I CSK 321/14

WyrokIzba Cywilna2014-11-27

Skład orzekający: Wojciech Katner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca miarkowania kary umownej, oparta na argumentach związanych z okolicznościami faktycznymi sprawy, może zostać uznana za oczywistą i uzasadnioną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzuty dotyczące miarkowania kary umownej, oparte na argumentach faktycznych, nie spełniają przesłanki oczywistej zasadności wymaganej przez art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Miarkowanie kary umownej, choć pozostawia sądowi pewną swobodę, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej jedynie w sytuacji, gdy sąd powszechny w ewidentny sposób przekroczył granice tej swobody, a nie w przypadku kwestionowania samej warstwy argumentacyjnej orzeczenia bez wskazania na oczywistość naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty kary umownej za nienależyte wykonanie prac w zakresie przebudowy ulicy. Sądy obu instancji uznały, że doszło do naruszenia zobowiązania, ale kara umowna była nadmiernie wygórowana. Po jej miarkowaniu i potrąceniu z wierzytelnością o zapłatę wynagrodzenia, stwierdzono, że powódce nie przysługuje dochodzone roszczenie. Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym art. 484 § 2 k.c. dotyczącego miarkowania kary umownej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 321/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa Gminy D. przeciwko Zarządcy Masy Upadłości […] M. […] Spółki jawnej w B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w K., oddalającego powództwo o zapłatę kary umownej za nienależyte wykonanie prac w zakresie przebudowy ulicy. Sąd Apelacyjny podzielił wnioski Sądu pierwszej instancji, że choć w zakresie tym doszło do naruszenia zobowiązania – co uzasadniało dokonane przez powódkę odstąpienie od umowy – w związku z przyczynieniem się przez nią do nieprawidłowego wykonania prac, dochodzona kara umowna była jednak nadmiernie wygórowana. W wyniku jej miarkowania, a następnie potrącenia z wierzytelnością o zapłatę wynagrodzenia za wykonane roboty, Sądy obu instancji doszły do wniosku, że powódce nie przysługuje dochodzone roszczenie o zapłatę. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powódkę, która zarzuciła mu naruszenie: art. 233, art. 299 i art. 386 § 1 (ewentualnie § 4) k.p.c. oraz art. 484 § 2 k.c., wnosząc na tej podstawie o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania oraz ewentualnie o uchylenie obu tych wyroków i orzeczenie co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie można stwierdzić zwłaszcza oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., na której występowanie w sprawie powołała się skarżąca. Istnienia tej przesłanki dowodziła ona w niezwykle lakonicznym uzasadnieniu – połączonym częściowo z uzasadnieniem podstaw kasacyjnych, jedynie w części zaś wyodrębnionym, stosownie do wymagań art. 3984 § 2 k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2014 r., V CSK 66/14, nie publ.). Oczywistej zasadności skargi kasacyjnej upatrywała ona w błędnym dokonaniu przez Sądy obu instancji miarkowania kary umownej, z powołaniem się na szereg argumentów związanych z okolicznościami faktycznymi rozpoznawanej sprawy. Argumentacja ta nie 3 odpowiada jednak treści art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w myśl utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego odnoszącego się do wypadków, w których skarga kasacyjna jest uzasadniona w sposób ewidentny i szczególnie silny, przy czym jej zasadność może zostać stwierdzona już na pierwszy rzut oka, bez konieczności prowadzenia złożonych rozumowań (tak m.in. Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 20 lipca 2011 r., II CSK 59/11, nie publ. oraz z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, nie publ.). Problem miarkowania kary umownej, oparty na nieostrych kryteriach wskazanych w art. 484 § 2 k.c. – i pozostawiający tym samym znaczny margines swobody sądowi orzekającemu w konkretnych okolicznościach faktycznych – mógłby mieścić się w granicach stosowania art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jedynie w szczególnej kategorii sytuacji. Miałoby to miejsce wówczas, gdy sąd powszechny w ewidentny sposób wykroczyłby poza ramy dyskrecjonalnej kompetencji do decydowania o wysokości kary umownej, jaką ustawodawca przyznał mu w art. 484 § 2 k.c. W konsekwencji, zarzuty co do samej argumentacyjnej warstwy zaskarżonego orzeczenia – bez wskazania, w czym miałaby wyrażać się w tym wypadku ewidentność zarzucanego naruszenia prawa – nie wystarczają do skutecznego powołania się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 233art. 299art. 386 § 1art. 484 § 2 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 4§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy