I CSK 3193/23
WyrokIzba Cywilna2024-04-24
Skład orzekający: Agnieszka Jurkowska-Chocyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie orzekającym, na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie orzekającym, na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, nie stanowi nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Nieważność postępowania ma charakter zamknięty, a skład sądu zgodny z przepisami szczególnymi, nawet tymczasowymi, nie prowadzi do nieważności postępowania. Wymieniony w art. 379 k.p.c. katalog przyczyn skutkujących nieważnością postępowania ma charakter zamknięty i nie podlega wykładni rozszerzającej.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o ustanowienie drogi koniecznej. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania jej w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy prostuje oczywistą omyłkę pisarską w sentencji postanowienia Sądu Okręgowego, a następnie odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy prostuje oczywistą omyłkę pisarską w zaskarżonym postanowieniu i odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3193/23 POSTANOWIENIE 24 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 24 kwietnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku J. Z. z udziałem Gminy Wrocław o ustanowienie drogi koniecznej, na skutek skargi kasacyjnej J. Z. od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 29 marca 2023 r., II Ca 2450/22, I. prostuje pkt I. zaskarżonego postanowienia w te sposób, w miejsce słowa ,,wniosek” wpisuje ,,apelację”; II. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 marca 2023 roku Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił apelację wnioskodawcy (błędnie w pkt I. sentencji wpisując słowo ,,wniosek”) od postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, wydanego w sprawie I Ns 267/21, w którym oddalono wniosek J. Z. o ustanowienie drogi konicznej i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania apelacyjnego. Postanowienie to zostało w całości zaskarżone skargą kasacyjną przez wnioskodawcę, który wniosek uzasadnił wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania wyłącznie przesłanką z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. Zdaniem skarżącego o nieważności
I CSK 3193/23 2 postepowania przed sądem drugiej instancji świadczy rozpoznanie jej w składzie 1-osobowym. Uczestnik w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o: wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (pkt 1.), oddalenie skargi – w przypadku przyjęcia jej do rozpoznania (pkt. 2 ), zasądzenie kosztów postępowania skargowego (pkt. 3). W odpowiedzi na skargę kasacyjną brak jednoznacznego wniosku o zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wnioskodawcy nie kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania, albowiem postępowanie przed sądem drugiej instancji – wbrew twierdzeniom skarżącego - nie toczyło się w warunkach nieważności. W rozpatrywanej sprawie Sąd Okręgowy we Wrocławiu orzekał w składzie zgodnym z ustawą - to jest określonym w art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 maja 2021 roku o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 poz.1090). Nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. (w postępowaniu nieprocesowym w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) nie zachodzi w przypadku, gdy ustawa (choćby tylko temporalna) wprost wskazuje skład sądu i sprawa została rozpoznana w takim właśnie składzie, czyli zgodnie z kryteriami ustawowymi (por. postanowienia SN z: 24 stycznia 2024 roku, III CZ 339/23; 15 marca 2023 r., I CSK 4340/22). Wymieniony w art. 379 k.p.c. katalog przyczyn skutkujących nieważnością postepowania ma charakter zamknięty, co wyklucza możliwość dokonywania wykładni tej normy w sposób rozszerzający. Wobec niesformułowania przez skarżącego innych przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania - na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. – orzeczono jak w sentencji.
I CSK 3193/23 3 [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 710/22 2022-12-14Czy rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym, pomimo wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy, stanowi nieważność postępowania?
- II CSKP 816/22 2023-01-10Czy rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym, pomimo skutecznego wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy zawartego w apelacji, stanowi nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony…
- III CZ 339/23 2024-01-24Czy rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, w sytuacji gdy strona wniosła o przesłuchanie świadków i przeprowadzenie rozprawy, skutkuje niewa…
- I CSK 4199/23 2025-09-30Czy rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie, na podstawie art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, skutkuje nieważnością postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.?
- I CSK 265/24 2025-09-30Czy rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, gdy sędzia został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określo…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 15art. 379 pkt 4 KPCart. 13 § 2 KPCart. 379 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy