I CSK 3373/23
WyrokIzba Cywilna2024-02-14
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na błędnej interpretacji skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący błędnie utożsamia skutki derogacyjne wyroku Trybunału Konstytucyjnego z wykreowaniem prawa podmiotowego. W polskim systemie prawnym wyroki TK mają jedynie skutek derogacyjny, a obowiązek wypełnienia ich skutków prawnych, w tym przyznania świadczeń, spoczywa na ustawodawcy. Uchybienie ustawodawcy zostało naprawione przez późniejsze ustawy, zapewniając ciągłość świadczeń.Stan faktyczny
Powód R.R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa. Skarżący argumentował, że skarga jest oczywiście zasadna ze względu na niewłaściwą interpretację wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które jego zdaniem powinny skutkować prawotwórczo. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3373/23 POSTANOWIENIE 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 14 lutego 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa R. R. przeciwko Skarbowi Państwa-Ministrowi Rodziny i Polityki Społecznej o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej R. R. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 marca 2023 r., V Ca 2614/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód R.R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 marca 2023 r., wydanego w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Rodziny i Polityki Społecznej o zapłatę. Jako przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania powód wskazał jej oczywistą zasadność, którą wywiódł z niewłaściwej interpretacji wyroków TK z 5 grudnia 2023 r., 27/13 oraz z 21 października 2013 r., K 38/13. W ocenie powoda uzasadnienie wyroków TK nie ma prawotwórczego charakteru, zaś stwierdzenie, że skutkiem wejścia w życie wyroku TK nie jest wykreowanie prawa powoda do świadczenia, stanowi naruszenie art. 4171 § 1 i § 4 k.c.
I CSK 3373/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20). Podstawą wywodu przedstawionego na uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest mylne utożsamienie przez skarżącego skutków derogacyjnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego, które polegają na usunięciu przepisu niezgodnego z Konstytucją z systemu prawnego ze skutkami prawotwórczymi, tj. wykreowaniem prawa podmiotowego poprzez wydanie wyroku TK. W polskim systemie prawnym wyroku TK mają jedynie skutek derogacyjny. Jeżeli zaś z wydanego orzeczenia wynika konieczność przyznania określonego rodzaju praw określonym podmiotom, to obowiązek wypełnienia wyroku spoczywa – zgodnie z zasadą trójpodziału władz – na ustawodawcy. Na marginesie należy zaznaczyć, że uchybienie ustawodawcy wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego zostało naprawione poprzez uchwalenie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów z 4 kwietnia 2014 r., zgodnie z którą powodowi przyznano należne mu świadczenie. W ten sposób zachowana została ciągłość ekonomiczna świadczeń na jego rzecz. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 102 k.p.c. [SOP] [ał]
I CSK 3373/23 3
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3170/22 2023-03-28Czy skarga kasacyjna powódki, oparta na przesłance oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia przez Sąd Najwyższy do rozpoznania?
- II CSK 71/18 2018-06-13Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jej oczywista zasadność została wykazana?
- I CSK 4121/22 2023-09-12Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeśli skarżący powołuje się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, które wymaga rozstrzygnięcia?
- IV CSK 482/15 2016-01-22Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy wykazano oczywistą zasadność naruszenia prawa?
- II CSK 717/17 2018-05-08Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 4171 § 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1art. 102 KPC§ 1§ 4§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy