I CSK 2850/22
WyrokIzba Cywilna2022-12-21
Skład orzekający: Beata Janiszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, gdy zarzuty dotyczą naruszenia prawa materialnego, a argumentacja opiera się na braku ustaleń faktycznych i wadliwościach procesowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że argumentacja skarżącego opierająca się na braku ustaleń faktycznych i wadliwościach procesowych nie koresponduje z zarzutami naruszenia prawa materialnego, a tym samym nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W postępowaniu kasacyjnym ustalenia faktyczne są wiążące dla Sądu Najwyższego, a zarzuty procesowe nie mogą być podstawą do przyjęcia skargi na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Stan faktyczny
Powód E. D. domagał się od pozwanego B. D. zobowiązania do złożenia oświadczenia woli. Sąd Okręgowy w Kaliszu uwzględnił powództwo. Pozwany wniósł apelację, która została oddalona. Następnie pozwany wniósł skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność. Skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji naruszenie art. 898 § 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, wskazując na brak ustaleń faktycznych dotyczących nagannego zachowania powódki (darczyńcy).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 2850/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa E. D. przeciwko B. D. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym 21 grudnia 2022 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z 16 listopada 2021 r., sygn. akt II Ca 678/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od B. D. na rzecz E. D. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwany B. D. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu, oddalającego apelację pozwanego w sprawie z powództwa E. D. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał oczywistą zasadność skargi. Podniósł przy tym, że Sąd drugiej instancji w sposób kwalifikowany naruszył art. 898 § 1 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie, „skutkujące nieprawidłowym uznaniem, że pozwany dopuścił się rażącej niewdzięczności względem powódki, bez jednoczesnego przeprowadzenia jakichkolwiek ustaleń faktycznych co do nagannego zachowania samej powódki,
2 będącej darczyńcą, pomimo zgromadzonego w przedmiotowym postępowaniu szeregu dowodów potwierdzających niewłaściwe zachowania darczyńcy, budzące wątpliwości co do jej stanu psychicznego, finalnie doprowadzając do ferowania wyroku całkowicie wadliwego, bo sprowadzającego się do zastosowania przepisów prawa materialnego w oparciu o rażąco niedostatecznie ustalony stan faktyczny”. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Oczywista wadliwość kwestionowanego orzeczenia musi występować w ramach podstaw skargi (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2001 r., III CKN 557/01). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). Przytoczone na wstępie in extenso stanowisko pozwanego, wyczerpujące argumentację zawartą w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie świadczy o oczywistej zasadności skargi w opisanym wyżej rozumieniu. Jedyny przepis wskazany w ramach podstaw skargi, to jest art. 898 § 1 k.c., nie koresponduje z dostrzeganymi przez skarżącego przyczynami oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Pozwany wskazuje bowiem, że w sprawie nie poczyniono ustaleń faktycznych co do nagannego zachowania powódki (darczyńcy), tymczasem na podstawie zebranego materiału można było ustalić dalsze, określone fakty, które w innym świetle ukazałyby postępowanie pozwanego
3 i mogłyby być poddane ocenie pod kątem dopuszczenia się rażącej niewdzięczności względem powódki. Ta argumentacja nie mogła jednak być skuteczna, po pierwsze, z tej przyczyny, że wywody skarżącego, mające świadczyć o oczywistej zasadności skargi, nie pozostają w związku z podstawami skargi. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą wyłącznie naruszenia prawa materialnego, wobec czego dostrzeganie wadliwości zaskarżonego orzeczenia w braku (niepoczynieniu) ustaleń, w sposób oczywisty odnoszące się do kwestii procesowych, nie mogą przekonać o wystąpieniu w sprawie przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Po drugie, w postępowaniu ze skargi kasacyjnej ustalenia faktyczne Sądu drugiej instancji wiążą Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i nie mogą być kwestionowane przez stronę (art. 3983 § 3 k.p.c.). Wynikająca z motywów wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania sugestia, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego można było ustalić określone fakty, nie może mieć zatem znaczenia na obecnym etapie postępowania. W konsekwencji nie sposób przyjąć, by zaskarżony wyrok naruszał art. 898 § 1 k.c. w stopniu świadczącym o wystąpieniu w sprawie przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. [as] l.n
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 62/19 2019-10-04Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, gdy zarzuty te dotyczą przepisów o znacznym zakres…
- I CSK 3056/23 2024-11-27Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, wynikającego z wadliwych ustaleń faktycznych i oceny dowodów przez sąd drugiej instancji, może stanowić podstawę do pr…
- I CSK 6867/22 2024-02-16Czy skarga kasacyjna oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli Sąd Najwyższy nie może z urzędu rozpoznać zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych, które miały w…
- I CSK 3661/22 2023-06-15Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów prawa procesowego, bez jednoczesnego podniesienia zarzutów naruszenia prawa mate…
- I CSK 4468/23 2025-03-31Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie wskazują na rażące naruszenie prawa w ustalonym stanie faktycznym, któ…
Powołane przepisy
art. 898 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 1 pkt 4§ 2§ 3§ 2 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy