I CSK 34/26

WyrokIzba Cywilna2026-03-19

Skład orzekający: Marcin Łochowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu w sprawie wpisu do księgi wieczystej, dotycząca naruszenia przepisów prawa procesowego i wieczystoksięgowego, spełnia wymogi przyjęcia do rozpoznania ze względu na występowanie istotnego zagadnienia prawnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżących zagadnienia prawne nie spełniają wymogów określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zagadnienia te nie mają charakteru uniwersalnego, stanowią w istocie zarzuty przeciwko zaskarżonemu orzeczeniu i nie wskazują na rozbieżności w orzecznictwie lub doktrynie. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sprawy wieczystoksięgowe są rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym na posiedzeniu niejawnym, co oznacza, że zarzut naruszenia art. 374 k.p.c. i pozbawienia możliwości obrony był bezpodstawny.
Stan faktyczny
B.J. i T.W. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu w sprawie wpisu do księgi wieczystej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 379 pkt 5 k.p.c.) poprzez pozbawienie możliwości obrony i pominięcie wniosku o rozpoznanie apelacji na rozprawie, a także naruszenie przepisów wieczystoksięgowych (art. 6268 § 5, art. 6269 w zw. z art. 39822 § 4 i 5 k.p.c. i art. 92 § 4 pr.not.) dotyczących obowiązku złożenia oświadczenia o nabyciu nieruchomości przez małżonków. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej B.J. i T.W. do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 34/26 POSTANOWIENIE 19 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 19 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku B.J. z udziałem Q. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i T.W. o wpis do księgi wieczystej, na skutek skargi kasacyjnej B.J. i T.W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu z 27 czerwca 2024 r., IV Ca 711/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE B.J. i T.W. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu z 27 czerwca 2024 r., zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w Grójcu z 12 czerwca 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołali się na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, wskazując, że: I CSK 34/26 2 1) istnieje konieczność rozpatrzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 379 pkt 5 k.p.c., polegającego na pozbawieniu skarżących możliwości obrony swoich praw i pomięcia przez Sąd Okręgowy żądania rozpoznania apelacji na rozprawie; 2) art. 6268 § 5 i art. 6269 w zw. z art. art. 39822 § 4 i 5 k.p.c. i art. 92 § 4 ustawy z dnia 14 lutego 1911 r. Prawo o notariacie (dalej: „pr.not.”) polegającego na błędnym uznaniu, że zachodziły podstawy do oddalenia wniosku wieczystoksięgowego o wpis skarżących jako właścicieli nieruchomości w księdze wieczystej […] z uwagi na brak jednoczesnego złożenia oświadczenia o nabyciu nieruchomości przez małżonków podczas, gdy (a) sąd w dacie rozpoznania wniosku wieczystoksięgowego dysponował całością dokumentów umożliwiających dokonanie wpisu, tj. oświadczenie od małżonków B.J. i T.W., (b) skarga na orzeczenie referendarza ma charakter kasatoryjny zatem sąd rozpoznaje sprawę „od nowa” zgodnie z art. art. 39822 § 2 k.p.c., (c) obowiązkiem w rozumieniu art. 92 § 4 pr.not. jest wysłanie przez notariusza do sądu wieczystoksięgowego aktu notarialnego zawierającego przeniesienie prawa własności w dniu sporządzenia aktu notarialnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Konstrukcja takiego zagadnienia powinna odpowiadać wymogom zagadnienia prawnego, o którym mowa w art. 390 § 1 k.p.c. (postanowienie SN z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06). W konsekwencji dopuszczalne jest przedstawianie zagadnień (pytań) prawnych wyłącznie „do rozstrzygnięcia”, a nie „do uzupełnienia”. Pytanie takie, zaczyna się zawsze od partykuły pytajnej „czy”. I CSK 34/26 3 Oznacza to, że rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, dokonuje się przez wybór towarzyszącej mu odpowiedzi (postanowienie SN z 13 kwietnia 2000 r., III CZP 2/00). Przedstawione przez skarżących zagadnienia prawne tych wymagań nie spełniają. Co więcej, zagadnienia te nie mają charakteru uniwersalnego, na co wskazuje bezpośrednie odniesienie się w ich treści do sytuacji skarżących, i stanowią w istocie kolejne zarzuty skierowane przeciwko zaskarżonemu orzeczeniu. Skarżący uzasadniając wątpliwości dotyczące obu problemów, nie wskazali też na istnienie rozbieżności w orzecznictwie lub doktrynie, nie przedstawili możliwych rozbieżnych interpretacji prawnych ani racji jurydycznych stojących za każdą z nich. Ponadto, wymaga wyjaśnienia, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy na posiedzeniu niejawnym nie nastąpiło – wbrew zarzutom skarżących – na podstawie art. 374 k.p.c., wobec czego złożony w apelacji wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie był bezprzedmiotowy. Sprawy wieczystoksięgowe są rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym, co jak się zdaje, umknęło uwadze skarżących. Artykuł 6261 § 1 k.p.c. jako zasadę przewiduje rozpoznawanie spraw w postępowaniu wieczystoksięgowym na posiedzeniu niejawnym (zob. też art. 514 k.p.c.). Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym, co oznacza, że Sąd Okręgowy wyznaczył w celu rozpoznania apelacji posiedzenie niejawne na podstawie art. 6261 § 1 k.p.c., a nie art. 374 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Nie mogło więc dojść do zarzucanego w skardze naruszenia art. 374 k.p.c., a co za tym idzie na skutek tego naruszenia – pozbawienia skarżących możności obrony, prowadzącego do nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Marcin Łochowski I CSK 34/26 4 (D.Z.) [SOP]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 379 pkt 5 KPCart. 6268 § 5art. 6269art. 39822 § 4art. 92 § 4art. 39822 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 § 1 KPCart. 374 KPCart. 514 KPCart. 6261 § 1 KPCart. 374

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy