I CSK 2592/26
PostanowienieIzba Cywilna2026-10-13
Skład orzekający: Krzysztof Wesołowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zapłatę, w której bank zaskarżył wyrok sądu apelacyjnego, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazane przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej, zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy oraz stosowania teorii dwóch kondykcji lub teorii salda, zostały już wyczerpująco wyjaśnione w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Skarżący nie przedstawił pogłębionej argumentacji prawnej wykazującej istnienie istotnych wątpliwości interpretacyjnych lub rozbieżności w orzecznictwie.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od banku. Sąd Apelacyjny wydał wyrok na korzyść powoda. Pozwany bank złożył skargę kasacyjną od wyroku sądu apelacyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący bank powołał się na potrzebę wykładni przepisów dotyczących abuzywności klauzul w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej oraz zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2592/26
POSTANOWIENIE
13 października 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
na posiedzeniu niejawnym 13 października 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.S.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 16 kwietnia 2026 r., I ACa 2358/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda tytułem kosztów
postępowania kasacyjnego 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia pozwanemu do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Bank S.A. w W. (poprzednio:
Bank1 S.A. z siedzibą w W.) od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 16
kwietnia 2026 roku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
I CSK 2592/26 2
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd
Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały
spełnione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede
wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie
być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Konieczne jest przytoczenie
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie
tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy
zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu
wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla
merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 30 września 2025 r., I CSK 425/24).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
I CSK 2592/26 3
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).
Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji
prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym
polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09; z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/06).
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał
się na „potrzebę wykładni przepisów art. 3851 § 1 i 2 k.c. wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, tj. art. 410 k.c. w zw. z art. 405 i art. 3851 § 1 i § 2 k.c. oraz
art. 6 ust. 1 Dyrektywy Nr 93/13 w zakresie, w jakim przepisy te odnoszą się do zasad
rozliczeń stron nieważnej umowy (tj. do zastosowania tzw. teorii dwóch kondykcji
albo teorii salda), w szczególności w kontekście orzeczenia Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-396/24 z dnia 19 czerwca 2025 roku,
które nakazuje stosowanie teorii salda - co pozostaje w sprzeczności z dominującą
linią orzeczniczą sądów krajowych?”
Jednocześnie autor skargi kasacyjnej wskazał na „potrzebę wykładni
przepisów art. 3851 § 1 i 2 k.c. wywołujących rozbieżności w orzecznictwie Sądu
Najwyższego, dotyczące tego, które postanowienia charakterystyczne dla umów
kredytu indeksowanych do franka szwajcarskiego są abuzywne, w przypadku
stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie banku do ustalania kursu franka
szwajcarskiego narusza rażąco interesy konsumenta i jest niezgodne z dobrymi
obyczajami: czy abuzywna jest wówczas wyłącznie Klauzula Kursowa określająca
sposób ustalenia wartości franka szwajcarskiego; czy też wszystkie postanowienia
dotyczące indeksacji kredytu, tj. Klauzula Kursowa i Klauzula Ryzyka Walutowego
stanowiąca, że wysokość zobowiązań z umowy kredytu zależna jest od zmiennej na
przestrzeni obowiązywania umowy wartości waluty obcej?”
Poza tym skarżący wskazał na szereg istotnych zagadnień prawnych
sprowadzających się do odpowiedzi na następujące pytania:
I CSK 2592/26 4
„Czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po usunięciu
postanowienia abuzywnego, tj. na etapie, poprzedzającym etap zastępowania
postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym, o którym mowa
w orzeczeniach TSUE C-26/13 Kasler, C-260/18 Dziubek i C-932/19 OTP
Jelzdlosbank Zrt, dopuszczalne jest ustalenie treści umowy (stosunku prawnego)
w zakresie, który był regulowany przez abuzywną normę, na podstawie art. 65 § 1 i
2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy - Prawo wekslowe lub art. 56 k.c. w zw.
z art. 358 § 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze wskazanymi w przypisie kilkudziesięcioma
przepisami, z których na zasadzie analogii iuris lub analogii legis wynika, że
w polskim prawie obowiązuje generalna norma, zgodnie z którą wartość waluty obcej
określa się według kursu średniego NBP?”
„Czy oceniając możliwości obowiązywania umowy kredytu indeksowanego do
franka szwajcarskiego, po usunięciu postanowienia abuzywnego zgodnie z prawem
krajowym, należy brać pod uwagę stan prawny z: (i) dnia zawarcia umowy, (ii) dnia
powstania sporu czy (iii) dnia orzekania?”
„Czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu indeksowanego
do franka szwajcarskiego nie może obowiązywać, to dochodzi do automatycznej jego
substytucji normą dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie środków krajowych
zapewnia doprowadzenie do sytuacji jaka miałby miejsce, gdyby umowa nie
zawierała tego abuzywnego postanowienia?”
„Czy art. 358 § 2 k.c. stanowi szczegółowy przepis dyspozytywny, który
znajduje zastosowanie z mocy prawa (automatycznie) w miejsce abuzywnej Klauzuli
Kursowej określającej sposób ustalenia kursu franka szwajcarskiego, na potrzeby
operacji związanych z indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie kredytu?”
„Czy rozważając unieważnienie umowy o kredyt indeksowany do waluty obcej
na skutek uznania, że postanowienia odsyłające do tabeli kursów (klauzula kursowa)
mają charakter niedozwolony należy mieć na względzie wyłącznie oświadczenie
kredytobiorcy, czy badać również, czy określone rozstrzygnięcie prowadzi do
zrealizowania celu Dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie
nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich?”
Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazał na „potrzebę wykładni przepisów
art. 411 pkt 2 i 4 k.c. wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, dotyczące
tego, czy kredytobiorca może domagać się od banku zwrotu kwot świadczonych
w wykonaniu umowy kredytu uznanej następnie za nieważną z powodu abuzywności
I CSK 2592/26 5
zawartych w niej klauzul, w sytuacji, gdy kredyt został całkowicie spłacony przed
terminem wymagalności określonym w umowie kredytu - w tym w świetle zgodności
takiego świadczenia z zasadami współżycia społecznego?”
Wskazane przez autora skargi kasacyjnej kwestie były w ostatnim czasie
przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. uchwałę pełnego składu
Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, SN w uchwale
z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22, OSNC 2022, nr 11, poz. 109, i w wyrokach: z 24
października 2018 r., II CSK 632/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 11 grudnia
2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr B, poz. 20; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK
159/17; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 28
września 2022 r., II CSKP 412/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 54; z 3 lutego 2022 r.,
II CSKP 415/22; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; z 9 grudnia 2022 r., II CSKP
1262/22; z 3 marca 2022 r., II CSKP 520/22; z 23 marca 2022 r., II CSKP 532/22;
z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 656/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 52; z 30 czerwca
2022 r., II CSKP 676/22; z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22; z 20 maja 2022 r.,
II CSKP 713/22; z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP
1104/22; z 18 sierpnia 2022 r., II CSKP 387/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 403/22;
z 23 czerwca 2022 r., II CSKP 487/22; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22; z 8
listopada 2022 r., II CSKP 674/22; z 26 maja 2022 r., II CSKP 711/22; z 19 maja
2022 r., II CSKP 792/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 796/22; z 30 czerwca 2022 r.,
II CSKP 883/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 943/22; z 8 września 2022 r., II CSKP
1094/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 53; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 875/22; z 7
lutego 2023 r., II CSKP 1334/22; z 22 lutego 2023 r., II CSKP 1442/22; z 8 marca
2023 r., II CSKP 1095/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22; z 8 lutego 2023 r.,
II CSKP 483/22; z 28 lutego 2023 r., II CSKP 1440/22; z 17 marca 2023 r., II CSKP
924/22; z 6 czerwca 2023 r., II CSKP 1159/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 272/22;
z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 454/22; z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 1200/22; z 8
lutego 2023 r., II CSKP 978/22; z 31 marca 2023 r., II CSKP 1052/22; z 31 marca
2023 r., II CSKP 775/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22; z 23 maja 2023 r.,
II CSKP 973/22; z 30 maja 2023 r., II CSKP 1536/22; z 29 listopada 2023 r., II CSKP
1461/22; z 18 października 2023 r., II CSKP 1722/22, i z 27 marca 2024 r., II CSKP
1258/22, uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia
2024 r., III CZP 25/22).
I CSK 2592/26 6
W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że postanowienia
umowy (regulaminu) określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego
kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą,
pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej mają charakter
niedozwolonych postanowień umownych (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 2
czerwca 2021 r., I CSKP 55/21). Wyjaśniono, że niedozwolone postanowienie
umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte
bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej
i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność
z mocą wsteczną. Nie budzi też wątpliwości, że stwierdzenie niedozwolonego
charakteru postanowienia w umowie kredytu może uzasadniać uznanie umowy za
nieważną. (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja
2021 r. - zasada prawna - III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; uchwała Sądu
Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, OSNC 2021, nr 6, poz. 40;
postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lipca 2021 r., III CZP 41/20, MoP 2021, nr 15,
s. 775; wyroki TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak, Justyna
Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG i z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20,
I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A.). Stwierdzenie nieważności umowy mieści się
w zakresie sankcji, jaką dyrektywa 93/13 przewiduje w związku z wykorzystywaniem
przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień umownych. Niedopuszczalne jest
zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego postanowienia umowy innym
mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-odsetkowej. Żaden bowiem przepis
prawa, w tym art. 3851 i art. 358 § 2 k.c., nie daje podstaw do zastąpienia klauzuli
abuzywnej innym postanowieniem. Uzupełnienie luk po wyeliminowaniu takiej
klauzuli stanowiłoby bowiem zbyt daleko idącą modyfikację umowy w celu ratowania
sytuacji prawnej przedsiębiorcy stosującego niedozwolone postanowienie umowne.
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 maja 2022 r., I CSK 2314/22 i wskazane
tam orzeczenia, postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 2022 r., I CSK
3614/22).
Ponadto w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25
kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że w razie
uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego
odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone
postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie
I CSK 2592/26 7
można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu
waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Natomiast w razie
niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu
indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym
zakresie. Zaś jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu
niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub
część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne
roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron.
Sąd Najwyższy przypomina, że według art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o Sądzie Najwyższym uchwała składu całej izby, z chwilą jej podjęcia,
uzyskuje moc zasady prawnej, co oznacza, że wiąże inne składy Sądu Najwyższego
(zob. art. 87 i 88 ustawy o Sądzie Najwyższym).
Powyższego nie zmienia wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, na który powołuje się skarżący, w którym
wskazano, że artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż
stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy
warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy,
przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty
udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta
w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten odnosi
się bowiem do żądań przedsiębiorcy (banku), a nie konsumenta.
Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 5
września 2025 r., II CSKP 550/24, że wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii
Europejskiej wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie mogło mieć
bezpośredniego wpływu na związanie Sądu Najwyższego uchwaloną zasadą
prawną. Dokonana przez Trybunał wykładnia przepisów dyrektywy ma to znaczenie,
że przy stosowaniu przepisów prawa polskiego sąd jest zobowiązany tak je
interpretować, aby osiągnąć zgodność z dyrektywą w rozumieniu, jakie prezentuje
Trybunał. Obowiązek ten jest jednak ograniczony przez ogólne zasady wykładni
prawa i nie może służyć za podstawę dla dokonywania wykładni prawa krajowego
contra legem. Nie zaistniała przy tym, potrzeba rozważenia zasadności odstąpienia
od uchwalonej przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego 25 kwietnia 2024
r., III CZP 25/22, zasady prawnej, gdyż zastosowanie teorii dwóch kondykcji na
korzyść konsumenta nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, przy
I CSK 2592/26 8
uwzględnieniu jego interpretacji przyjętej w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24,
Lubreczlik.
Ponadto, konsekwencje przyjęcia w okolicznościach sprawy teorii dwóch
kondykcji są zgodne z wolą konsumenta i dla niego korzystne. Nie sposób nie
zauważyć, że odmiennie kształtowała się sytuacja procesowa w sprawie, która była
podstawą do wydania powyższego wyroku Trybunału. Z tego względu stanowisko
zajęte w wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie może być rozciągane
na każdy spór między konsumentem a bankiem powstały na tle umowy kredytu.
W istocie jego znaczenie jest ograniczone jedynie do specyficznej sytuacji, w której
bank dochodzi od konsumenta roszczeń spełnionych na podstawie nieważnej
umowy kredytu (zob. również postanowienie Sądu Najwyższego z 20 listopada 2025
r., I CSK 2756/25).
Jednocześnie należy wskazać, że wejście w życie ustawy antyspreadowej,
którą w art. 69 Prawa bankowego dodano ustęp 3, nie wpłynęło na ocenę
abuzywności postanowień umów kredytu zawartych wcześniej oraz konsekwencji
prawnych wynikających tej oceny (zob.m.in. wyroki SN: z 11 grudnia 2019 r., V CSK
382/18, OSNC-ZD 2021, nr B, poz. 20; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22; z 10
maja 2022 r., II CSKP 285/22; z 28 października 2022 r., II CSKP 894/22;
postanowienie SN z 28 listopada 2022 r., I CSK 934/22). Dzieje się tak, ponieważ
oceny czy postanowienie umowne jest niedozwolone, dokonuje się według stanu
z chwili zawarcia umowy (zob. uchwała SN z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17,
OSNC 2019, nr 1, poz. 2) i od tego momentu klauzule abuzywne nie są wiążące dla
konsumenta, chyba że konsument wyrazi świadomą wolę na objęcie go takim
postanowieniem umownym. Skutek niezwiązania klauzulą abuzywną ex tunc,
oznacza, że zdarzenia o charakterze następczym w stosunku do daty zawarcia
umowy zawierającej taką klauzulę pozostają bez znaczenia dla niewiążącego
charakteru niedozwolonych postanowień umownych (zob. postanowienie SN z 12
stycznia 2024 r., I CSK 5269/22).
Również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśnił, że art. 6 ust. 1
dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi na przeszkodzie
wypełnianiu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych
warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych
o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności
prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności
I CSK 2592/26 9
lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub
przepisów mających zastosowanie w przypadku, gdy strony umowy wyrażą na to
zgodę. Zdaniem Trybunału jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych
klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic
kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego,
które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty.
W konsekwencji art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd
krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy
kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy
procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty,
przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez
takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru
głównego przedmiotu umowy (zob. wyrok TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18,
pkt 44 i 45; zob. też wyrok SN z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/19).
Konkludując, należy przyjąć, że kwestie podniesione przez skarżącego we
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały już wyczerpująco
wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE i obecnie nie wymagają dalszej analizy
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.
98 k.p.c.
M.L.
[SOP]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2267/23 2025-02-27Czy w sprawie o zapłatę i ustalenie, w której bank zaskarżył wyrok sądu drugiej instancji, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie pr…
- I CSK 2503/26 2026-10-13Czy w sprawie o zapłatę i ustalenie, w której bank zaskarżył wyrok sądu drugiej instancji, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 4339/23 2025-06-26Czy w sprawie o ustalenie i zapłatę, w której bank zaskarżył wyrok sądu apelacyjnego, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni pr…
- I CSK 299/24 2026-02-25Czy w sprawie o zapłatę i ustalenie, w której bank wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu drugiej instancji, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy występują istotne zagadn…
- I CSK 6423/22 2023-05-17Czy w sytuacji, gdy bank wniósł skargę kasacyjną od wyroku zasądzającego zapłatę, a podniesione zagadnienia prawne zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie TSUE i SN, skarga ta powinna zostać przyjęta do rozpo…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3851 § 1art. 410 KCart. 405art. 6 ust. 1art. 65 § 1art. 56 KCart. 41art. 358 § 2 KC
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy