I CSK 196/16

WyrokIzba Cywilna2016-12-01

Skład orzekający: Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zagadnienia prawne dotyczące samodzielnej dyskwalifikacji dowodów przez sądy oraz swobody stron w oferowaniu środków dowodowych stanowią istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 1 k.p.c., uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ przedstawione przez skarżącą kwestie dotyczące samodzielnej dyskwalifikacji dowodów przez sądy i swobody stron w oferowaniu środków dowodowych nie spełniają wymagań istotnego zagadnienia prawnego. Skarżąca nie przedstawiła wizji różnych rozwiązań wskazanych kwestii ani nie wykazała, że mają one istotne znaczenie dla rozwoju prawa lub rozstrzygnięcia podobnych spraw. Ponadto, zarzuty dotyczące oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w istocie odnosiły się do ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Powódka (Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa) złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę. Powołała się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego samodzielnej dyskwalifikacji dowodów przez sądy oraz swobody stron w oferowaniu środków dowodowych. Wskazała również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, argumentując, że sądy meriti dopuściły się kwalifikowanego naruszenia przepisów. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienia nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, a zarzuty w istocie dotyczyły ustaleń faktycznych i oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstępuje od obciążenia skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 196/16 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "R." w likwidacji w W. przeciwko A. M. i M. M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt V Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstępuje od obciążenia skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Choć skarżąca odwołała się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, oraz wskazała na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej to nie występują te przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.). Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 niepubl.). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Skarżący powinien też wykazać, że ma ono istotne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl. oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). 3 Przedstawione przez skarżącą kwestie nie odpowiadają tym wymaganiom, gdyż jako zagadnienie prawne wskazana została potrzeba „ustalenia w formie orzeczniczej, jak głęboko sądy w sposób samodzielny i niezależny od stanowiska stron wyrażonego w postępowaniu mogą dyskwalifikować dowody, co do których strona przeciwna nie wypowiedziała się”. Jako drugie zagadnienie prawne skarżąca wskazała na potrzebę rozstrzygnięcia jak dalece strony mają swobodę w oferowaniu sądowi środków dowodowych, jednocześnie stwierdziła, że sądy nie mogą arbitralnie ograniczać dostępnego katalogu środków dowodowych. W uzasadnieniu tej przesłanki skarżąca spółdzielnia nie przedstawiła wizji różnych rozwiązań wskazanych kwestii. Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100). W skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty (wywód prawny) świadczące o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny. Przypomnieć należy, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, że jest ona oczywiście uzasadniona, to w uzasadnieniu wniosku powinien on zawrzeć wywód prawny wykazujący takie kardynalne naruszenie prawa (por np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 135, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 24 lutego 2006 r, IV CSK 8/06, LEX nr 201037). Oczywistego naruszenie prawa nie można utożsamiać nawet z rażącym jego naruszeniem. W skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty (wywód prawny) świadczące o takim kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającej poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło przede wszystkim w interesie publicznym. 4 Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej Sądy meriti nie dopuściły się kwalifikowanego naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Zarzuty mające uzasadniać wniosek o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej dotyczą w istocie ustaleń faktycznych i oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, co do kwestii wykazania, że na skutek ostatecznego rozliczenia inwestycji budowlanej pozwani powinni uzupełnić wkład budowlany o kwotę dochodzoną w tym procesie. Tymczasem, zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest związany dokonanymi przez Sądy meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.) Poza tym, nie można z przesłanką określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. równocześnie podnosić, że w ramach naruszenia tych samych przepisów w sprawie pojawiło się istotne zagadnienie prawne. Jest to błąd logiczny, albowiem, gdy wchodzi w rachubę zagadnienie prawne skarga kasacyjna nie może być oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., V CSK 550/07, niepubl.). Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.) i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy