I CSK 3272/22
WyrokIzba Cywilna2022-10-26
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zamknięcie księgi wieczystej, oparta na potrzebie wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie spełnia ona przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Samo wadliwe oznaczenie nieruchomości nie uzasadnia zamknięcia księgi wieczystej, a jedynie może prowadzić do zmian w jej treści zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym rozwojowi prawa i jednolitości orzecznictwa, a nie kolejną instancją rozpoznawczą.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację w sprawie o zamknięcie księgi wieczystej. Wnioskodawczyni domagała się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uczestnicy postępowania wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę w trybie przedsądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestników zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 3272/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska w sprawie z wniosku M. K. z udziałem Z. U., M. D., J. D., S. D., M. D.1, J. P. o zamknięcie księgi wieczystej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 września 2021 r., sygn. akt II Ca 1921/21, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestników kwoty po 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 września 2021 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację wnioskodawczyni M.K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Myślenicach z 17 maja 2021 r. w sprawie o zamknięcie księgi wieczystej przy uczestnictwie Z. U., M. D. córki J. i A., J. D., S. D , M. D.1 córki J. i A. oraz J. P. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła postanowienie Sądu drugiej instancji w całości oraz domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
2 Uczestnicy M. D., J. D. i J. P. wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powołanie się na przesłankę
3 przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r. II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r. I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08). W sprawie nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów w przyjętym rozumieniu. Wadliwe oznaczenie nieruchomości nie uzasadnia zamknięcia księgi wieczystej, lecz może ewentualnie uzasadniać dokonanie zmian w jej treści zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., z uwzględnieniem § 5 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). [as]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3168/24 2025-11-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 2153/25 2025-10-31Czy skarga kasacyjna w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 47/15 2015-08-05Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu do księgi wieczystej budynków niestanowiących odrębnej własności odnosi się do istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w…
- II CSK 686/17 2018-03-20Czy w sprawie o wpis do księgi wieczystej, w której wniesiono skargę kasacyjną, istnieją przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów,…
- I CSK 3753/23 2023-12-06Czy skarga kasacyjna w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym spełnia wymogi formalne i merytoryczne uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPCart. 13 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy