I CSK 316/23

I CSK 316/23 POSTANOWIENIE 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa W. G. przeciwko W. G., A. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowo-akcyjnej w B., L. G., B. G. i B. D. o ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 31 maja 2022 r., I AGa 223/20, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. oddala wniosek pozwanych o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 31 maja 2022 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu i orzekł o kosztach postępowania. Powód wywiódł skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia zaskarżając je w części oddalającej apelację od roszczenia o ustalenie nieważności, ew. nieistnienia uchwały z 15 kwietnia 1998 r. o przekształceniu spółki cywilnej A. s.c. zawartej między stronami w spółkę jawną, ustalenie nieważności, ew. nieistnienia uchwały z 2012 r. o przekształceniu tejże spółki jawnej w spółkę komandytowo- I CSK 316/23 2 akcyjną A. sp. z o.o. sp. k.-a. oraz o ustalenie, że pozwani nie rozliczyli się z powodem w związku z rozwiązaniem spółki cywilnej. Skarżący domagał się przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. upatrującej jej oczywistej zasadności w naruszeniu przez sąd przepisów art. 382 k.p.c., art. 378 § 1 w zw. z art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., art. 189 k.p.c. Pozwani wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i orzeczenie o kosztach postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W art. 3989 § 1 k.p.c. ustawodawca zawarł zamknięty katalog przesłanek, na podstawie których Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, skarga kasacyjna będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Skarżący nie zdołał wykazać, że skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego przesłanka ta jest spełniona, jeśli zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów lub podstawowych prawa możliwym do dostrzeżenia bez konieczności prowadzenia szczegółowej analizy sprawy. Skarżący wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tej przesłance ma obowiązek wykazać, że skarżone orzeczenie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami lub przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny (zob. m.in. post. SN z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17). Argumenty podnoszone przez skarżącego prowadzą natomiast do wniosku, że prowadzi on jedynie bezzasadną polemikę ze stanowiskiem sądu I CSK 316/23 3 wyrażonym w zaskarżonym orzeczeniu i stara się w ramach skargi kasacyjnej w sposób nieuprawniony kwestionować ustalenia faktyczne poczynione przez sądy powszechne, którymi Sąd Najwyższy, wobec dyspozycji art. 39813 § 3 k.p.c., pozostaje związany. Sąd Apelacyjny w swoich rozważaniach precyzyjnie i poprawnie wyjaśnił powody, dla których roszczenia dochodzone przez powoda uznał za bezzasadne. Przede wszystkim Sąd drugiej instancji trafnie stwierdził, że skarżący nie zdołał wykazać w sprawie interesu prawnego w uzyskaniu rozstrzygnięcia na podstawie art. 189 k.p.c. Wbrew twierdzeniom skarżącego, dochodzone przez niego roszczenia oraz prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, w żadnej mierze nie przystają do stanów faktycznych tzw. spraw frankowych, dlatego też poglądy wyrażane na gruncie wskazanych postępowań, nie mogą przemawiać za możliwością uwzględnienia roszczenia powoda o ustalenie w przedmiotowej sprawie. Sąd Apelacyjny trafnie zauważył, że w sytuacji, gdy powodowi przysługuje dalej idące powództwo o świadczenie, to co do zasady nie ma on interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie stosunku prawnego lub prawa. Taka wykładnia art. 189 k.p.c. jest prawidłowa i zgodna z dominującymi poglądami judykatury, nie można zatem przyjąć, że Sąd naruszył wskazany przepis w sposób oczywisty, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Powód nie zdołał także wykazać oczywistej, w rozumieniu powyższego przepisu, zasadności skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie przez sąd powszechny pozostałych wskazywanych w skardze przepisów prawa procesowego. Skarżący w istocie bowiem przedstawia jedynie subiektywną, korzystaną dla siebie ocenę stanu faktycznego sprawy, nie dostrzegając przy tym, że sąd jest uprawniony do czynienia ustaleń faktycznych na podstawie wszelkich zgromadzonych w sprawie dowodów i zaoferowanych przez strony twierdzeń, jeśli ich wiarygodności nie budzi wątpliwości, co prawidłowo uczyniono w przedmiotowej sprawie. Fakt, że skarżący oczekiwał innego rozstrzygnięcia przedstawionego sądowi do rozpoznania sporu nie może stanowić podstawy do uznania, że rozstrzygnięcie sądu jest nieprawidłowe, a tym bardziej, że narusza przepisy prawa w sposób oczywisty. I CSK 316/23 4 Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania skargowego na rzecz strony powodowej oddalono, mając na względzie, że w odpowiedzi na skargę nie dostrzeżono argumentów uzasadniających odmowę przyjęcie jej do rozpoznania i nie sformułowano stosowanego żądania, ograniczając się do wniosku o oddalenie skargi (zob.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 19 listopada 2014 r., III CSK 280/14, z 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, z 6 listopada 2018 r., II CNP 18/18, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2019 r., II CNP 47/18). [SOP] [ms]