I CSK 2413/23

I CSK 2413/23 POSTANOWIENIE 18 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 18 lipca 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K. M. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń spółce akcyjnej w S. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 31 października 2022 r., I ACa 317/22, 1. prostuje oczywistą omyłkę w zaskarżonym wyroku w ten sposób, że wpisuje rok wydania wyroku przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu "2021", zamiast" 2022"; 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 3. zasądza od powódki na rzecz pozwanej 2700 (dwa tysiące siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 26 listopada 2021 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w pkt I zasądził od Towarzystwa Ubezpieczeń spółki akcyjnej w S. na rzecz K. M. 145 200 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 50 000 zł od 4 kwietnia 2017 r., od 70 000 zł od 13 sierpnia 2020 r. i od 25 200 zł od 2 września 2021 r.; w pkt II zasądził od pozwanego na rzecz powódki rentę z tytułu zwiększonych potrzeb I CSK 2413/23 2 w wysokości 600 zł miesięcznie, płatną z góry do 10-tego dnia każdego miesiąca, począwszy od lipca 2021 r., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Wyrokiem z 31 października 2022 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił wyrok Sądu Okręgowego w punkcie I w ten sposób, że oddalił powództwo ponad zasądzone nim 85 200 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 50 000 zł od 4 kwietnia 2017 r., od 10 000 zł od 13 sierpnia 2020 r. i od 25 200 zł od 2 września 2021 r. W skardze kasacyjnej powódka, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Zdaniem skarżącej w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 445 § 1 w zw. z art. 444 w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 316 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. I CSK 2413/23 3 Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08). Skarżąca nie wykazała powołanej we wniosku przesłanki w rozumieniu powyżej wyjaśnionym. Nie należy zrównywać wielokierunkowości stosowania prawa w niejednakowych stanach faktycznych oraz różnorodności orzecznictwa - naturalnej i uzasadnionej - z rozbieżnością orzecznictwa, zasadniczo niepożądaną i wymagającą krytycznej oceny oraz ewentualnej eliminacji. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opartego na przyczynie przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest więc wystarczające przytoczenie spraw i oznaczających je sygnatur bez wykazania, że rozbieżność w orzecznictwie rzeczywiście występuje, że jest istotna i że wyraża się odmiennością rozstrzygnięć wydanych w takich samych lub bardzo podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych (zob. postanowienie SN z 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC 2016, nr 2, poz. 29). Takich argumentów skarżąca nie przedstawiła. Przytoczona we wniosku argumentacja, zrozumiała z punktu widzenia interesu powódki jako stanowiąca wyraz niezadowolenia z przyznanego jej ostatecznie zadośćuczynienia, nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów w świetle przyjętego w orzecznictwie i nauce sposobu rozumienia tej przyczyny kasacyjnej. I CSK 2413/23 4 Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [SOP] (r.g.)