I CSK 174/14

WyrokIzba Cywilna2014-11-20

Skład orzekający: Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, w której podniesiono zarzuty naruszenia przepisów o nieważności postępowania oraz przepisów dotyczących postępowania dowodowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanek określonych w art. 398(9) § 1 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącego przyczyny nieważności postępowania, w tym pozbawienie strony możności obrony swych praw, nie uzasadniają przyjęcia skargi na podstawie art. 398(9) § 1 pkt 1 k.p.c. Zastosowanie przepisów dotyczących spraw wieczystoksięgowych samo w sobie nie stanowi wadliwości procesowej, a nieuwzględnienie wniosków dowodowych może być rozważane w ramach innych podstaw kasacyjnych, niekoniecznie prowadząc do stwierdzenia nieważności postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wykreślenia roszczenia wpisanego do księgi wieczystej na rzecz uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego. Uczestnik zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na występowanie przesłanek z art. 398(9) § 1 k.p.c., w tym nieważności postępowania i istotnego zagadnienia prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 174/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku P. Ś. przy uczestnictwie M. Spółce z o.o. w W. o wykreślenie roszczenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt V Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; oddala wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE W sprawie z wniosku P. Ś. z udziałem M. spółki z o.o. w W. o wykreślenie z księgi wieczystej roszczenia wpisanego na rzecz uczestnika Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2013 r. oddalił apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 marca 2013 r. Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżył skargą kasacyjną uczestnik uzasadniając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania występowaniem przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2, 3 i 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazane przez skarżącego przyczyny nieważności postępowania nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na tę przesłankę. Pozbawienie strony możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok. I Prawo z 1999 r., nr 5, poz. 41, z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz. 220, z dnia 6 maja 2003 r., I CZ 43/03, nie publ., z dnia 19 marca 2004 r., IV CK 216/03, nie publ.). Sprawa niniejsza rozpoznana została przez Sąd Rejonowy według właściwych dla spraw wieczystoksięgowych przepisów art. 6261 do 62613 k.p.c., a samo ich zastosowanie, z czego skarżący wywodzi uniemożliwienie mu obrony swych praw, nie może być uznane za wadliwość procesową sądu. Nie uzasadnia zarzutu nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw nieuwzględnienie przez sąd wniosków dowodowych strony chociażby naruszało to przepisy procedury. Pominięcie przez sąd odwoławczy kwestionowanego w apelacji nie uwzględnienia przez sąd pierwszej instancji wniosków dowodowych strony, może być rozważane w ramach sformułowanego 3 w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c. i art. 217 § 1 i 2 k.p.c., zaś zaniechanie przeprowadzenia dowodu zgłoszonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej może być kwestionowane na podstawie zarzutu naruszenia art. 217 § 2 k.p.c. w związku z art. 381 k.p.c. (m. in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2001 r., II CKN 395/00 i z dnia 18 października 2001 r., IV CKN 478/00, nie publ.). Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga, by przedstawione w niej zagadnienie prawne było istotne, co wyraża się w jego znaczeniu dla rozwoju prawa lub precedensowym charakterze. Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie zagadnienie prawne powinno, poza sformułowaniem tego zagadnienia, wskazywać wątpliwości związane z rozumieniem bądź stosowaniem przepisów prawnych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm. – dalej jako u.k.w.h.), dotyczący wpisu do księgi wieczystej roszczenia przyszłego lub warunkowego, z którym skarżący wiąże sformułowane zagadnienie prawne, nie był w sprawie stosowany przez sądy orzekające. Stanowisko Sądu Okręgowego, że roszczenie o przeniesienie własności z umowy przedwstępnej, nie jest roszczeniem przyszłym, o jakim jest mowa w art. 19 ust. 3 u.k.w.h., lecz roszczeniem istniejącym, którego realizacja może nastąpić w przyszłości znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 r., I CK 28/05, nie publ.). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na przesłankę z art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c. nie odnosi się dokonanej przez Sąd Najwyższy wykładni i nie przytacza argumentacji uzasadniającej jej zmianę. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), jeżeli bez wątpliwości nastąpiły podnoszone w niej uchybienia lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, albo też podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesioną skargę. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie wniesionej skargi do rozpoznania, na tle jej podstaw oraz motywów zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do takiej oceny. 4 Z tych przyczyn na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, oddalając wniosek o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz wnioskodawcy, wobec braku podstaw do odstąpienia od zasady określonej w art. 520 § 1 k.p.c. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1art. 379 pkt 5 KPCart. 6261art. 378 § 1 KPCart. 382 KPCart. 217 § 1art. 217 § 2 KPCart. 381 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 19 ust. 3art. 398 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy