I CSK 2301/22
WyrokIzba Cywilna2022-05-31
Skład orzekający: Krzysztof Wesołowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej podstawą jest zarzut oczywistej zasadności, oparty na wadliwej ocenie dowodów i błędnej wykładni przepisów prawa, które nie budzą poważnych wątpliwości interpretacyjnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy jej podstawą jest zarzut oczywistej zasadności, oparty na wadliwej ocenie dowodów i błędnej wykładni przepisów prawa, które nie budzą poważnych wątpliwości interpretacyjnych. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów.Stan faktyczny
W sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności uczestnik postępowania złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. Skarżący upatrywał oczywistej zasadności skargi w rażącym naruszeniu przepisów prawa, w szczególności art. 58 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie nieważności czynności prawnej zlecenia powierniczego, co miało doprowadzić do wadliwego ustalenia składu spadku. Podniósł również zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów i naruszenia art. 686 k.p.c. w zakresie nierozliczenia nakładów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2301/22 POSTANOWIENIE Dnia 31 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski w sprawie z wniosku M. A. D., A. K. F. z udziałem G. P. F. o dział spadku po J. W. F. i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 maja 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt I Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od skarżącego G. P. F. na rzecz wnioskodawczyni M. A. D. kwotę 4050,- (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika postępowania G. F. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt I Ca (…), Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
2 i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Zdaniem skarżącego zachodzi oczywista zasadność skargi z uwagi na rażące naruszenie podniesionych w podstawie skargi zarzutów, w szczególności art. 58 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że czynność prawna tzw. zlecenia powierniczego, będącego podstawą faktyczną i prawną nabycia przez J. W. F. gospodarstwa rolnego na rzecz A. F. była bezwzględnie nieważna, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego ustalenia składu spadku. Podniósł, że za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania przemawia także rażąca wadliwość dokonanej przez Sądy obu instancji oceny dowodów, jak i rażące naruszenie art. 686 k.p.c., które doprowadziło do pominięcia w rozliczeniu nakładów dokonanych przez skarżącego na nieruchomość przed datą otwarcia spadku.
3 Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje, że doszło w niniejszej sprawie do rażącego naruszenia prawa, które skutkowałoby oczywistym uzasadnieniem skargi. Skarżący, upatrując oczywistą zasadność skargi w wadliwej ocenie dowodów, nie uwzględnił, że postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.), czego nie respektuje skarżący zarzucając w podstawie skargi wprost naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Istota zarzutu naruszenia art. 58 § 1 k.c., z którym skarżący wiążą również jej oczywistą zasadność, polega na zakwestionowaniu poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i oceny dowodów, z których wynika, że w skład spadku po J. W. F. wchodzi nieruchomość położona w obrębie W. stanowiąca gospodarstwo rolne. Argumentacja zawarta w skardze sprowadza się do zaprezentowania przez skarżącego własnej oceny sprawy, kwestionowania rozstrzygnięcia i przedstawienia go jako w subiektywnej opinii skarżącego oczywiście niesprawiedliwego. Skarżący, polemizując z ustaleniami i oceną dowodów, zmierza w istocie do zniweczenia publicznoprawnej funkcji skargi i wydania orzeczenia w interesie jednostkowym, w postępowaniu opartym na analizowaniu przeprowadzanych przed Sądami obu instancji dowodów. Co się zaś tyczy kwestii nierozliczenia w postępowaniu działowym nakładów poczynionych przez skarżącego na nieruchomość przy ul. K. w B. przed otwarciem spadku, to argumentacja skarżącego nie przekonuje o rażącym naruszeniu w tym zakresie art. 686 k.p.c. (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1972 r., III CRN 477/71, OSPiKA 1972, nr 9, poz. 174). Analiza zatem wniosku na tle podstaw skargi oraz motywów zaskarżonego orzeczenia, nie prowadzi do oceny, iż Sąd Okręgowy ferując postanowienie dopuścił się kardynalnych błędów, w stopniu przemawiającym za oczywistą zasadnością skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c.
4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 103/22 2022-04-15Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej zasadność opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego, potrzebie wykładni p…
- V CSK 493/15 2016-02-25Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się głównie na polemice z ustaleniami faktycznymi i nie wykazuje oczywistej zasadności lub nieważności postępowania?
- IV CSK 14/14 2014-06-06Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej wniosek opiera się wyłącznie na przesłance oczywistej zasadności, a stan faktyczny i prawny sprawy nie wskazują na rażące naruszenie przepisów?
- III CSK 231/20 2021-04-20Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej wnioskodawcy zarzucają błędną ocenę materiału dowodowego i wadliwą wykładnię przepisów prawnych, a nie wskazują na istnienie istotnego zagadnienia prawneg…
- I CSK 1744/22 2022-06-10Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeśli zarzuty dotyczą głównie oceny dowodów i ustalenia faktów, a naruszenia prawa nie są widoczne na pierwszy rzut oka?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 58 § 1 KCart. 686 KPCart. 398art. 233 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy