I CSK 2979/23

WyrokIzba Cywilna2024-07-16

Skład orzekający: Piotr Telusiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego w zakresie przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu, jeśli podstawę prawną tego postanowienia stanowił przepis uznany później za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że istnieją przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego w zakresie przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu, jeśli postanowienie to zostało wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. W takiej sytuacji stosuje się odpowiednio przepisy o wznowieniu postępowania, a wynagrodzenie przyznaje się na podstawie obecnie obowiązującego rozporządzenia.
Stan faktyczny
Skarżący, radca prawny R. W., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18, w zakresie punktu dotyczącego przyznania mu wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu. Powodem wznowienia była zmiana przepisów i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, uznając, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił postanowienie Sądu Najwyższego z 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18, w ten sposób, że przyznał radcy prawnemu R. W. wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu w kwocie 5400 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 2979/23 POSTANOWIENIE 16 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz na posiedzeniu niejawnym 16 lipca 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa B. B. przeciwko Komornikowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym […] P. P. o zapłatę, na skutek skargi o wznowienie postępowania R. W., W. Kancelaria Radcy Prawnego w W. na postanowienia Sądu Najwyższego z 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18, zmienia postanowienie Sądu Najwyższego z 28 lutego 2019 r. V CSK 394/18, w ten sposób, że przyznaje ze środków Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu) na rzecz radcy prawnego R. W. wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu w kwocie 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18, Sąd Najwyższy przyznał radcy prawnemu R. W. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu kwotę 3600 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (pkt 2). I CSK 2979/23 2 2. Skarżący R. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18 w zakresie punktu 2 i zmianę tego orzeczenia w zakresie punktu 2. Skarżący powoływał się na art. 4161 k.p.c. oraz na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2023 r., SK 53/22. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Sąd Najwyższy uznał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 4161 k.p.c. Wskazano w nim, że w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem mogą być uchylone postanowienia niekończące postępowania w sprawie, jeżeli zostały wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą. Przepisy o wznowieniu postępowania stosuje się odpowiednio. Uwzględniono więc treść wyroków Trybunału Konstytucyjnego: z 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19; z 20 grudnia 2022 r., SK 78/21; z 19 kwietnia 2023 r., SK 85/22; z 20 kwietnia 2023 r., SK 53/22. Zatem o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy orzekł na podstawie, obecnie obowiązującego, § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Dodać jedynie należy, iż § 24 powołanego rozporządzenia wskazuje, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia (rozporządzenie weszło w życie 5 czerwca 2024 r.). [SOP] [ms] I CSK 2979/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4161 KPC§ 8 pkt 6§ 24

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy