I CSK 317/15

WyrokIzba Cywilna2016-02-10

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w skardze kasacyjnej jest wyższa niż wartość przedmiotu sporu wskazana w pozwie, a powództwo zostało oddalone w pierwszej instancji i apelacja oddalona w drugiej instancji?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach o prawa majątkowe jest niedopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w skardze kasacyjnej jest niższa niż wymagana przez przepis prawa, a wartość ta nie uległa zmianie w toku postępowania. Wartość przedmiotu sporu określona w pozwie pozostaje niezmieniona do końca postępowania, chyba że nastąpiła zmiana powództwa. Zmiana wartości przedmiotu zaskarżenia dokonana w apelacji lub skardze kasacyjnej, bez zmiany powództwa, jest bezskuteczna.
Stan faktyczny
Powód wnosił o uzgodnienie treści księgi wieczystej przez wykreślenie służebności, wskazując w pozwie wartość przedmiotu sporu na 10 000 zł. Sąd Rejonowy oddalił powództwo. W apelacji powód wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia na 50 001 zł, a Sąd Okręgowy oddalił apelację. W skardze kasacyjnej powód ponownie wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia na 50 001 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 317/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa W. […] S.A. w W. przeciwko R. […] Spółce z o.o. w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt V Ca […], 1) odrzuca skargę kasacyjną; 2) zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Strona powodowa wnosiła o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez wykreślenie z działu III wpisanej tam na rzecz strony pozwanej służebności. Jako wartość przedmiotu sporu wskazała w pozwie kwotę 10 000 zł. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w W. oddalił powództwo. 2 W apelacji obejmującej wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, strona powodowa jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazała kwotę 50 001 zł. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację. W skardze kasacyjnej strona powodowa określiła, że zaskarża wyrok Sądu drugiej instancji w całości i jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazała kwotę 50 001 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Określenie wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe jest obowiązkiem powoda, który musi być spełniony już w pozwie (art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c). Określenie tej wartości następuje według oceny właściwej w chwili wniesienia pozwu i tak określona wartość pozostaje niezmieniona do końca postępowania (art. 25 i 26 k.p.c.), chyba że nastąpiła zmiana powództwa, w wyniku której wartość przedmiotu sporu uległa także zmianie (art. 368 § 2 k.p.c.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 lutego 2005 r. II CZ 185/04 (nie publ.), rzeczą powoda jest zatem poczynienie przed wniesieniem pozwu odpowiednich ustaleń, które umożliwiłyby mu prawidłowe określenie w pozwie wartości przedmiotu sporu. Uchybienia i błędy w tym zakresie obciążają powoda, który nie może skutecznie zmienić w toku procesu wartości przedmiotu sporu, bez zmiany powództwa, powołując się jedynie np. na błąd popełniony przy określaniu wartości przedmiotu sporu w pozwie. Mogłoby to bowiem prowadzić do obchodzenia bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 3982 § 1 k.p.c., uzależniającego dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe od wartości przedmiotu zaskarżenia, która przy niezmienionym powództwie, w sytuacji jego oddalenia oraz oddalenia apelacji, nie może być wyższa, niż kwota wskazana w pozwie. W rozpoznawanej sprawie strona powodowa wskazała w pozwie jako wartość przedmiotu sporu kwotę 10 000 zł, której nie zmieniała do chwili wydania przez Sąd pierwszej instancji wyroku oddalającego powództwo. Zmiana wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 50 001 zł dokonana przez powódkę w apelacji była zatem bezskuteczna w świetle postanowień art. 368 § 2 k.p.c. i w konsekwencji - wobec oddalenia apelacji - bezskuteczne jest również wskazanie 3 przez nią w skardze kasacyjnej jako wartości przedmiotu zaskarżenia kwoty 50 001 zł. Rzeczywistą wartością przedmiotu zaskarżenia jest bowiem wskazana przez nią w pozwie kwota 10 000 zł, wobec czego, zgodnie z art. 3982 § 2 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną, a na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. [l.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 187 § 1 pkt 1 KPcart. 25art. 368 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 3982 § 2 KPCart. 3986 § 2art. 98art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy