I CSK 3079/23
WyrokIzba Cywilna2025-02-19
Skład orzekający: Marcin Krajewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konsument posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, jeśli przysługuje mu dalej idące roszczenie o zapłatę, a także czy umowa kredytu indeksowanego lub denominowanego wiąże w pozostałym zakresie, jeśli nie można ustalić wiążącego kursu waluty obcej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Wskazał, że możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot zapłaconych rat nie eliminuje interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z powodu nieważności umowy, a kwestia wiążącego kursu waluty w umowach kredytu indeksowanego lub denominowanego została rozstrzygnięta uchwałą Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Powód dochodził ustalenia nieważności umowy kredytu lub zapłaty. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty dotyczące interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy oraz możliwości dalszego obowiązywania umowy po usunięciu klauzul abuzywnych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3079/23 POSTANOWIENIE 19 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 19 lutego 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.J. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o ustalenie, ewentualnie o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 10 stycznia 2023 r., I ACa 57/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz M.J. 5400 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 10 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 28 października 2020 r. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżając go w całości. Wskazał, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Po pierwsze,
I CSK 3079/23 2 wskazuje na konieczność dokonania wykładni art. 189 i art. 365 § 1 k.p.c. w zakresie rozstrzygnięcia, czy konsument posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, jeśli przysługuje mu dalej idące roszczenie o zapłatę. Po drugie, zdaniem skarżącego wykładni wymaga art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6 ust.1 dyrektywy 93/13 w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego ze względu na przyjmowanie odmiennych poglądów co do możliwości dalszego obowiązywania umowy kredytu po usunięciu z niej klauzul abuzywnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł m.in. o „nieprzyjęcie” skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy nie dostrzega w niniejszej sprawie potrzeby dokonania wykładni wskazywanych przez skarżącego przepisów. Do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga się bowiem wykazania, że treść i znaczenie przepisu nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni (zob. postanowienie SN z 21 listopada 2023 r., I CSK 4931/22). Kwestia interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej była już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego. Możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot zapłaconych rat kredytu nie eliminuje interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego w związku z nieważnością umowy kredytu. Wyrok zasądzający świadczenie restytucyjne na rzecz kredytobiorcy nie rozstrzygałby bowiem – ze skutkiem wynikającym z art. 365 § 1 k.p.c. – czy
I CSK 3079/23 3 stosunek kredytu został nawiązany (zob. m.in. wyroki SN z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 44, i z 28 lipca 2023 r., II CSKP 611/22). W odniesieniu do drugiej ze wskazanych w skardze kwestii w wcześniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych rzeczywiście można było wyodrębnić różne stanowiska. Kres tej rozbieżności położył jednak Sąd Najwyższy w punkcie drugim uchwały składu całej Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2020, nr 12, poz. 118), stwierdzając że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11, 3 i 4 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (E.M.) [a.ł])
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2677/23 2025-05-22Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego, określające sposób ustalania kursu waluty obcej, stanowią niedozwolone postanowienia umowne, a jeśli tak, jakie są skutki prawne ich wyeliminowania dla dalszego obowiązywani…
- I CSK 781/24 2025-03-31Czy w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu walutowego, w której konsumentowi przysługuje roszczenie o zapłatę, istnieje jego interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, oraz czy bankowi przysługuje prawo zatrz…
- I CSK 1139/23 2023-10-13Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, możliwe jest zastąpienie go innym sposobem określenia kursu wynikającym z przepisów pra…
- I CSK 3314/23 2025-09-30Czy brak możliwości oszacowania przyszłych świadczeń strony umowy kredytu stanowi o niejednoznaczności postanowienia umownego i podlega badaniu pod kątem abuzywności, a także czy skutki uznania postanowień umownych za ab…
- I CSK 3151/24 2025-03-11Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego, określające sposób ustalania kursu waluty obcej, które zostały uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne), mogą zostać zastąpione przez przepi…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 189art. 365 § 1 KPCart. 3851 § 1art. 6 ust.1art. 69 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1§ 1 pkt 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy