I CSK 1848/24
WyrokIzba Cywilna2024-08-21
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności faktyczne dotyczące nieruchomości, które zaistniały po dacie nabycia własności z mocy prawa przez zasiedzenie, mają znaczenie dla oceny zasadności wniosku o zasiedzenie złożonego przez następcę prawnego, czy też wyłączną podstawą dokonywania ustaleń są fakty zaistniałe przed upływem terminu zasiedzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów stawianych przez art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazano, że zagadnienie prawne musi opisywać problem nowy i nierozwiązany, a nie kazuistyczny. Ponadto, w analizowanej sprawie nie wykazano podstawowych przesłanek zasiedzenia, takich jak wejście w posiadanie gruntu i jego samoistny charakter, co czyniło bezprzedmiotowym rozważanie wpływu okoliczności powstałych po upływie terminu zasiedzenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie o zasiedzenie nieruchomości i służebności gruntowej. W skardze podniesiono zarzut nierozpoznania przez sąd drugiej instancji wszystkich zarzutów apelacyjnych oraz istotne zagadnienie prawne dotyczące znaczenia okoliczności faktycznych powstałych po upływie terminu zasiedzenia. Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie nie wykazano podstawowych przesłanek zasiedzenia, takich jak wejście w posiadanie gruntu i jego samoistny charakter.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1848/24 POSTANOWIENIE 21 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 21 sierpnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A. L. z udziałem A. J. i J. J. o zasiedzenie nieruchomości oraz zasiedzenie służebności gruntowej drogi koniecznej, na skutek skargi kasacyjnej A. L. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 20 grudnia 2023 r., III Ca 639/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. orzeka, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskodawca A. L. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 20 grudnia 2023 r., wydanego w sprawie o zasiedzenie nieruchomości oraz o zasiedzenie służebności drogi koniecznej. Wnioskodawca wskazał, że podstawami wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest jej oczywista zasadność wynikająca z nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacyjnych przez Sąd II instancji, a także występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: Czy w sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, złożony jest przez zainteresowanego to jest następcę
I CSK 1848/24 2 prawnego osoby (osób), która nabyła własność z mocy prawa, po upływie wielu lat od terminu zasiedzenia, okoliczności faktyczne dotyczące tej nieruchomości (zmiany jej stanu prawnego oraz zmiany faktyczne w sposobie jej zagospodarowania, które zaistniały (miały miejsce) po dacie nabycia własności przez zasiedzenie, mają znaczenie dla oceny zasadności tego wniosku, czy też wyłączną podstawą dokonywania ustaleń są fakty zaistniałe przed upływem terminu zasiedzenia, a fakty zaistniałe po tej dacie nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne musi opisywać problem nowy, nierozwiązany dotychczas w orzecznictwie, a którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedstawiony problem powinien być bowiem zagadnieniem wyłącznie prawnym, nie zaś faktycznym (zob. np. postanowienia SN z 29 maja 2024 r., I CSK 1972/23; z 28 maja 2024 r., I CSK 3902/23; z 22 maja 2024 r., I CSK 3877/23; z 21 marca 2024 r., I CSK 1797/23; z 13 marca 2024 r., I CSK 3806/23; z 25 stycznia 2024 r., I CSK 110/23; z 11 stycznia 2024 r., I CSK 3937/23). Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga natomiast wykazania, że zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji
I CSK 1848/24 3 Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). Nie ulega zatem wątpliwości, że do podstawowych cech prawidłowo skonstruowanego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania należy ścisła korelacja przedstawianego wywodu z ustaleniami faktycznymi, jakie w sprawie poczyniły sądy meriti. Konieczność trzymania się tych ustaleń wynika bezpośrednio z art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c., ustanawiających ograniczoną kognicję Sądu Najwyższego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego wynika natomiast, że w sprawie w ogóle nie doszło do wykazania, że poprzednicy prawni wnioskodawcy weszli w posiadanie gruntu, tym bardziej że ich posiadanie miało charakter samoistny. Nie zostały zatem spełnione najbardziej podstawowe wymagania stawiane zasiedzeniu. Nie sposób zatem w ogóle mówić o jakichkolwiek okolicznościach następujących po upływie biegu zasiedzenia i ich ewentualnych wpływie na ocenę sądową, skoro do zasiedzenia w ogóle nie doszło. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 479/17 2018-03-14Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie, zawarcie przez posiadacza nieruchomości umowy dzierżawy na czas określony, a następnie kontynuowanie jej po wygaśnięciu umowy, świadczy o zależnym charakt…
- IV CSK 735/13 2014-05-30Czy skarga kasacyjna od postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy uczestnik powołuje się na nieważność postępowania z powodu nieprawidłowego składu sądu pierwszej instancji oraz na…
- I CSK 4012/22 2022-08-31Czy oświadczenie wnioskodawcy o "odstąpieniu od dalszego procesowania" i "oddaniu należnej części działki" w odpowiedzi na zażalenie powoda w sprawie o wydanie nieruchomości stanowi uznanie roszczenia, które przerywa bie…
- V CSK 330/15 2015-12-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawca nie wykazał oczywistej zasadności skargi lub rażącego naruszenia pra…
- II CSK 540/19 2020-07-21Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli naruszenia prawa materialnego i procesowego nie prowadzą do wydania oczywiście niepraw…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 520 § 1 KPC§ 1 pkt 4§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy