I CSK 2109/22
WyrokIzba Cywilna2022-09-15
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uiszczanie przez posiadacza opłaty za bezumowne korzystanie z gruntu stanowi przejaw samoistnego posiadania nieruchomości, a czy dochodzenie takiej opłaty od nabywcy nieruchomości, której formalne nabycie było utrudnione przez II wojnę światową, może być uznane za nadużycie prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wywód prawny skarżącej nie korespondował z postawionymi pytaniami, a kwestia uiszczania opłat za bezumowne korzystanie z gruntu nie dotyczyła kwalifikacji prawnej posiadania, lecz oceny zachowania uczestnika postępowania w kontekście przerwania biegu terminu zasiedzenia, z którym w tym przypadku nie mamy do czynienia z powodu braku samoistności posiadania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie o zasiedzenie. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołała się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych dotyczących kwalifikacji posiadania nieruchomości w kontekście uiszczania opłat za bezumowne korzystanie z gruntu oraz kwestii nadużycia prawa w związku z dochodzeniem takich opłat.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2109/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku A. P. z udziałem Gminy Miasta Gdyni o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt III Ca 35/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
2 pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodwczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 maja 2021 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na występowanie w sprawie kilku istotnych zagadnień prawnych. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa, na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.). Tymczasem skarżąca w skardze kasacyjnej powołała się na występowanie w sprawie kilku istotnych zagadnień prawnych sprowadzających się do pytań:
3 „Czy uiszczanie przez posiadacza na rzecz właściciela nieruchomości opłaty za bezumowne korzystanie z gruntu stanowi przejaw samoistnego posiadania nieruchomości w sytuacji, gdy formalny właściciel nie podjął wystarczających czynności zmierzających do dochodzenia roszczenia na podstawie przepisu art. 225 k.c. w związku z art. 123 § 1 pkt. 1 k.c. w związku z art. 175 k.c.?” „Czy domaganie się od wnioskodawczyni i jej poprzedników prawnych uiszczania opłaty za bezumowne korzystanie z gruntu w sytuacji, gdy nieruchomość została zakupiona przed II wojną światową od właściciela będącego osobą fizyczną, a niedochowanie warunków formalnych nabycia nieruchomości zostało spowodowane wybuchem II wojny światowej stanowi nadużycie prawa w myśl przepisu art. 5 k.c.?” Po szczegółowej analizie skargi kasacyjnej należy dojść do przekonania, że przedstawiony przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wywód prawny nie koresponduje z postawionymi Sądowi Najwyższemu pytaniami prawnymi. Nie dotyczą one bowiem zagadnienia kwalifikacji prawnej posiadania nieruchomości, lecz oceny zachowania uczestnika postępowania w kontekście przerwania biegu terminu zasiedzenia nieruchomości, z którym w niniejszym przypadku nie mamy do czynienia z powodu braku samoistności posiadania. W konsekwencji, kwestia podniesiona przez skarżącą nie może zostać uznana za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 98 § 3, art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 k.p.c. w związku z § 5 pkt 1 i § 2 pkt 7 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). [as]
4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2114/22 2022-07-07Czy uiszczanie przez posiadacza opłaty za bezumowne korzystanie z gruntu stanowi przejaw samoistnego posiadania nieruchomości, a czy domaganie się tej opłaty w określonych okolicznościach stanowi nadużycie prawa?
- I CSK 5596/22 2024-01-26Czy uiszczanie przez posiadacza opłat za bezumowne korzystanie z gruntu na rzecz właściciela, przy braku wystarczających czynności właściciela zmierzających do dochodzenia roszczeń, stanowi przejaw samoistnego posiadania…
- I CSK 345/16 2016-12-19Czy w sprawie o uregulowanie własności nieruchomości, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące nabycia własności na podstawie ustawy uwłaszczeniowej oraz na oczywistą zasadność skargi, Sąd N…
- IV CSK 105/21 2021-09-22Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania, gdy podniesione zagadnienia prawne nie mają wpływu na ostateczny wynik sprawy?
- V CSK 126/20 2020-12-11Czy nabywca udziału w użytkowaniu wieczystym, który nabywa go od członka rodziny ujawnionego w księdze wieczystej jako współużytkownik, mając świadomość, że nieruchomość nie znajdowała się w posiadaniu zbywcy i od kilkud…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 225 KCart. 123 § 1 pkt. 1 KCart. 175 KCart. 5 KCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 98 § 3art. 108 § 1art. 391 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy