I CSK 1769/25

I CSK 1769/25 POSTANOWIENIE 7 października 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze na posiedzeniu niejawnym 7 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.S., I.K. i H.M. przeciwko K.M. o zapłatę, na skutek skarg kasacyjnych H.M. i K.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 15 października 2024 r., V Ca 188/24, 1) przyjmuje do rozpoznania skargę kasacyjną K.M.; 2) odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej H.M.; 3) zasądza od H.M. na rzecz K.M. 2700 (dwa tysiące siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia zobowiązanej. (G.G.) UZASADNIENIE I CSK 1769/25 2 pkt 2 i 3 Wyrokiem z 27 grudnia 2023 r., I C 80/20, Sąd Rejonowy w Łukowie oddalił w całości powództwo żony i córek spadkodawcy o zachowek. Wyrokiem zaskarżonym skargami kasacyjnymi Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zasądził od pozwanej siostry spadkodawcy na rzecz córek spadkodawcy po 77 833,33 zł z odsetkami tytułem zachowku i oddalił apelację żony spadkodawcy. Sąd drugiej instancji ustalił, że spadek na podstawie testamentu nabyła w całości matka spadkodawcy. Po jej śmierci spadek nabyła w całości córka, czyli pozwana siostra spadkodawcy. Spadkodawca, jako spadkobierców ustawowych, pozostawił żonę i dwie córki. W testamencie, w którym do całości spadku powołał swoja matkę, wydziedziczył żonę i starszą córkę. Młodsza córka nie została wydziedziczona, była wówczas małoletnia. Sąd odwoławczy uznał, że nie zachodzą, powołane przez Sąd Rejonowy, przyczyny pozbawienia córek prawa do zachowku, Spadkodawca nie miał podstaw do wydziedziczenia starszej córki, a młodszej córki Sąd Rejonowy nie mógł uznać za niegodną dziedziczenia, ponieważ nie został wydany konstytutywny wyrok uznający ją za niegodną dziedziczenia. Pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczeń żony i młodszej córki spadkodawcy. Sąd odwoławczy oddalił ten zarzut tylko wobec młodszej córki, ponieważ bieg przedawnienia został przerwany uznaniem powództwa przez pozwaną. Skargi kasacyjne wniosły pozwana i powodowa żona spadkodawcy. Powódka wniosła o przyjęcie swojej skargi do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność w zakresie zarzutu naruszenia art. 5 k.c. przez nieuznanie podniesienia zarzutu przedawnienia za sprzeczne z zasadami-współżycia społecznego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jako przyczyny opóźnienia we wniesieniu pozwu o zachowek skarżąca wskazuje okoliczności niespowodowane przez pozwaną. Zatem skorzystanie z prawa do powołania się na przedawnienie nie może być działaniem pozwanej I CSK 1769/25 3 stanowiącym nadużycie prawa, a tym samym art. 5 k.c. nie uzasadnia pozbawienia pozwanej ochrony dzięki przedawnieniu. Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej żony spadkodawcy. Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. pozwanej przysługuje od skarżącej zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Pełnomocnik powódek jako skarżących oznaczył wszystkie trzy powódki, lecz jednocześnie wskazał, że zaskarża wyrok Sądu Okręgowego tylko w zakresie orzeczenia dotyczącego żony spadkodawcy, a zakresem zaskarżenia objął tylko oddalenie apelacji żony spadkodawcy i przyznanie od niej kosztów pozwanej (apelacja powódek została w całości uwzględniona w stosunku do dwóch pozostałych powódek). Zatem w istocie skarga kasacyjna została wniesiona tylko przez żonę spadkodawcy i tylko od niej zostały przyznane pozwanej koszty – zgodnie z żądaniem pozwanej w odpowiedzi na skargę. (G.G.) [SOP]