I CSK 2164/22

WyrokIzba Cywilna2022-06-08

Skład orzekający: Mariusz Załucki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, określona jako wartość całego majątku, przekracza sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, mimo że apelacja kwestionowała jedynie sposób zniesienia współwłasności?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach o podział majątku wspólnego jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest wyższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych nie stanowi wartości całego majątku, lecz odzwierciedla konkretny interes lub składnik majątkowy, którego środek odwoławczy dotyczy. Zakres zaskarżenia skargą kasacyjną nie może wykraczać poza zakres zaskarżenia apelacją.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego o podziale majątku wspólnego. Wnioskodawczyni wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia na 172 500 zł, która odpowiadała wartości całego majątku. Sąd Najwyższy uznał, że wartość ta nie odzwierciedla rzeczywistego zakresu zaskarżenia, gdyż w apelacji kwestionowano jedynie sposób zniesienia współwłasności, a nie wartość majątku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 2164/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z wniosku M. F. z udziałem A. F. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 czerwca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt I Ca […], odrzuca skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni M. F. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 21 października 2021 r., oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 22 lipca 2021 r., którym ustalono skład majątku wspólnego byłych małżonków M. F. i A. F. oraz dokonano podziału tego majątku, przysądzając go w całości na rzecz uczestnika postępowania za spłatą wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy zważył: W postępowaniu nieprocesowym dopuszczalność skargi kasacyjnej została uregulowana odmiennie niż w postępowaniu procesowym. W art. 5191 k.p.c. zawarto wyliczenie rodzajów spraw rozstrzyganych w postępowaniu 2 nieprocesowym, od których przysługuje skarga kasacyjna. W myśl art. 5191 § 2 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli skarga kasacyjna przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, chyba że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Zgodnie z ustaloną wykładnią judykatury wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych nie stanowi wartości całego majątku, lecz jest odzwierciedleniem konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego środek odwoławczy dotyczy (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2016 r., V CSK 711/15 oraz z dnia 16 czerwca 2016 r., V CZ 24/16). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wskazała kwotę 172 500 zł jako wartość przedmiotu zaskarżenia. W ocenie Sądu Najwyższego kwota ta nie odpowiada jednak rzeczywistemu zakresowi zaskarżenia postanowienia Sądu Okręgowego w S., odpowiada bowiem wartości całego majątku, zaś wnioskodawczyni nie formułuje w skardze argumentów na poparcie tezy, że całość majątku (bądź co najmniej znaczna jego część o wartości co najmniej 150 000 zł) powinna zostać przyznana na jej rzecz bez spłaty małżonka. Tylko bowiem w takiej sytuacji rzeczywista wartość zaskarżenia odpowiadać by mogła wymaganiom z art. 5191 § 2 k.p.c. Wprawdzie w skardze kasacyjnej wnioskodawczyni sformułowała również zarzut niewłaściwego ustalenia wartości całego majątku, jednak jego umieszczenie nie może mieć wpływu na wskazaną wartość przedmiotu zaskarżenia, ponieważ zakres zaskarżenia skargą kasacyjną nie może wykraczać poza zakres zaskarżenia apelacją. W apelacji zaś skarżąca kwestionowała jedynie sposób zniesienia współwłasności przyjęty przez Sąd I instancji i nie kwestionowała ustalonej wartości majątku wspólnego. Na marginesie należy wskazać, że poza tym wnioskodawczyni nie podała również szczegółowych wyliczeń precyzujących przyjmowaną przez nią wartość majątku. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 KPCart. 5191 § 2 KPCart. 5191 § 2 KPCart. 3986 § 3art. 13 § 2 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy