I CSK 2504/23

I CSK 2504/23 POSTANOWIENIE 30 października 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 30 października 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku W.M. z udziałem S.M. o podział majątku wspólnego, na skutek skargi kasacyjnej S.M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z 5 sierpnia 2022 r., IV Ca 621/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach z 28 stycznia 2021 r. Uczestnik wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zaskarżając je w całości. Powołał się oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wskazując, że naruszenie przepisów objętych zarzutami kasacyjnymi, tj. art. 11 k.p.c., „art. 278 w zw. z art. 170 § 2 pkt 2 a contrario” oraz art. 272 w zw. z art. 289 w zw. z art. 278 w zw. z art. 286 k.p.c., uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I CSK 2504/23 2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Wskazana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka zachodzi wówczas, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu. Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym – a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia (zob. postanowienia SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30 listopada 2022 r., I CSK 2735/22; z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26 października 2023 r., I CSK 76/23, i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22). I CSK 2504/23 3 Nie można uznać, że skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna. Skarżący nie wykazał, by w postanowienie Sądu drugiej instancji było obarczone wadami, a tym bardziej o charakterze elementarnym, jak się tego wymaga na tle 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd drugiej instancji zasadnie wskazał, że prawomocny wyrok skazujący wiąże go w zakresie, w jakim uczestnika skazano za przywłaszczenie kwoty 45 000 zł. Nie pozbawia to sądu możliwości badania, czy w czasie trwania małżeństwa uczestnik zgromadził dalsze oszczędności i jak nimi rozporządził. Po przedstawieniu szerokiej argumentacji i analizy materiału dowodowego Sąd drugiej instancji uzasadnia, dlaczego kwota 145 000 zł prawidłowo została zaliczona do majątku wspólnego. W zakresie zarzutów dotyczących oddalenia wniosków dowodowych o „dokonanie wyceny prawa najmu lokalu mieszkalnego” oraz „przeprowadzenie konfrontacji biegłych z zakresu wyceny nieruchomości” zwrócić przede wszystkim należy uwagę na fakt, że Sąd Okręgowy tych wniosków nie oddalił, ponieważ w apelacji w ogóle nie zostały zgłoszone. Oddalił je Sąd pierwszej instancji. Zaskarżeniu skargą kasacyjną podlega zaś jedynie orzeczenie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie (art. 3981 § 1 k.p.c.). Na tle podniesionych w skardze kasacyjnych zarzutów, dotyczących w istocie oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd drugiej instancji, wskazać przede wszystkim należy, że stanowią one polemikę skarżącego z wynikami tejże oceny (zob. wyroki SN z 25 sierpnia 2016 r., V CSK 682/15, i z 6 grudnia 2023 r., II CSKP 878/22). Rozpoznając skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy nie jest uprawniony ani do badania prawidłowości ustaleń faktycznych, ani do kontroli procesu oceny dowodów dokonanej przez sąd ad quem. Każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, chociażby pod pozorem kwestionowania błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego jest niedopuszczalny na podstawie art. 3983 § 3 k.p.c. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). I CSK 2504/23 4 (E.M.) R.G.