I CSK 1699/22
WyrokIzba Cywilna2022-06-03
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutu oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie wykaże istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie może być lakoniczne ani polemiczne z ustaleniami sądu drugiej instancji, lecz musi zawierać profesjonalny wywód prawniczy poparty orzecznictwem i doktryną.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o podział majątku wspólnego. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jej przyjęcie do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność i istotne naruszenie przepisów prawa. Uczestniczka wniosła o odmowę przyjęcia skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 1699/22 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z wniosku R. Z. z udziałem A. Z. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 czerwca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt XVI Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od R. Z. na rzecz A. Z. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy w G. po rozpoznaniu sprawy z wniosku R. Z. z udziałem A. Z. o podział majątku wspólnego, na skutek apelacji Wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w G. z 10 lipca 2020 r., oddalił apelację oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożył Wnioskodawca, zaskarżając postanowienie Sądu Okręgowego w G. w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten Sąd.
2 Wnioskodawca wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, argumentując, iż skarga jest oczywiście uzasadniona wobec istotnego naruszenia przez Sąd Okręgowy w G. przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Uczestniczka wniosła o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania oraz o zasądzenie Wnioskodawcy na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej, implikuje poddanie jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów, kwalifikujących ją do przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Na wstępie należy przypomnieć, że zarówno wniosek, jak i jego uzasadnienie, stanowią odrębne części (elementy konstrukcyjne) skargi kasacyjnej, zaś Sąd Najwyższy na etapie rozpoznania wniosku o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania dokonuje oceny jedynie zaistnienia przesłanek wniosku i argumentacji jurydycznej go uzasadniającej. Z tej przyczyny nie jest wystarczające odesłanie przez skarżącego do motywów uzasadnienia podstaw kasacyjnych, które samodzielnie i odrębnie są oceniane w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do
3 rozpoznania. Postępowanie wywołane skargą kasacyjną nie stanowi trzeciej instancji sądowej. Wystąpienie każdej z tych okoliczności powinno zostać szczegółowo uzasadnione, przez wykazanie w drodze profesjonalnego wywodu prawniczego, z powołaniem się na stosowne, dotychczasowe orzecznictwo sądowe oraz poglądy doktryny, a także umotywowane własne zdanie, żeby przekonać Sąd Najwyższy o potrzebie rozpoznania sprawy kolejny raz, mimo że zaskarżone orzeczenie Sądu II instancji jest prawomocne. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Jest tak wówczas, kiedy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący i miały wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi więc wykazać, że orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 110/08, niepublikowane) i jest - na skutek stwierdzonego naruszenia - oczywiście błędne. Analiza uzasadnienia wniosku skarżącego nie potwierdza stanowiska o oczywistej zasadności wniesionego środka zaskarżenia. Skarżący nie przedstawił dostatecznych argumentów świadczących o występowaniu w sprawie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, bowiem zaprezentowana argumentacja nie odpowiada wymogom stawianym profesjonalnie sporządzonemu uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie wniosku nie może bowiem sprowadzać się do lakonicznych twierdzeń ani polemiki z ustaleniami oraz oceną Sądu ad quem, jak również odsyłać do uzasadnienia podstaw skargi, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi na treść art. 29 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1904) Sąd Najwyższy, nie mając kompetencji do pominięcia stosowania przepisów ustawy, co wprost wynika z art. 179 ust. 1 Konstytucji RP, a także mając na względzie niepodważalność powołania sędziego na podstawie art. 179 Konstytucji RP, odstąpił od oceny prawidłowości powołania
4 sędziów w składzie Sądu ad quem, a w konsekwencji ważności postępowania czy skuteczności orzeczenia z powyższych względów z uwagi na ich niedopuszczalność, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2021 r., sygn. K 3/21, zaś w zakresie skuteczności wstrzymania („zawieszenia stosowania”) przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r., sygn. P 7/20 (OTK ZU nr A/2021, poz. 49). Tym samym Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do niestosowania w niniejszej sprawie zasady niedopuszczalności kwestionowania statusu sędziego (deklarowanej w art. 29 § 2 i 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym), co mogłoby sugerować wskazanie w pkt 1 lit. d postanowienia Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-204/21 R Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (ECLI:EU:C:2021:593). Powyższe rozstrzygnięcia, a przede wszystkim treść art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie pozwalają bowiem na ocenę kryteriów odnoszących się do okoliczności wyboru kandydatów na stanowisko sędziowskie przez Krajową Radę Sądownictwa, a w konsekwencji kwestionowanie skuteczności powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP, a tym samym ubezskutecznienia inwestytury, czego nie mogą w szczególności uzasadniać kryteria wskazane w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19listopada 2019 r. w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18, A.K. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa oraz C.P., D.O. przeciwko Sądowi Najwyższemu, ECLI:EU:C:2019:982. Niezależnie od powyższego jednak, również w świetle wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ewentualne wady procedury wyboru kandydata na urząd sędziego przed Krajową Radą Sądownictwa, nawet w razie uznania naruszenia Konstytucji RP w tym zakresie (poprzez stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę procedury zakończonej powołaniem do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego), samodzielnie nie pozwalają na podważenie niezależności sądu rozpoznającego sprawę (wyrok TSUE z 29 marca 2022 r., C-132/20, w sprawie BN i in. przeciwko Getin Noble
5 Bank S.A., ECLI:EU:C:2022:235), zaś samo powołanie przez Prezydenta RP na urząd sędziego jest niepodważalne (wyrok TSUE z 22 marca 2022 r., C-508/19, M.F. przeciwko J.M., ECLI:EU:C:2022:201). W niniejszej sprawie nie wskazano natomiast jakichkolwiek okoliczności, które wymagałyby weryfikacji niezależności Sądu ad quem. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przesądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 i art. 520 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 4 pkt 8 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.). a.s.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2094/22 2022-06-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie ogranicza się do polemicznych uwag i ocen w odniesieniu do orzeczenia sądu drugiej instancji, a nie wyk…
- I CSK 487/23 2024-03-01Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona?
- II CSK 556/20 2021-11-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli naruszenie prawa nie jest oczywiste dla przeciętnego…
- II CSK 562/15 2016-03-03Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona?
- IV CSK 176/15 2015-10-07Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 29 § 2art. 179 ust. 1art. 179art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 520 § 2art. 391 § 1art. 39821 KPCart. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 2 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy