I CSK 2438/24

WyrokIzba Cywilna2025-02-25

Skład orzekający: Ewa Stefańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, w której podniesiono zarzut niezgodności przepisów ustawy Prawo upadłościowe z Konstytucją RP, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie wykazano przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym oczywistej zasadności skargi. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi, gdy z jej treści wynika, bez potrzeby głębszej analizy, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. Sama polemika z wykładnią przepisów prawa dokonaną przez sąd nie stanowi podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Wierzyciel M.S. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego ustalające plan spłaty wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Skarżący zarzucił niezgodność przepisów ustawy Prawo upadłościowe z Konstytucją RP, argumentując, że nie pozwalają one na pozbawienie wierzyciela przysługującej mu wierzytelności. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 2438/24 POSTANOWIENIE 25 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2025 r. w Warszawie w sprawie ze skargi M.S. z udziałem A.B. i B.B. przy udziale T. spółki z graniczoną odpowiedzialnością w U., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie i B. w U. o umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty, na skutek skargi kasacyjnej M.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 12 lutego 2024 r., V Gz 106/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. (M.M.) (AG) UZASADNIENIE Postanowieniem z 12 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił zażalenia wniesione przez upadłych A.B. i B.B. oraz wierzyciela M.S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 4 października 2023 r. w sprawie z wniosku A.L. z udziałem Gminy Miasta G. o ustaleniu planu spłaty wierzycieli. Wierzyciel M.S. wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył postanowienie Sądu drugiej instancji w części, w jakiej oddalone zostało jego zażalenie, oraz I CSK 2438/24 2 wniósł o uchylenie postanowień sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi upadli wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano oczywistą zasadność skargi. W ocenie skarżącego Sąd Okręgowy I CSK 2438/24 3 zastosował przepisy ustawy Prawo upadłościowe, które są niezgodne z Konstytucją RP, albowiem nie zawiera ona przepisu pozwalającego na pozbawienie wierzyciela w całości albo w części przysługującej mu wierzytelności pieniężnej. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02; z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). W analizowanej skardze kasacyjnej nie wykazano tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Podniesione zarzuty stanowią jedynie polemikę z wykładnią przepisów prawa dokonaną przez sąd. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy