I CSK 344/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-19
Skład orzekający: Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zmianę umowy użytkowania wieczystego, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące zastosowania klauzuli rebus sic stantibus do stosunku obligacyjnego wynikającego z umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli skarżąca nie przytoczyła argumentów świadczących o występowaniu przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Sformułowane zagadnienie prawne musi obejmować poważną wątpliwość prawną, nierozwiązaną dotąd w orzecznictwie, której wyjaśnienie jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy i ma znaczenie dla praktyki sądowej. Samo założenie, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków, nie jest wystarczające do uznania zagadnienia za istotne.Stan faktyczny
Powodowa spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo o zmianę umowy użytkowania wieczystego. Powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie art. 3571 k.c. (klauzula rebus sic stantibus) do umowy użytkowania wieczystego, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące zastosowania tej klauzuli do stosunków obligacyjnych wynikających z takiej umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 344/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa W. sp. z o.o. S.K.A. w K. przeciwko Miastu W. o zmianę umowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa (...), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 7200 zł (siedem tysięcy dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Powodowa spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 lutego 2016 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 stycznia 2015 r., którym Sąd Okręgowy oddalił powództwo o oznaczenie sposobu wykonania zobowiązania wynikającego z umowy użytkowania wieczystego zawartej w dniu 26 marca 1969 r., zmienionej umową z dnia 26 marca 2009 r., przez zmianę tej umowy w zakresie dotyczącym przewidzianego w niej sposobu korzystania z nieruchomości i zobowiązania wieczystego użytkownika do utrzymywania wzniesionych budynków w należytym stanie, a w razie ich zniszczenia lub rozbiórki do zagospodarowania nieruchomości w sposób zgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego w terminie pięciu lat. Powołując się na naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że art. 3571 k.c. nie ma zastosowania do zobowiązań wynikających z umowy o ustanowieniu użytkowania wieczystego, że nabycie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 237 k.c. nie powoduje wstąpienia przez nabywcę w prawa i obowiązki pierwotnego wieczystego użytkownika oraz że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi nadzwyczajnej
3 zmiany stosunków, o której mowa w art. 3571 k.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na przesłankę wskazaną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Twierdziła, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do rozstrzygnięcia kwestii zastosowania klauzuli rebus sic stantibus do stosunku obligacyjnego, którego źródłem jest umowa zawarta między państwem a użytkownikiem wieczystym, określająca sposób korzystania z terenu. Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przytoczyła argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanki, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W powołanym przepisie chodzi o zagadnienie prawne obejmujące poważną wątpliwość prawną, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Skarżąca przytoczyła argumenty, które – jej zdaniem – wspierają prezentowaną przez nią tezę o dopuszczalności stosowania art. 3571 k.c. do postanowień umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste określających sposób korzystania z gruntu. Argumenty te nie przekonują jednak o tym, że sformułowane zagadnienie ma walor istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. U podstaw sformułowanego zagadnienia legło przy tym poczynione przez skarżącą założenie, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków, czyli stan rzeczy, który zdarza się rzadko, jest niebywały i niezwykły (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego
4 z dnia 14 września 2005 r., III CK 43/05, nie publ., z dnia 9 grudnia 2005 r., III CK 305/05, nie publ. i z dnia 20 lipca 2007 r., I CK 3/07, nie publ.). Wywody te nie przekonują o potrzebie zajęcia w niniejszej sprawie stanowiska przez Sąd Najwyższy. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzi wskazana przez skarżącą przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz z § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1667). aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 710/14 2015-03-25Czy w sprawie o ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów prawnych oraz oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, Sąd Najwyż…
- II CSK 486/13 2014-03-14Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargi kasacyjne, gdy podniesione w nich zagadnienia prawne, choć interesujące, nie budzą wątpliwości interpretacyjnych ani rozbieżności w orzecznictwie, a zarzuty nie ws…
- I CSK 659/20 2021-09-01Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne, choć potencjalnie istotne, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie konkretnej sprawy ze względu na ustalony stan…
- I CSK 429/13 2014-04-10Czy w sprawie o wykreślenie prawa użytkowania wieczystego, w której skarżący domaga się uchylenia postanowień sądów niższych instancji, zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyj…
- IV CSK 3/16 2016-06-29Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3571 KCart. 237 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy