I CSK 2842/24
WyrokIzba Cywilna2025-10-22
Skład orzekający: Agnieszka Jurkowska-Chocyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prokurator może wstąpić do postępowania kasacyjnego, jeśli nie brał udziału w postępowaniu przed sądami niższych instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał za niedopuszczalne wstąpienie prokuratora do postępowania kasacyjnego, jeśli nie brał on udziału w postępowaniu przed sądami niższych instancji. Zgodnie z dominującym poglądem orzeczniczym i piśmiennictwem, wstąpienie prokuratora do postępowania jest możliwe najpóźniej do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji, a późniejsze zgłoszenie jest bezprzedmiotowe i niedopuszczalne. Udział prokuratora w postępowaniu kasacyjnym jest ograniczony do przypadków, gdy jest stroną postępowania lub wstąpił do niego wcześniej, a reguluje go art. 3988 k.p.c.Stan faktyczny
Prokurator Andrzej Piaseczny próbował wstąpić do postępowania kasacyjnego w sprawie o podział majątku wspólnego. Prokurator nie brał udziału w postępowaniu przed sądami niższych instancji. Sąd Najwyższy uznał to wstąpienie za niedopuszczalne i zarządził zwrot pisma prokuratora.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał za niedopuszczalne wstąpienie prokuratora do postępowania kasacyjnego i zarządził zwrot złożonego przez niego pisma.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2842/24 POSTANOWIENIE 22 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 22 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku M.G. z udziałem H.Z. o podział majątku wspólnego, uznaje za niedopuszczalne wstąpienie do niniejszej sprawy prokuratora Andrzeja Piasecznego i w związku z tym zarządza zwrot pisma złożonego przez niego do akt 21 października 2025 r. A.W. UZASADNIENIE Niniejsze postanowienie nie podlega uzasadnieniu jednak ze względu na skalę działań podjętych w Prokuraturze Krajowej, prowadzących do destabilizacji i paraliżu wymiaru sprawiedliwości i działalności Sądu Najwyższego, a przede wszystkim szacunek dla porządku prawnego RP wymaga przedstawienia zasadniczych motywów, które legły u podstaw zajętego przez Sąd Najwyższy stanowiska w kwestii niedopuszczalności wstąpienia prokuratora do niniejszej sprawy na etapie postępowania kasacyjnego. Zgodnie z art. 60 § 1 zd. pierwsze k.p.c. prokurator może wstąpić do postępowania w każdym jego stadium. Użyte w przytoczonym przepisie
I CSK 2842/24 2 sformułowanie „każde stadium” oznacza cały tok postępowania sądowego rozpoczynający się od złożenia pozwu (wniosku), aż do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Nie ulega więc wątpliwości, że prokurator może wstąpić do postępowania, zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że wstąpienie prokuratora do postępowania może nastąpić najpóźniej do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji, a późniejsze zgłoszenie (dokonane po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie) jest bezprzedmiotowe i niedopuszczalne (tak m.in. postanowienie SN z 18 grudnia 2018 r., IV CZ 64/18, wyrok SN z 14 stycznia 2013 r., I PK 164/12). W postępowaniu kasacyjnym prokurator bierze udział, jeżeli jest stroną postępowania w związku z uprzednim wytoczeniem powództwa (art. 55 i 57 k.p.c.) albo jeżeli wstąpił do postępowania w stadium poprzedzającym uprawomocnienie się orzeczenia (postanowienie SN z 17 września 2008 r., I PZ 20/08, OSNP 2010/1–2, poz. 16). Wstąpienie prokuratora po raz pierwszy do postępowania kasacyjnego lub postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalne (wyrok SN z 14 stycznia 2013 r., I PK 164/12). Pogląd ten – w pełni aprobowany przez Sąd Najwyższy orzekający w niniejszej sprawie − dominuje również w piśmiennictwie (tak. m.in. P. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wydanie VI, WKP 2023, red. T. Ereciński; P. Feliga [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 1, Komentarz do art. 1–50539, red. T. Szanciło, Warszawa 2019; A. Jaworski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. P. Rylski, Legalis 2022). Udział prokuratora w tych postępowaniach reguluje art. 3988 k.p.c., zastrzegając go dla Prokuratora Generalnego. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 42412 k.p.c.) oraz skargi nadzwyczajnej (art. 95 pkt 1 u.S.N.) i stanowi lex specialis wobec art. 60 k.p.c.
I CSK 2842/24 3 Konsekwencją uznania, że wstąpienie prokuratora Andrzeja Piasecznego do niniejszej sprawy na etapie postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne – prokurator nie działał w tej sprawie na etapie postępowania przed Sądami meriti − jest zwrot złożonego przez niego pisma z 21 października 2025 r. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. A.W. [SOP]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 43/18 2018-06-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 4127/22 2023-07-31Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia wymogi formalne umożliwiające jej rozpoznanie przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 475/20 2021-03-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- III CSK 64/15 2015-06-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 513/19 2020-01-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego spełnia wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 60 § 1art. 55art. 1art. 3988 KPCart. 42412 KPCart. 95 pkt 1art. 60 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy