I CSK 3106/23

I CSK 3106/23 POSTANOWIENIE 12 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska na posiedzeniu niejawnym 12 grudnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J.W. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na skutek skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z 30 marca 2023 r., VII Ca 50/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanego (A.D.) UZASADNIENIE Powódka J. W. w pozwie skierowanym przeciwko Bankowi S.A. w W. wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr […] z 10 lutego 2012 r. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Białogardzie z 18 kwietnia 2012 r. (I Co 857/12). Wyrokiem z 1 grudnia 2022 r. Sąd Rejonowy w Białogardzie oddalił powództwo. Apelacja powódki od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Koszalinie z 30 marca 2023 r. Powódka wniosła skargę kasacyjną, I CSK 3106/23 2 opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca podniosła, że potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie odnosi się do art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. w zakresie dotyczącym rozkładu ciężaru dowodu w sytuacji zakwestionowania przez dłużnika w ramach powództwa opozycyjnego istnienia i wysokości zadłużenia objętego bankowym tytułem egzekucyjnym, względnie innym tytułem nie pochodzącym od sądu. W nawiązaniu do tak sformułowanej przyczyny kasacyjnej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości prawne lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Przez wskazaną wyżej rozbieżność należy rozumieć brak zgodności rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych I CSK 3106/23 3 stanach faktycznych, w których mają zastosowanie te same przepisy, wykładane lub stosowane w sposób prowadzący do odmiennych - zróżnicowanych albo sprzecznych - orzeczeń albo decyzji procesowych. Wskazując na tę przyczynę kasacyjną, skarżący powinien opisać, na czym polega trudność w interpretacji określonych przepisów prowadząca do niepożądanego wyżej stanu oraz zilustrować swoje twierdzenia przykładami takich rozbieżnych rozstrzygnięć. Przedstawiona we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wątpliwość nie spełnia powyższych wymagań. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że proces opozycyjny wszczęty powództwem opartym na art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. prowadzi wprawdzie do odwrócenia ról procesowych, sytuując potencjalnego dłużnika w roli czynnej strony postępowania, lecz nie modyfikuje materialnoprawnych reguł rozkładu ciężaru dowodu w zakresie istnienia wierzytelności. Ciężar dowodu istnienia i wysokości wierzytelności spoczywa na wierzycielu nie tylko wtedy, gdy wytacza on powództwo o zasądzenie świadczenia, lecz także wówczas, gdy broni się w procesie opozycyjnym, w którym badaniu podlega istnienie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym niekorzystającym z prawomocności materialnej. Jeżeli powód, wytaczając powództwo opozycyjne, zaprzecza powstaniu lub wysokości wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym niebędącym orzeczeniem sądu, któremu sąd nadał klauzulę wykonalności, powinność wykazania faktów uzasadniających powstanie wierzytelności lub jej wysokość obciąża zatem pozwanego. (zob. w szczególności wyrok Sądu Najwyższego z 24 maja 2019 r., I CSK 250/18, OSNC-ZD 2020, nr 4, poz. 57 i postanowienie Sądu Najwyższego z 25 października 2019 r., IV CSK 63/19). Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego wynika, że Sądy te uwzględniły przedstawiony kierunek wykładni i w oparciu o przeprowadzone w sprawie dowody, w tym dokumenty z akt sprawy Sądu Rejonowego w Białogardzie I Co 857/12, umowę ugody z 20 października 2009 r. zatwierdzoną przez powódkę (k. 35-37) i szczegółowe rozliczenie kredytu (k.44-52) uznały, że strona pozwana w sposób należyty wykazała istnienie zobowiązania i jego wysokość. Powódka podnosiła natomiast w niniejszym postępowaniu jedynie ogólne zarzuty kwestionujące w całości istnienie obowiązku stwierdzonego przedmiotowym bankowym tytułem egzekucyjnym, nie I CSK 3106/23 4 przedstawiając żadnych dowodów na prawdziwość swoich twierdzeń. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że na gruncie niniejszej sprawy powstała potrzeba kolejnego odniesienia się przez Sąd Najwyższy do przedstawionej problematyki prawnej pod kątem przyczyny kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. uwzględniając charakter sprawy i sytuację życiową orz majątkową powódki. [SOP] [a.ł]