I CSK 22/14

WyrokIzba Cywilna2014-10-10

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wystarczające jest powołanie się na istnienie istotnych zagadnień prawnych, takich jak pozorność umowy poręczenia czy stosowanie zasad wykładni do przedsiębiorców, bez wskazania konkretnych przepisów i wykazania potrzeby pogłębionej wykładni?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy zgłoszone zagadnienia prawne nie mają cech zagadnienia prawnego w znaczeniu wymaganym przez przepisy. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni, a także przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazał występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych dotyczących pozorności umowy poręczenia oraz stosowania zasad wykładni art. 65 k.c. do przedsiębiorców. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 22/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa M. S.A. w Ł. przeciwko […] Szpitalowi […] w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagań przewidzianych przez art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w tym przedmiocie jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został przez powoda uzasadniony ze wskazaniem na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), z których pierwsze „sprowadza się do ustalenia, czy o pozorności umowy poręczenia zawartej pomiędzy wierzycielem zakładu opieki zdrowotnej a osobą trzecią może przesądzać sam fakt obowiązywania między stronami tego kontraktu umownego zakazu zawierania umowy przelewu wierzytelności”, a drugie „dotyczy stosowania zasad wykładni określonych w treści art. 65 k.c., w zakresie w jakim dotyczy on przedsiębiorców”. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być nadto „istotne” z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna 3 wnoszona jest w konkretnej sprawie, to zarówno charakter zgłoszonego w niej roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Problemy sformułowane przez powoda we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mają cech zagadnienia prawnego w znaczeniu podanym wyżej. Gdy chodzi o pierwsze z tych zagadnień, to trzeba zauważyć, że powód nie wskazał przepisu prawnego, w związku z wykładnią którego mają powstawać sygnalizowane przez niego problemy interpretacyjne. W cytowanej przez powoda uchwale z 10 kwietnia 2012 r., III CZP 10/12, OSNC 2012, nr 10, poz. 117, Sąd Najwyższy wyjaśnił już, że pozorna umowa poręczenia, zawarta dla ukrycia umowy przelewu wierzytelności przez wierzyciela zakładu opieki zdrowotnej z podmiotem profesjonalnie zajmującym się obrotem wierzytelnościami i pozasądową windykacją wierzytelności może naruszać ustawowy zakaz zawarcia umowy przelewu wierzytelności. Ocena, czy konkretna umowa w konkretnych okolicznościach faktycznych została zawarta dla pozoru należy do sądów prowadzących merytoryczne postępowanie w sprawie i dokonujących subsumpcji ustalonych faktów pod właściwy przepis prawa. Art. 65 § 1 i § 2 k.c. i określone w nim zasady wykładni oświadczeń woli były wielokrotnie przedmiotem wykładni w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Na ten temat bardzo szczegółowo wypowiedział się Sąd Najwyższy m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z 29 czerwca 1995 r., III CZP 66/95, OSNC 1995, nr 12, poz. 168, w uchwale z 11 września 1997 r., III CZP 39/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 191, w wyroku z 17 lutego 1998 r., I PKN 532/97, OSNAPiUS 1999, nr 3, poz. 81, w wyroku z 8 października 2004 r., V CK 670/03, OSNC 2005, nr 9, poz. 162, w wyroku z 19 stycznia 2011 r., V CSK 204/10, nie publ., a orzecznictwo to może posłużyć do zrekonstruowania reguł, którymi należy się kierować przy dokonywaniu wykładni oświadczeń woli. Zasady te w tym samym stopniu stosują się do przedsiębiorców, jak i innych uczestników obrotu prawnego. 4 Skarżący stwierdził nadto, że uzasadnieniem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania może być też „rażące naruszenie prawa, które również mieści się w zarzutach wskazanych w petitum skargi”. O ile zarzut ten ma być równoważny tezie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), to trzeba stwierdzić, że skonfrontowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie potwierdza występowania tej podstawy skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490), orzeczono jak w postanowieniu. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 65 KCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCArt. 65 § 1art. 98 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy