I CSK 2356/22

WyrokIzba Cywilna2022-08-09

Skład orzekający: Mariusz Załucki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, możliwe jest przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów, a jeśli nie, czy umowa może wiązać strony w pozostałym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazali, iż w ich sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Podkreślono, że potrzeba wykładni musi dotyczyć stanu faktycznego danej sprawy i wpływać na jej rozstrzygnięcie, a nie wystarczy samo istnienie wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto, wskazano na niespójność argumentacji skarżących, którzy jednocześnie powoływali się na wątpliwości prawne i oczywistą zasadność skargi, a także na pominięcie istotnej okoliczności zawarcia ugód z bankiem, które mogły kształtować zobowiązanie.
Stan faktyczny
Pozwani wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego, zasądzając od pozwanych na rzecz powoda banku kwoty pieniężne z ustawowymi odsetkami. Skarżący powołali się na potrzebę wykładni przepisów dotyczących niedozwolonych postanowień umownych (art. 385[1] § 3, art. 385[2], art. 58 k.c.) w kontekście umów kredytów indeksowanych lub denominowanych. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 2356/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z powództwa [...] Bank spółki akcyjnej w W. przeciwko G. L. i J. L. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 sierpnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje i poleca wypłacić adw. P. J. przez Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w […] kwotę 7.500,00 (siedem tysięcy pięćset) złotych powiększoną o należny podatek VAT jako wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu; 3. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 7.500,00 (siedem tysięcy pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwani G. L. i J. L. wywiedli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z 28 stycznia 2021 r., którym zmieniono wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z 26 września 2019 r. poprzez zasądzenie od pozwanych na 2 rzecz powoda [...] Banku S.A. z siedzibą w W. kwot 2 409 777,33 zł, 235 959,99 zł, 2 372,47 zł z ustawowymi odsetkami oraz kwoty 1 255 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). W niniejszej skardze oparto się na przyczynach przyjęcia skargi do rozpoznania wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Skarżący wiążą potrzebę dokonania wykładni art. 3851 § 3, art. 3852 oraz art. 58 k.c. z następującymi nierozstrzygniętymi jeszcze pytaniami prawnymi przedstawionymi do rozstrzygnięcia w składzie całej Izby cywilnej Sądu Najwyższego: 1. Czy w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie wiąże konsumenta, możliwe jest przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów? 2. [w razie udzielenia odpowiedzi przeczącej] Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego do takiej waluty umowa może wiązać strony w pozostałym zakresie? Sąd Najwyższy podkreślał już, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 marca 2022 r., I NSK 42/21 oraz z 20 stycznia 2022 r., I CSK 790/22). 3 Skarżący nie sprostali powyższym wymaganiom. Nie wykazali w jaki sposób w stanie faktycznym ich sprawy istotne miałoby być rozstrzygnięcie pytań przedstawionych do rozstrzygnięcia składowi całej izby przez I Prezes SN. Do przyjęcia potrzeby wykładni przepisów prawa jako podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wystarczy bowiem, by z danym przepisem wiązały się jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne. Potrzeba wykładni musi dotyczyć stanu faktycznego danej sprawy, a wykładnia dokonana przez Sąd Najwyższy wpływać bezpośrednio na jej rozstrzygnięcie. Z kolei równoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) co do zasady wyklucza możliwość twierdzenia o oczywistej zasadności skargi. Albo jest tak, że w sprawie są istotne wątpliwości prawne, wobec czego jej rozstrzygnięcie nie jest oczywiste, albo nie ma żadnych wątpliwości tego rodzaju, a występują rażące uchybienia wytknięte w skardze, świadczące o jej oczywistej zasadności (zob. np. postanowienia SN z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22 oraz z 2 czerwca 2022 r., I CSK 219/22). Tymczasem skarżący jako kwestię oczywistą i nie wzbudzającą wątpliwości stawiają to, że umowa kredytu nie mogła wiązać w pozostałym zakresie po usunięciu klauzul abuzywnych. Abstrahując nawet od oczywistej niespójności logicznej pomiędzy wskazanymi podstawami przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy zwraca na pominięcie w wywodzie skargi kasacyjnej istotnej okoliczności zawarcia przez skarżących dwóch ugód z bankiem, kształtujących ich zobowiązanie względem tego podmiotu. Zgodnie bowiem z wyrokiem TSUE z dnia 29 kwietnia 2021 r., wydanym w sprawie C-19/20 z art. 6 dyrektywy 93/13 nie wynika, że stwierdzenie nieuczciwego charakteru pierwotnego warunku umownego miałoby co do zasady skutek w postaci unieważnienia umowy, jeśli zmiana tego warunku pozwala na przywrócenie równowagi między obowiązkami i prawami tych stron wynikającymi z umowy i na usunięcie wady obciążającej ten warunek. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a o kosztach nieopłaconej pomocy 4 prawnej udzielonej pozwanym z urzędu na podstawie § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 8 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 3851 § 3art. 3852art. 58 KCart. 6art. 3989 § 1art. 98 KPC§ 1§ 1 pkt 2§ 3§ 10 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy