I CSK 196/13

WyrokIzba Cywilna2014-01-15

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Iwona Koper, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd okręgowy prawidłowo zastosował art. 1821 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy przepis ten został uchylony przed wydaniem postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy błędnie zastosował art. 1821 § 1 k.p.c., ponieważ przepis ten został uchylony przed datą wydania zaskarżonego postanowienia. Zastosowanie nieistniejącego przepisu stanowi naruszenie prawa procesowego.
Stan faktyczny
Miasto W. pozwało spółkę o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W trakcie postępowania ogłoszono upadłość likwidacyjną pozwanej spółki. Sąd okręgowy, opierając się na art. 1821 § 1 k.p.c., uchylił wyrok sądu rejonowego i umorzył postępowanie. Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, wskazując, że art. 1821 § 1 k.p.c. został uchylony przed wydaniem postanowienia sądu okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego sądowi okręgowemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 196/13 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa Miasta W. przeciwko C. P. W. Spółce z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 stycznia 2014 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 października 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego Sądowi Okręgowemu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r. Sąd Rejonowy w W. oddalił powództwo Miasta W. o zasądzenie od strony pozwanej C. P. W. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 71.493,92 zł z odsetkami ustawowymi - tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie przez pozwaną spółkę z nieruchomości stanowiącej własność powoda oraz umorzył postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 6.924,05 zł i orzekł o kosztach procesu. Miasto W. wniosło apelację od tego wyroku w części oddalającej powództwo. Ponieważ w toku postępowania międzyinstancyjnego, dnia 31 października 2011 r. została ogłoszona upadłość likwidacyjna pozwanej Spółki, Sąd Okręgowy w W., uznając, iż w sprawie ma zastosowanie art. 1821 § 1 k.p.c. na jego podstawie postanowieniem z dnia 4 października 2012 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w sprawie. Miasto W. wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, w której zarzuciło naruszenie art. 386 § 3 k.p.c. skutkujące nieważnością postępowania wobec umorzenia postępowania z powołaniem się na przepis art. 1821 § 1 k.p.c., który w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy nie obowiązywał. Zdaniem skarżącej decyzja Sądu pozbawiła ją możliwości obrony swych praw poprzez uniemożliwienie poddania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Słusznie zarzuca się w niej zastosowanie art. 1821 § 1 k.p.c., wprowadzonego ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), która weszła w życie z dniem 20 marca 2007 r. a przepis ten zgodnie z zamierzeniami ustawodawcy miał uporządkować skutki ogłoszenia upadłości podmiotu postępowania cywilnego (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 r., OSNC 2010, nr 10, poz. 134) przez zakaz dalszego toczenia się postępowań sądowych o wierzytelności, które mogą być dochodzone w trybie zgłoszenia do masy upadłości (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2010 r., III CSK 310/09, niepubl.). Sąd Okręgowy dokonując prawidłowej wykładni art. 1821 § 1 k.p.c. nie uwzględnił jednak, że został on 3 uchylony kilka miesięcy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, a mianowicie z dniem 3 maja 20012 r. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 nr 233 poz. 1381 oraz art. 11 tej ustawy). Wynika to z postanowienia art. 9 ust. 4 tej ustawy realizującego intertemporalną zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy, określanej także jako zasada „czynności procesowych”. Zgodnie z jego treścią przepisu art. 1821 k.p.c., nie stosuje się od dnia wejścia w życie ustawy. W tych okolicznościach doszło do zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia nieistniejącego przepisu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. oraz art. 39821 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 108 § 2 k.c. orzekł jak wyżej. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1821 § 1 KPCart. 386 § 3 KPCart. 11art. 9 ust. 4art. 1821 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39815 § 1 KPCart. 39821 § 1 KPCart. 391 § 1§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy