I CSK 2957/23
WyrokIzba Cywilna2025-05-20
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. prowadzi do nieważności postępowania, jeśli uchwała Sądu Najwyższego w tej sprawie została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania. Jednakże, ze względu na to, że uchwała Sądu Najwyższego w tej sprawie, nadająca tej wykładni moc zasady prawnej, obowiązuje od dnia jej podjęcia, a została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność postępowania.Stan faktyczny
Strony wniosły skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Skarżący podnieśli zarzut nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji, argumentując, że sprawa była rozpoznana w jednoosobowym składzie, co naruszało prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Sąd Najwyższy rozważał, czy zastosowanie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 prowadziło do nieważności postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2957/23 POSTANOWIENIE 20 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz na posiedzeniu niejawnym 20 maja 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A.S. i P.S. z udziałem M.O. o rozgraniczenie nieruchomości, na skutek skargi kasacyjnej A.S. i P.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z 7 lutego 2023 r., V Ca 238/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 2957/23 2 W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawców postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z 7 lutego 2023 r W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podnieśli zarzut nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji (art. 379 pkt 4 k.p.c.) spowodowany rozpoznaniem przez przez ten sąd apelacji w składzie jednoosobowym, co ograniczało prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, bowiem rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym nie było konieczne dla ochrony zdrowia publicznego, co ostatecznie doprowadziło do nieważności przedmiotowego postępowania ze względu na sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.). Oceniając spełnienie tej przesłanki przedsądu należy podnieść, że – zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. – Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W tym zakresie należy dostrzec, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 (OSNP 2023, nr 10, poz. 104) rozstrzygnął, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. Biorąc pod uwagę, że uchwała ta obowiązuje od dnia jej podjęcia, a została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność postępowania. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
I CSK 2957/23 3 (M.M.) [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 4424/23 2025-08-06Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobie…
- I CSK 2745/23 2024-05-28Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie orzekającym, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, prowadzi do nieważności postępowania w sprawie cywilnej, j…
- I CSK 3274/23 2024-12-20Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, w okresie do dnia 26 kwietnia 2023 r. włącznie, może stanowić sam…
- I CSK 1212/24 2024-11-21Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prow…
- I CSK 3231/23 2024-12-20Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, w okresie do dnia 26 kwietnia 2023 r. włącznie, może stanowić…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 2art. 31 ust. 3art. 39813 § 1 KPCart. 15zart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy