I CSK 2629/22

Sygn. akt I CSK 2629/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z udziałem A. M. o przyjęcie uczestniczki A. M. do szpitala psychiatrycznego mimo braku jej zgody, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt XI 1 Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje adwokatowi M. L. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce A. M. w postępowaniu kasacyjnym kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT, 3) nie obciąża uczestniczki kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu – w interesie publicznym – ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi 2 do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 lipca 2021 r., XI 1 Ca (…), wniosła uczestniczka A. M., wskazując na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Skarżąca wskazała, że istotnym zagadnieniem jest kwestia dopuszczalności przyjmowania przez sąd drugiej instancji za własne ustaleń sądu pierwszej instancji, w przypadku, gdy podstawowym zarzutem apelacji uczestnika jest kwestionowanie właśnie ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę wydania postanowienia. W dalszej części jednak przyznała, iż zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Odwołanie się zaś do przesłanki zawartej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 3 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, nie publ.; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ.; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, nie publ.; z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, nie publ.; z dnia 20 czerwca 2007 r. II CSK 184/07, nie publ.; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, nie publ.; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, nie publ.; z dnia z 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, nie publ.; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, nie publ.; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, nie publ. i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, nie publ.). Skarga tych wymagań nie spełnia. Za oczywistą zasadnością wniesionej skargi. ma bowiem przemawiać oparcie rozstrzygnięcia na błędnie poczynionych ustaleniach. W ten sposób w istocie skarżąca kwestionuje dokonane w sprawie ustalenia, co pozostaje poza zakresem kontroli Sądu Najwyższego albowiem zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uwzględniając charakter sprawy, sytuację osobistą i majątkową uczestniczki Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. odstąpił od obciążania jej kosztami postępowania kasacyjnego. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 3 i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 18).