I CSK 25/14
WyrokIzba Cywilna2014-10-10
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistej zasadności, wynikającej z naruszenia art. 285 k.c. w związku z ustanowieniem służebności gruntowej o treści pozbawiającej właściciela władztwa nad nieruchomością, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli naruszenie nie jest widoczne prima facie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy zarzut oczywistej zasadności nie jest uzasadniony. Oczywistość naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego musi być widoczna prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby pogłębionej analizy. Samo stwierdzenie naruszenia, nawet oczywistego, nie przesądza o oczywistej zasadności skargi, jeśli nie prowadzi do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o ustanowienie służebności gruntowej. Jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazała jej oczywistą zasadność, zarzucając naruszenie art. 285 k.c. w związku z ustanowieniem służebności gruntowej o treści pozbawiającej właściciela nieruchomości obciążonej władztwa nad pewną częścią jego nieruchomości, w warunkach gdy istnieje możliwość zastosowania innego rozwiązania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 25/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku W. N. i E. N. przy uczestnictwie R. B. o ustanowienie służebności gruntowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt I Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagań przewidzianych przez art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest konsekwencją oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został przez uczestniczkę uzasadniony oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej, wynikającą z naruszenia art. 285 k.c. w związku z ustanowieniem służebności gruntowej o takiej treści, która prowadzi do pozbawienia właściciela nieruchomości obciążonej władztwa nad pewną częścią jego nieruchomości, w warunkach gdy istnieje możliwość zastosowania innego rozwiązania zapewniającego zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone
3 orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia nie usprawiedliwia tezy, że skarga kasacyjna uczestniczki jest oczywiście uzasadniona. W motywach zaskarżonego orzeczenia Sąd Okręgowy w celu wykazania, że konstrukcja służebności ustanowionej w relacjach między stronami nie jest nieznana systemowi prawnemu i niespotykana w praktyce, odwołał się do art. 151 k.c., który to przepis zezwala na uregulowanie w formie ustanowienia służebności gruntowej tytułu prawnego do korzystania z cudzego gruntu na potrzeby budynku wzniesionego na nieruchomości sąsiedniej, lecz z przekroczeniem jej granicy. Trwałość takiego obciążenia jest ograniczona do okresu, w ciągu którego nieruchomość władnąca pozostaje zabudowana. O możliwości zezwolenia właścicielowi nieruchomości władnącej na korzystanie z wydzielonej części nieruchomości obciążonej i w określonym celu, Sąd Najwyższy wypowiedział się też w postanowieniach z 30 czerwca 2011 r., III CSK 272/10, OSNC ZD 2012, nr 2, poz. 44 i z 21 lipca 2010 r., III CSK 9/10 oraz z 21 lipca 2010 r., III CSK 279/09, nie publ., a wprost na temat możliwości obciążenia nieruchomości służebnością o takiej treści, jak ustanowiona w niniejszej sprawie - w postanowieniu z 6 grudnia 2012 r., IV CSK 185/12. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. aw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 544/14 2014-10-10Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistej zasadności, wynikającej z naruszenia art. 285 k.c. w związku z ustanowieniem służebności gruntowej o treści pozbawiającej właściciela władztwa nad nieruchomością, może z…
- II CSK 16/14 2014-07-03Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy skarżący powołuje się na nierozpoznanie zarzutu nieoznaczenia nieruchomości władnącej w postanowieniu sądu pierwszej instancji, a Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie…
- IV CSK 469/19 2020-05-15Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności, zgodnie z art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c., wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, która jest widoczna prima fa…
- II CSK 438/19 2020-05-29Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy sąd drugiej instancji, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, dopuścił możliwość ustanowienia służebności gruntowej na rzecz użytkownika wieczystego, mimo ż…
- I CSK 626/16 2017-03-28Czy skarga kasacyjna powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego powództwo o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 285 KCart. 151 KC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy