I CSK 1946/22

Sygn. akt I CSK 1946/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z wniosku J. K. i I. K. z udziałem G. spółki akcyjnej w W., E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P., P. spółki akcyjnej z siedzibą w W. i O. spółki akcyjnej w W. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 czerwca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt XV Ca (…) 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawców na rzecz uczestników: G. spółki akcyjnej w W. i E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwoty po 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 maja 2019 r. Sąd Rejonowy w P. ustanowił na nieruchomości wnioskodawców J. K. i I. K. położonej w G., stanowiącej działkę nr (…), dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr (…), na rzecz uczestnika postępowania O. Spółki Akcyjnej w W. służebność przesyłu o powierzchni 160 m2, polegającą na prawie swobodnego dostępu i dojazdu do napowietrznej linii telekomunikacyjnej i urządzeń, które się na tej nieruchomości 2 znajdują w celu wykonywania niezbędnych konserwacji, eksploatacji, modernizacji i napraw oraz zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawców solidarnie kwotę 4 748,00 zł tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności, zaś w pozostałym zakresie oddalił wniosek. Postanowieniem z 30 września 2020 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację wnioskodawców. W skardze kasacyjnej wnioskodawcy, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazali na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie skarżących skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej 3 instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, niepubl.). W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.