I CSK 253/19
WyrokIzba Cywilna2019-12-04
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez sąd drugiej instancji art. 5 k.p.c. przez niepouczenie strony o prawie do żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdy strona sama cofnęła wniosek o ustanowienie takiego pełnomocnika i oświadczyła, że nie widzi potrzeby jego ustanowienia, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut naruszenia przez sąd drugiej instancji art. 5 k.p.c. nie był oczywiście uzasadniony. W sytuacji, gdy pozwana sama cofnęła złożony wcześniej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i wielokrotnie oświadczyła, że nie widzi potrzeby jego ustanowienia, nie można uznać, że sąd naruszył jej prawo do pouczenia o możliwości skorzystania z pomocy prawnej z urzędu.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanej zapłaty. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji. Jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazała oczywistą zasadność, upatrując jej w naruszeniu przez sąd drugiej instancji art. 5 k.p.c. przez niepouczenie o prawie do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, co uniemożliwiło podniesienie zarzutu przedawnienia. Sąd Najwyższy ustalił, że pozwana sama cofnęła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i oświadczyła, że nie widzi potrzeby jego ustanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał radcy prawnemu koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 253/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa Miasta W. - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w dzielnicy (…) m. W. przeciwko M. R. T. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt VI ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) radcy prawnemu B.S. tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanej w postępowaniu kasacyjnym kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąca opiera wniosek o przyjęcie na oczywistej zasadności skargi, której upatruje w naruszeniu przez Sąd Apelacyjny art. 5 k.p.c. przez niepouczenie pozwanej o prawie do żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sytuacji, w której w jej ocenie zdecydowana większość dochodzonego roszczenia uległa przedawnieniu. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Skarga pozwanej nie nosi cech oczywistej zasadności. Strona podnosi, że gdyby sąd pouczył skarżącą o prawie do złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu to mógłby on podnieść w imieniu pozwanej zarzut częściowego przedawnienia roszczenia. Przebieg postępowania przed Sądem drugiej instancji przeczy jednak takiemu twierdzeniu. Jak wynika z protokołu rozprawy przed sądem apelacyjnym pozwana wyraźnie cofnęła złożony przed sądem pierwszej instancji, a nierozpoznany wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na kilkukrotne pytanie zaś przewodniczącej składu pozwana wyraźnie oświadczyła, że nie widzi potrzeby ustanowienia takiego pełnomocnika (protokół rozprawy z 14 lutego 2018 r. minuty 5:55 do 11:00). Wobec powyższego, zarzut naruszenia przez ten sąd art. 5 k.p.c. nie mógł być uznany za oczywiście uzasadniony. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). Pełnomocnikowi powoda z urzędu Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie zgodnie z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 pkt 6 rozporządzenia
3 Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.). jw ał
Powiązane orzeczenia
- V CSK 298/16 2016-12-12Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu per se uzasadnia zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw, stanowiąc podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSK 591/15 2016-01-14Czy zaniechanie pouczenia wnioskodawcy o celowości ustanowienia pełnomocnika i brak jego ustanowienia z urzędu w sprawie o uchylenie ubezwłasnowolnienia stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z po…
- III CSK 411/14 2015-03-18Czy odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę do uznania nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.?
- I CSK 412/14 2015-01-22Czy odmowa przyznania pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy strona wykazuje nieporadność lub nieznajomość zasad postępowania, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony mo…
- II CSK 335/19 2019-11-28Czy brak pouczenia strony o możliwości ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz nieuczestniczenie strony w rozprawach, mimo otrzymywania zawiadomień, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania w rozumieniu…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 5 KPC§ 1§ 16 ust. 4§ 8 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy