. W doktrynie ugruntowany jest pogląd, że art. 6262§ 5 k.p.c. ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, co rodzi ten skutek, że w postępowaniu wieczystoksięgowym legitymację do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie wpisu w księdze wieczystej posiadają jedynie te podmioty, które zostały wymienione w przytoczonym przepisie. Jednakże nie jest to katalog zamknięty dla
3 ustawodawcy, albowiem z przepisów szczególnych może ponadto wynikać legitymacja do złożenia wniosku. Takim przepisem jest niewątpliwie art. 124 ust. 7 u.g.n., na podstawie którego osobą legitymowaną do złożenia wniosku o wpis na podstawie decyzji ostatecznej ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 u.g.n.) jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli zezwolenie było udzielone na wniosek tej jednostki. Wyposażenie w art. 124 ust. 7 u.g.n. starosty, bądź organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego w legitymację do złożenia wniosku o wpis na podstawie decyzji przewidzianej w art. 124 ust. 1u.g.n. nie uprawnia do poglądu, że przepis ten wyraźnie w tym zakresie ogranicza krąg osób oznaczonych w art. 6262 § 5 k.p.c. do złożenia takiego wniosku. W tej sytuacji uzasadniona jest taka wykładnia art. 124 ust. 7 u.g.n., która zmierza w kierunku przyjęcia, że zawarta w nim regulacja przyznaje także osobom w nim wymienionym legitymację do złożenia wniosku. Zatem zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać skoro u jego podłoża legło błędne odmienne założenie interpretacyjne Sądu Okręgowego. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. jw r.g.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 340/15 2016-02-26Czy decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości może stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej ograniczenia sposobu korzyst…
- I CSK 1844/23 2024-01-08Czy wniosek o wpis do księgi wieczystej ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości, uzyskany na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może złożyć Skarb…
- V CSK 131/06 2006-06-30Czy wnioskodawca, który nie jest właścicielem nieruchomości ani użytkownikiem wieczystym, a jedynie osobą, na rzecz której ma nastąpić wpis, jest uprawniony do złożenia wniosku o wpis prawa użytkowania wieczystego i włas…
- IV CSK 339/15 2016-02-26Czy decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości może stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej ograniczenia sposobu korzystania z…
- III CSK 171/12 2013-02-28Czy decyzja administracyjna stwierdzająca nieważność (w części) innej decyzji administracyjnej, która stanowiła podstawę wpisu prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej, może być samodzielną podstawą do wykreśle…
Powołane przepisy
art. 35 ust. 1art. 124 ust. 7art. 6262 § 5art. 6262 § 5 KPCart. 6262§ 5 KPCart. 124 ust. 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy