I CSK 228/18

Sygn. akt I CSK 228/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku J. G., G. T., J. K., J. N., Z. N., S. N. i R. M. przy uczestnictwie I. sp. z o.o. w W. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 sierpnia 2018 r., na skutek skarg kasacyjnych wnioskodawców i uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt V Ca […], 1) odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, 2) oddala wnioski skarżących o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE I. sp. z o.o. z siedzibą w W. - uczestnik postępowania z wniosku J. G., G. T., J. K., J. N., S. N. i R. M. o ustanowienie służebności przesyłu oraz wnioskodawcy działając wspólnie złożyli skargi kasacyjne od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 października 2017 r., którym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 września 2016 r., ustanawiającego na rzecz uczestnika postępowania służebność przesyłu na nieruchomości pozostającej we współwłasności wnioskodawców za wynagrodzeniem rocznym w kwocie 19 404 zł, poprzez obniżenie kwoty wynagrodzenia do 6 000 zł. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargi kasacyjne z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Uczestnik postępowania oparł skargę na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, czy decyzja administracyjna wydana na podstawie § 2 ust. 1, 2, i 3, § 3 ust. 1 w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych na rzecz zakładu energetycznego, który na podstawie tej decyzji posadowił na nieruchomości należącej w dniu wydania decyzji do Skarbu Państwa urządzenia energetyczne, stanowi nadal tytuł prawny do korzystania przez następców prawnych tego przedsiębiorstwa z tej nieruchomości w granicach służebności przesyłu. Wnioskodawcy uzasadnili potrzebę przyjęcia skargi do rozpoznania jej oczywistą zasadnością (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c), wynikającą - w ich ocenie - z naruszenia art. 322 k.p.c. poprzez zmniejszenie kwoty odszkodowania przyjętej na podstawie opinii biegłej w sposób dowolny i nieuzasadniony. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu 3 przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. - zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 - nie publ.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12 - nie publ.). Wspomniane wątpliwości muszą znajdować się w związku z rozstrzygnięciem sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2014 r., III CZP 79/14, BSN 2014, nr 11, s. 7), który powinien wynikać z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 71/13, nie publ.). Istotne zagadnienie prawne należy postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, a wątpliwości z nim związane muszą mieć charakter wyłącznie prawny, czyli nie mogą obejmować elementów stanu faktycznego sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2012 r., III CZP 14/12, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 - nie publ.). Kolejnym niezbędnym elementem uzasadnienia tej przesłanki jest wskazanie przepisu prawa, który wzbudził poważne wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., II PK 257/13, nie publ.), a także różnych możliwych sposobów jego interpretacji, wynikających z judykatury lub piśmiennictwa, w tym również zajęcia przez skarżącego stanowiska co do rozstrzygnięcia sprawy oraz przyczyn wadliwości zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 54/12, nie publ.). Wymagania tego nie można zastąpić postawieniem samych pytań do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, nie publ.). Jednocześnie zagadnienie prawne może zostać uznane za istotne tylko wtedy, kiedy Sąd Najwyższy nie wyraził jeszcze stanowiska w związku z przedstawionym problemem, a w przypadku istnienia rozstrzygnięcia problemu - nie zaszły żadne okoliczności faktyczne uzasadniające jego zmianę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP 2003, nr 13, poz. 5). 4 Przedstawione zagadnienie nie spełnia powyższych wymagań. Problem przedstawiony przez skarżącego został już rozstrzygnięty w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2018 r., (III CZP 50/17, BSN 2018, nr 6, poz. 6), zatem nie przyczyni się do rozwoju orzecznictwa w podobnych sprawach. Skarżący nie wskazał również okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za zmianą stanowiska Sądu Najwyższego. Natomiast dla skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Argumentacja przedstawiona przez wnioskodawców nie czyni zadość tym wymaganiom. Sąd ustala bowiem wysokość wynagrodzenia ad casu, biorąc pod uwagę całość okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący nie wykazali, by rozumowanie Sądu drugiej instancji w tym zakresie wykraczało poza zasady logiki i doświadczenia życiowego, a ich wywód ma częściowo charakter niedozwolonego polemiki z oceną dowodów dokonaną przez sąd powszechny (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jw