I CSK 2119/23
WyrokIzba Cywilna2024-09-23
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pierwotnym zdarzeniem, z którego wynika szkoda, jest występek lub zbrodnia, a sprawca pozostaje niewykryty, do roszczeń poszkodowanego kierowanych wobec podmiotu gospodarującego odpadami z wypadków znajduje zastosowanie art. 4421 § 2 k.c. (przedawnienie zbrodni/występku), czy też art. 4421 § 1 k.c. (ogólne przedawnienie roszczeń odszkodowawczych)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które uzasadniałoby jej rozpoznanie. Wskazano, że nawet gdyby przedstawione przez skarżącego wątpliwości prawne zostały rozwiane, nie miałoby to wpływu na rozpoznanie skargi, ponieważ podstawą odpowiedzialności pozwanego Miasta S. nie był czyn stanowiący przestępstwo, za który pozwany miałby odpowiadać. Podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej powód upatrywał w art. 417 k.c. oraz w naruszeniu obowiązków wynikających z ustawy o odpadach.Stan faktyczny
Powód B. Z. wniósł pozew o zapłatę przeciwko Prezydentowi Miasta S. i Miastu S. Sąd Okręgowy odrzucił pozew przeciwko Prezydentowi Miasta S. i oddalił powództwo przeciwko Miastu S. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Apelacyjny. Powód wniósł skargę kasacyjną, opierając jej przyjęcie na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego przedawnienia roszczeń odszkodowawczych, gdy szkoda wynika ze zbrodni lub występku, a sprawca jest niewykryty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Miasta S. koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2119/23 POSTANOWIENIE 23 września 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska na posiedzeniu niejawnym 23 września 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa B. Z. przeciwko Prezydentowi Miasta S. i Miastu S. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej B. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 21 października 2022 r., I ACa 1331/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz Miasta S. koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy w Łodzi odrzucił pozew B. Z. przeciwko Prezydentowi Miasta S., oddalił powództwo B. Z. przeciwko Miastu S. i orzekł o kosztach postępowania. Apelacja powoda została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 21 października 2022 r. Powód wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
I CSK 2119/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące tego, czy w sytuacji, gdy pierwotnym zdarzeniem, z którego wynika szkoda, jest występek lub zbrodnia, zaś sprawca występku lub zbrodni pozostaje niewykryty, do roszczeń poszkodowanego kierowanych w stosunku do podmiotu, gospodarującego odpadami z wypadków w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21), w tym również organu wydającego decyzję nakładającą obowiązki dotyczące gospodarowania odpadami z wypadku na podstawie art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 101 ust. 5 tej ustawy, znajduje zastosowanie art. 4421 § 2 k.c., zgodnie z którym jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, czy też stosuje się art. 4421 § 1 k.c.
I CSK 2119/23 3 W nawiązaniu do przytoczonej przyczyny kasacyjnej należy przypomnieć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów nauki, istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju orzecznictwa i nauki prawa oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2012 r., II CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14). Skarżący powinien sformułować to zagadnienie w sposób przyjęty przy zwracaniu się przez sąd powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie art.390 k.p.c., zawrzeć we wniosku pogłębiony wywód prawny uzasadniający zgłoszone wątpliwości, wykazać zasadność proponowanego sposobu ich rozstrzygnięcia, a także wadliwość rozwiązania przez Sąd drugiej instancji przedstawionego problemu prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14). Zagadnienie prawne powinno ponadto pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, stanem faktycznym, podstawą prawną i motywami rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji, czego jednak nie sposób dostrzec w tej sprawie. Rozwianie przedstawionych przez skarżącego wątpliwości prawnych nie miałoby wpływu na rozpoznanie skargi powoda, albowiem podstawą odpowiedzialności pozwanego Miasta S. (tylko ten pozwany został wskazany w skardze) nie jest czyn stanowiący przestępstwo, za który pozwany miałby odpowiadać. Podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej jednostki samorządu terytorialnego sam powód upatruje bowiem w art. 417 k.c. oraz w naruszeniu, w jego ocenie, obowiązków ciążących na pozwanym z mocy ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (jedn. tekst: Dz.U. z 2023 r., poz.1587). W tym stanie rzeczy, wobec niewykazania przez skarżącego przesłanki uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania, orzeczono, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje podstawę w art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., a także § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4
I CSK 2119/23 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.:Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 116/15 2015-09-24Czy skarżący, wskazując jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania istotne zagadnienie prawne, prawidłowo wykazał jego istnienie poprzez przedstawienie abstrakcyjnego pytania prawnego, kontrowersj…
- II CSK 744/15 2016-05-18Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę poniesioną w wyniku wydania decyzji komunalizacyjnej spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 82/21 2021-06-30Czy skarga kasacyjna, w której zarzuca się naruszenie art. 362 k.c. i art. 446 § 4 k.c. poprzez błędną wykładnię i nieuwzględnienie przyczynienia się poszkodowanego do zdarzenia, spełnia przesłankę oczywistej zasadności…
- II CSK 20/14 2014-07-03Czy w świetle art. 361 § 1 w związku z art. 6 k.c. konieczne jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem zobowiązanego a szkodą, czy wystarczy jego uprawdopodobnienie, oraz czy w świetle art. 445 § 1 w związ…
- V CSK 446/17 2018-02-13Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności w kontekście wykładni art. 442(1) k.c. dotyczącego momentu dowiedzenia się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3 ust. 1art. 417 § 1 KCart. 101 ust. 5art. 4421 § 2 KCart. 4421 § 1 KCart.390 KPCart. 417 KCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy