I CSK 195/16

WyrokIzba Cywilna2016-12-01

Skład orzekający: Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowne rozwiązanie umowy sprzedaży po dokonaniu cesji wierzytelności o zapłatę ceny na rzecz faktora ma skutki wobec faktora, a korekta faktur i kompensata wzajemnych wierzytelności po cesji są skuteczne wobec niego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej, uznając, że nie występują przesłanki jej przyjęcia. Wskazuje, że umowne rozwiązanie umowy sprzedaży po dokonaniu cesji wierzytelności o zapłatę ceny na rzecz cesjonariusza (faktora) nie ma skutków wobec tego faktora. Fakt ten nie może zmieniać sytuacji prawnej faktora jako wierzyciela, niezależnie od tego, jak ukształtowane zostały w sensie czasowym skutki prawne rozwiązania umowy (ex tunc lub ex nunc). Zatem, korekta faktur i kompensata wzajemnych wierzytelności dokonane po cesji nie są skuteczne wobec faktora.
Stan faktyczny
Powód (faktor) zawarł z faktorantem umowę faktoringu, na mocy której nabył wierzytelności przysługujące faktorantowi wobec pozwanej. Pozwana została zawiadomiona o cesji. Następnie faktorant i pozwana dokonali kompensat wzajemnych wierzytelności (wynikających z faktur i ich korekty) w trybie art. 498 i art. 499 k.c., po odstąpieniu przez pozwaną od umowy z faktorantem i skorygowaniu faktur do wartości zero. Sądy meriti uznały bezskuteczność korekty faktur i kompensaty. Pozwana złożyła skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienie prawne i oczywistą zasadność.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 195/16 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa P. S.A. w W. przeciwko W. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt XXIII Ga (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania . 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Choć skarżąca odwołała się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, oraz wskazała na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej i potrzebę dokonania wykładni przepisów powodujących rozbieżności w orzecznictwie, to nie występują te przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100). W skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty (wywód prawny) świadczące o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Okręgowy. Przypomnieć należy, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, że jest ona oczywiście uzasadniona, to w uzasadnieniu wniosku powinien on zawrzeć wywód prawny wykazujący 3 takie kardynalne naruszenie prawa (por np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 135, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06, LEX nr 201037). Skarga kasacyjna takiego przekonywującego wywodu nie zawiera. Poza tym, nie można z przesłanką określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. równocześnie podnosić, że w ramach naruszenia tych samych przepisów w sprawie pojawiło się istotne zagadnienie prawne. Jest to błąd logiczny, albowiem, gdy wchodzi w rachubę zagadnienie prawne skarga kasacyjna nie może być oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., V CSK 550/07, niepublikowane). W sprawie powód jako faktor zawarł z M.M. jako faktorantem umowę faktoringu, na mocy której faktor nabywał wierzytelności przysługujące faktorantowi. Na mocy umowy cesji faktorant przelał na powoda (faktora) wszystkie swoje aktualne i przyszłe wierzytelności wobec podmiotów zgłoszonych powodowi, o czym zawiadomił pozwaną W. P. Następnie M. M. i pozwana dokonali kompensat wzajemnych wierzytelności (wynikających z faktur i ich korekty) w trybie art. 498 i art. 499 k.c. Pozwana podnosiła, że odstąpiła od umowy z M. M. i faktury zostały skorygowane do wartości zero. Sądy meriti w sprawie dokonały ustalenia, że bezskuteczna była korekta faktur po odstąpieniu przez pozwaną od umowy i dokonana na ich podstawie kompensata z jej roszczeniami. W judykaturze trafnie podniesiono ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2007 r., III CSK 243/06, LEX nr 274189), że umowne rozwiązanie umowy sprzedaży po dokonaniu cesji wierzytelności o zapłatę ceny na rzecz cesjonariusza (faktora) nie ma skutków wobec tego faktora. Z kolei jeżeli doszło do umownego rozwiązania umów sprzedaży po nabyciu wierzytelności o zapłatę ceny, wynikających z tych umów, to fakt ten nie może zmieniać sytuacji prawnej faktora jako wierzyciela. Dzieje się tak niezależnie od tego, jak ukształtowane zostały w sensie czasowym skutki prawne rozwiązania umowy (ex tunc lub ex nunc; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2005 r., I CK 669/04, Glosa 2006, nr 2, poz. 54). 4 W tym stanie rzeczy, nie można zasadnie przyjąć, że wystąpiły powoływane przez skarżącą przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania. Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 498art. 499 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy