I CSK 313/18

WyrokIzba Cywilna2018-12-13

Skład orzekający: Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mylne przekonanie samoistnego posiadacza nieruchomości, niebędącego jej właścicielem, o fakcie nabycia jej własności lub współwłasności w drodze dziedziczenia ustawowego, stanowi podstawę do uznania go za posiadacza w dobrej wierze w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. w kontekście przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżący, poprzez postawione pytanie, w istocie próbował podważyć ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Posiadanie nieruchomości przez osoby, które znały treść testamentu i wiedziały, komu przysługuje prawo własności, zawsze miało charakter posiadania w złej wierze.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w R. oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wnioskodawca podniósł zagadnienie prawne dotyczące dobrej wiary posiadacza w przypadku mylnego przekonania o nabyciu własności w drodze dziedziczenia. Sąd Okręgowy ustalił, że osoby posiadające nieruchomość znały treść testamentu i wiedziały, komu przysługuje prawo własności, co skutkowało uznaniem ich posiadania za posiadanie w złej wierze.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 313/18 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku M. K. przy uczestnictwie F. S. i J. K. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt V Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 w zw. z 13 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych 2 jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 9 stycznia 2018 r. wnioskodawca M. K. oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie nowe i dotychczas niewyjaśnione. Zagadnienie to musi mieć charakter istotny i być zagadnieniem ściśle jurydycznym, tj. dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, ICBSN 2009, nr 4, s. 48). Chodzi przy tym o zagadnienie o charakterze abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji, a jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Z tej przyczyny przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej z powołaniem się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Powyższych wymagań nie spełnił skarżący w odniesieniu do istotnego zagadnienia prawnego wyrażonego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w formie pytania: czy mylne przekonanie samoistnego posiadacza nieruchomości niebędącego jej właścicielem o fakcie nabycia jej własności/współwłasności w drodze dziedziczenia ustawowego, stanowi podstawę do uznania go za posiadacza w dobrej wierze? Podnieść należy, że poprzez tak ujęte zagadnienie prawne w swej istocie skarżący podjął się niedopuszczalnej - z uwagi na art. 3983 § 3 k.p.c. - próby kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd drugiej instancji, a którymi to ustaleniami Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że Sąd Okręgowy za uprawnione w świetle 3 dowodów zgromadzonych w sprawie uznał ustalenie Sądu pierwszej instancji, iż C.K. i S.K. znali treść testamentu sporządzonego przez M.S. i wiedzieli, komu na skutek dziedziczenia przysługiwało prawo własności nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie. W konsekwencji posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez te osoby zawsze miało charakter posiadania w złej wierze (s. 8, 10 i s. 13 uzasadnienia postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r.). Dodać należy, że podstawą oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego - z którym powiązane jest zagadnienie prawne sformułowane w skardze kasacyjnej - zawsze jest stan faktyczny ustalony w sprawie przez sąd drugiej instancji. W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 w zw. art. 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 2art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 39813 § 1art. 3989 § 2§ 2§ 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy