I CSK 183/14
WyrokIzba Cywilna2014-11-27
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot zadatku danego przy umowie przedwstępnej przedawnia się w terminie z art. 390 § 3 k.c., nawet jeśli podstawę tego roszczenia nie stanowi żadne postanowienie umowy przedwstępnej, czy w terminie ogólnym (art. 118 k.c. w związku z art. 394 § 3 k.c.)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że istotne zagadnienie prawne dotyczące przedawnienia roszczenia o zwrot zadatku danego przy umowie przedwstępnej zostało już trafnie rozstrzygnięte w orzecznictwie. Podkreślono, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 390 k.c., roszczenie o zapłatę zadatku w podwójnej wysokości jest roszczeniem z umowy przedwstępnej i przedawnia się w terminie rocznym, chyba że umowa przedwstępna w ogóle o zadatku nie wspomina.Stan faktyczny
Powódka J. S.A. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. W skardze kasacyjnej powódka podniosła zarzut istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego przedawnienia roszczenia o zwrot zadatku danego przy umowie przedwstępnej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 183/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski . w sprawie z powództwa J. S.A. w Z. przeciwko J. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 października 2013 r., 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód wniósł skargę kasacyjną, a do uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na istnienie na tle tej sprawy istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do pytania, czy roszczenie o zwrot zadatku danego przy umowie przedwstępnej przedawnia się w terminie z art. 390 § 3 k.c. (nawet jeśli podstawę tego roszczenia nie stanowi żadne postanowienie umowy przedwstępnej), czy w terminie ogólnym (art. 118 k.c. w związku z art. 394 § 3 k.c.). Przedstawione zagadnienie prawne rzeczywiście jest problematyczne. Zostało ono już jednak trafnie rozstrzygnięte w orzeczeniach Sądu Najwyższego podanych w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego oraz w skardze kasacyjnej. W uzasadnieniu uchwały z dnia 21 listopada 2006 r., III CZP 102/06 (OSNC 2007, nr 7-8, poz. 104) podkreślono, że w świetle aktualnego brzmienia art. 390 k.c. niewątpliwie roszczenie o zapłatę zadatku w podwójnej wysokości jest roszczeniem z umowy przedwstępnej, a zatem przedawnia się w terminie rocznym (tak nie było do zmiany art. 390 k.c.). Można by kwestionować to stanowisko, jak należy sądzić, jedynie wówczas, gdyby umowa przedwstępna w ogóle o zadatku nie wspominała – gdyby zobowiązanie z tytułu wypłaconego zadatku stanowiło odrębny stosunek prawny od łączącego strony w związku z zawarciem umowy przedwstępnej. Tak jednak w tej sprawie nie jest, bo o zapłacie zadatku wyraźnie wspomina § 4 umowy przedwstępnej (k. 23A akt). Wskazane w skardze kasacyjnej zagadnienie prawne, choć istotne, zostało już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego i nie przedstawiono argumentów uzasadniających ponowne rozważenie tego problemu.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. eb
Powiązane orzeczenia
- I CSK 134/22 2022-04-28Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powód wskazuje na istotne zagadnienie prawne dotyczące skuteczności zastrzeżenia zadatku w przypadku jego późniejszej zapłaty i modyfikacji umowy przedwstę…
- V CSK 634/14 2015-05-21Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu roszczeń objętych terminem przedawnienia uregulowanym w art. 390…
- III CSK 136/15 2016-02-25Czy roszczenie o zwrot zadatku zastrzeżonego w umowie przedwstępnej przedawnia się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta, zgodnie z art. 390 § 3 k.c.?
- II CSK 519/18 2019-04-19Czy skarga kasacyjna dotycząca przedawnienia odsetek od roszczenia głównego, które nie zostało spełnione i nie jest przedawnione, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 187/14 2014-10-23Czy brak szczegółowej analizy postanowień umowy przedwstępnej dotyczących zadatku oraz brak wyraźnego sformułowania w uzasadnieniu orzeczenia o odstąpieniu od umowy przedwstępnej stanowią podstawę do przyjęcia skargi kas…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 390 § 3 KCart. 118 KCart. 394 § 3 KCart. 390 KC§ 1§ 3§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy